Blok tematyczny „Polska – Rosja. Przyszłość sąsiedztwa” w ramach tegorocznego Forum Ekonomicznego w Krynicy

Polsko-rosyjskie stosunki polityczne, gospodarcze i międzyspołeczne w drugiej dekadzie tego wieku nie należą do łatwych. W wyniku splotu wielu czynników, historycznych i współczesnych, wewnętrznych i zewnętrznych, a ostatnio w związku z sytuacją wokół Krymu i Ukrainy, i pomimo szeregu prób rozwiązywania kwestii trudnych, obszary konstruktywnej współpracy ulegają zawężeniu.

Dyskusja w ramach bloku tematycznego „Polska – Rosja. Przyszłość sąsiedztwa” stwarza możliwość dialogu między Polakami i Rosjanami, przedstawicielami różnych środowisk i różnych opinii. Punktem wyjścia debaty może być następująca refleksja: Sąsiedzi pamiętają wszystko, nawet jeśli pamięć obejmuje tysiąclecie. Historyczne zdarzenie przerasta w legendę i mit, często w nieprawdę. Te interpretują i usprawiedliwiają teraźniejszość. Uchodzą w przyszłość. Często dzielą. Państwa-sąsiadów łączy wspólnota miejsca na Ziemi, dobre i złe losy, wspólni przyjaciele i wrogowie, podobieństwo kultury i języka. Dzielą odmienne wizje porządku międzynarodowego, racje stanu, konkurencyjne interesy ekonomiczne i ambicje narodowe, Sąsiedzi, Polacy i Rosjanie, budują swą przyszłość, niosąc bagaż, który może albo pogłębiać, albo poprawiać niekorzystny stan ich sąsiedztwa.

Wymiar polityczny podejmowanej problematyki nosi tytuł: „Racje stanu. Wewnętrzne i zewnętrzne uwarunkowania stosunków wzajemnych” i zawiera się w poniższych tezach: Zachód jako wybór cywilizacyjny, Unia Europejska jako droga modernizacji społeczno-gospodarczej, NATO jako gwarancja bezpieczeństwa i dobrosąsiedztwo jako koncepcja relacji w regionie Europy Środkowo-Wschodniej, to – podstawy polskiej racji stanu. Rosja prez. W. Putina deklaruje światu zdefiniowanie globalnej wizji swego miejsca i strategii rozwoju. Czy, biorą pod uwagę wewnętrzne i zewnętrzne uwarunkowania tych strategii, możliwe jest konstruktywne ułożenie stosunków wzajemnych?

Wymiar ekonomiczny debaty odnosi się do interesów gospodarczych i perspektyw wymiany handlowej między Polską i Rosją. Do 2014 roku Rosja bowiem należała do najważniejszych partnerów handlowych Polski, przy obrotach 36 mld USD. Rynek rosyjski uznawano za perspektywiczny nie tylko dla artykułów rolno-spożywczych, przemysłu lekkiego i kosmetyków, lecz wyrobów wysoko zaawansowanych technologicznie. W wyniku wzajemnych sankcji UE i Rosji mają miejsce zmiany w sferze produkcji, korekta preferencji i kierunków eksportu oraz układów logistyczno-transportowych, a jednocześnie otwieranie się nowych rynków zbytu polskich towarów oraz rosyjskiego importu. Jaka jest zatem perspektywa wzajemnie korzystnej polsko-rosyjskiej współpracy gospodarczej?

Wymiar międzyludzki dyskusji podejmuje jedną z najtrudniejszych kwestii: Czy możliwe jest pojednanie Polaków i Rosjan? Pojednanie, po stuleciach wojennych okrucieństw i wzajemnej nienawiści, jest jednym z najważniejszych współczesnych doświadczeń narodów Europy. Francuzów, Niemców, Żydów, również – Polaków.  Historyczna pamięć ofiar i krzywd, wyrządzonych przez zwaśnione z sobą narody nie wyklucza ich pojednania. Czy Polacy i Rosjanie podadzą sobie ręce?