Szczyt NATO – new normal

Szczyt NATO – new normal

Kilka miesięcy po inauguracji na stanowisko prezydenta USA Joe Biden przybył do Europy. Jednym z punktów jego wizyty był poniedziałkowy szczyt NATO w Brukseli. Zarówno Biden, jak i sojusznicy, a także niekwestionowany inicjator wewnątrz sojuszniczego dialogu – sekretarz Gen. NATO – Jens Stoltenberg wyeksponowali współpracę transatlantycką USA-Europa, jako podstawę prac Sojuszu na następne lata. Wyeksponowanie tej cechy Sojuszu jest niebanalne z punktu widzenia wielu kontrowersji, jakie towarzyszyły poprzednim spotkaniom liderów Sojuszu. Umożliwi to Stanom Zjednoczonym przywrócenie swojej roli głównego kreatora strategicznych linii polityki obronnej Sojuszu.
W czasie szczytu NATO sformułowano obserwacje o stanie bezpieczeństwa międzynarodowego, potwierdzono kontynuację dotychczasowej polityki odstraszania, szczególnie na wschodniej flance oraz podjęto decyzje m.in. o opracowaniu w 2022r. nowej koncepcji strategicznej Sojuszu.

Pierwszy raz w historii Sojuszu w jego oficjalnych dokumentach mówi się o Chinach. Członkowie NATO w niezmiennie obszernym od lat komunikacie zaznaczyli, że deklarowane ambicje i asertywne zachowanie Chin stanowią systemowe wyzwania dla porządku międzynarodowego opartego na zasadach oraz dla obszarów istotnych dla bezpieczeństwa Sojuszu. Chiny szybko rozszerzają swój arsenał nuklearny o więcej głowic i większą liczbę zaawansowanych systemów przenoszenia w celu utworzenia triady nuklearnej. Działają nieprzejrzyście we wdrażaniu modernizacji wojskowej. Współpracują również militarnie z Rosją, w tym poprzez udział w rosyjskich ćwiczeniach w strefie euroatlantyckiej.

W odniesieniu do bezpieczeństwa naszego regionu Sojusz ponowił oceny o zagrożeniu ze strony Rosji. Sojusznicy potwierdzili poparcie dla integralności terytorialnej i suwerenności Ukrainy, Gruzji i Republiki Mołdawii w obrębie ich granic uznanych na arenie międzynarodowej. Wezwali Rosję do wycofania sił stacjonujących we wszystkich trzech krajach bez ich zgody. Zdecydowanie potępiali nielegalną i bezprawną aneksji Krymu przez Rosję. Podkreślili, że należy położyć kres naruszeniom praw człowieka i naruszeniom praw człowieka wobec Tatarów krymskich i członków innych społeczności lokalnych. Wezwali Rosję do wstrzymania rozbudowy wojskowej i ograniczania żeglugi w niektórych częściach Morza Czarnego i do zaprzestania utrudniania dostępu do Morza Azowskiego i ukraińskich portów.

Joe Biden spotkał się z przywódcami państw bałtyckich. „Prezydent podkreślił silne wsparcie Stanów Zjednoczonych dla bezpieczeństwa Estonii, Łotwy i Litwy, jak również całego regionu bałtyckiego” – podaje Biały Dom. Przywódcy czterech państw zobowiązali się także do wzmacniania politycznego, wojskowego i gospodarczego partnerstwa oraz do współpracy w ramach NATO „w celu sprostania wyzwaniom stawianym przez Rosję i Chiny”. Z naszego punktu widzenia to dobra wiadomość, że prezydent USA, jako główny lider Sojuszu dostrzega bezpieczeństwo flanki wschodniej jako relację między bezpieczeństwem sojuszników z danego regionu a bezpieczeństwem wszystkich pozostałych sojuszników. Tak więc bezpieczeństwo Bałtów, zależy od bezpieczeństwa Polski i innych sojuszników, w takiej mierze jak angażują się oni w bezpośrednie działania Sojuszu na wschodniej flance oraz gwarantują niezmienne przywiązanie do zobowiązań artykułu 5. Sojuszu – o obronie pozostałych i włączeniu do sfery własnego interesu narodowego, także obrony innych sojuszników.
Odnotujmy także gesty sojuszniczej solidarności i elegancji wobec nas: sojusznicy wezwali Białoruś do przestrzegania prawa międzynarodowego, poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności oraz do natychmiastowego i bezwarunkowego uwolnienia wszystkich więźniów politycznych, w tym więźniów należących do Związku Polaków na Białorusi. Złożyli także specjalne podziękowania wszystkim, którzy umożliwili bezpieczne i produktywne spotkanie na szczycie pomimo trwającej pandemii COVID-19, w tym personelowi medycznemu NATO i Polskiego Oddziału Ratownictwa Medycznego.

NATO – News: Brussels Summit Communiqué issued by the Heads of State and Government participating in the meeting of the North Atlantic Council in Brussels 14 June 2021 , 14-Jun.-2021,
https://businessinsider.com.pl/polityka/czy-ukraina-zostanie-czlonkiem-nato-szczyt-paktu-polnocnoatlantyckiego-w-brukseli/214s53y
https://www.rp.pl/Polityka/210619726-Szczyt-NATO-Odwet-militarny-w-przypadku-ataku-z-kosmosu.html
https://wiadomosci.onet.pl/swiat/biden-podczas-spotkania-z-duda-uspokoil-obawy-europy-wschodniej/ms59xm2
https://www.theguardian.com/world/2021/jun/14/nato-summit-china-russia-biden-cyber-attacks
https://www.reuters.com/world/europe/nato-welcomes-biden-pivotal-post-trump-summit-2021-06-14/