Zielona Stolica Europy

Dorota Kafara

Zgodnie z prognozami, w 2030 r. 60 % mieszkańców żyjących na Ziemi będzie zamieszkiwać miasta. W związku z tym to oni najmocniej będą odczuwać zmiany klimatu. Dlatego też miasta mają coraz większą świadomość tego procesu i to one w szczególności powinny podjąć działania mające na celu jego spowolnienie. Wychodząc na przeciw tym trendom Komisja Europejska stworzyła w 2010 r. specjalne wyróżnienie zwane „Europejską Zieloną Stolicą”. Niewątpliwie ta inicjatywa wpisuje się w ambitny plan Komisji Europejskiej zakładający neutralność klimatyczną Europy do 2050 r. oraz podjęcie działań, które umożliwią Europejczykom czerpanie korzyści ze zrównoważonej zielonej transformacji.

Przez ostatnie 10 lat tytuł „Zielonej Stolicy Europy” przyznawany za działania w zakresie ochrony środowiska i inicjatywy na rzecz podniesienia standardów ekologicznych nosiły: Sztokholm (2010), Vitoria-Gasteiz (2012), Hamburg (2013), Kopenhaga (2014), Bristol (2015), Ljubljana (2016), Essen (2017), Nijmegen (2018) i Oslo (2019).

Eliminacje do nagrody odbywają się w kilku etapach. Przez dwa lata KE zbiera kandydatury miast, wiosną kolejnego roku ogłaszana jest lista ścisłych finalistów, natomiast latem publikowane są wyniki. W 2018 r. o tytuł „Zielonej Stolicy Europy” 2020 walczyły Wrocław, Lizbona, Lahti, Tallin, Budapeszt, Reykjavik, Sevilla, Ostrava i mniej znane: Aberdeen (Wielka Brytania), Gandawa (Belgia), Prato (Włochy), Guimares (Portugalia). Zwyciężyła stolica Portugalii.

Jako że o ten tytuł ubiega się zawsze duża liczba miast, już samo zakwalifikowanie do grona kandydatów do tytułu „Zielonej stolicy Europy” jest wyróżnieniem i sygnałem, że działania na rzecz poprawy jakości życia mieszkańców idą w dobrym kierunku. Samo uzyskanie tytułu „Europejskiej Stolicy Europy”, oprócz prestiżu, to również zastrzyk finansowy dla miasta. Laureat z roku 2020 zainkasował 350 000 euro na wsparcie „zielonych” inicjatyw w mieście.

Realizacja europejskich aspiracji do miana pierwszego kontynentu neutralnego dla klimatu to zadanie nie tylko dla rządów i instytucji unijnych. Równie ważne jest zaangażowanie samorządów, implementacja „zielonych” rozwiązań, a przede wszystkim praca na rzecz budowy świadomości społecznej. O wysiłkach samorządów w dążeniu do neutralności klimatycznej na poziomie lokalnym będą rozmawiać uczestnicy VI Europejskiego Kongresu Samorządów w Karpaczu (2-3 kwietnia 2020). Gośćmi debaty „Zielony ład w Europie – od globalnej do regionalnej perspektywy” będzie m.in. Ada Amon, główny doradca ds. klimatu prezydenta Budapesztu oraz Jacek Sutryk, prezydent Wrocławia – miasta, które w ostatnich latach wiele zrobiło na rzecz środowiska i klimatu. Wrocław kilkukrotnie starał się o tytuł „Zielonej Stolicy Europy”. Przez ostatnie lata miasto podjęło szereg działań w zakresie ochrony środowiska i inicjatyw na rzecz podniesienia standardów ekologicznych. Aby zwiększyć udział terenów zielonych (i ich jakość) w obrębie miasta, stworzono m.in. stanowisko ogrodnika miejskiego.

Obecnie trwa już proces wyboru stolicy na rok 2022, a wśród kandydatów jest m.in. Kraków – miasto, które szczyci się tym, że w tej części Europy jako pierwsze wprowadziło Strefę Czystego Transportu (SCT), a ponad 73% pojazdów komunikacji miejskiej spełnia normy
Euro 6 lub jest zeroemisyjne.

Źródła:

https://ec.europa.eu/environment/europeangreencapital/winning-cities/

http://krakow.pl/aktualnosci/234963,1926,komunikat,krakow_zakwalifikowal_sie_do_konkursu__zielona_stolica_europy_.html