Rozwój pandemii COVID-19 w regionie Południowych Moraw

Podobnie jak inne region, również Południowe Morawy musiały zmierzyć się z dwiema falami pandemii – wiosną i jesienią.

W trakcie wiosennego stanu wyjątkowego, ogłoszonego w związku z pierwszą falą pandemii, wszystkie regiony korzystały głównie ze sterowanych centralnie dostaw środków ochrony indywidualnej. Region od początku pełnił funkcje koordynujące i w tym celu na bieżąco aktualizował informacje o stanie środków ochrony indywidualnej w poszczególnych obszarach – służbie zdrowia, pomocy społecznej, edukacji czy transporcie.

W trakcie stanu wyjątkowego, region Południowych Moraw uzyskał w efekcie dystrybucji centralnej, otrzymał w postaci darowizny lub zakupił z własnych środków łącznie 850 tyś. respiratorów, 5,5 mln maseczek, 3,8 mln par rękawic ochronnych, 87 tys. sprzętu ochronnego, 105 tys. okularów ochronnych, 108 tys. zestawów do pobierania próbek i badań, 12 tys. litrów środków dezynfekujących i kilka tysięcy sztuk innego rodzaju sprzętu ochronnego.

Sprzęt ochronny otrzymany z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Ministerstwa Zdrowia trafiał do szpitali zarządzanych przez województwo oraz poszczególne miasta, do prywatnych zakładów opieki zdrowotnej i do ośrodków opieki społecznej. Dostawcy usług medycznych były zaopatrywane przez municypia posiadające rozszerzone uprawnienia.

Ośrodki pomocy społecznej polegały na materiałach zakupionych z własnego budżetu lub otrzymanych jako darowizna od prywatnych firm i inicjatyw charytatywnych. Pracownicy różnych biur, organizacji rządowych i szkół także przyczynili się do produkcji maseczek. Szkoły specjalistyczne skupiły swoje wysiłki na produkcji środków dezynfekujących. Region starał się sprostać rosnącemu zapotrzebowaniu na wiarygodne informacje, tworząc infolinię kryzysową obsługiwaną przez pracowników swoich biur.

Obradujący pod przewodnictwem marszałka regionu sztab kryzysowy musiał zmierzyć się w tym okresie z szeregiem wyzwań. Odpowiadał nie tylko za wspomnianą wyżej dystrybucję środków ochrony indywidualnej, ale również za przygotowanie zaplecza szkolnego na potrzeby służb ratowniczych, za zwiększenie ilości łóżek w placówkach medycznych oraz za gotowość zaplecza socjalnego. Musiał on poradzić sobie z problemem braku zestawów do testowania oraz brakiem punktów testowania i akredytowanych laboratoriów, a także z repatriacją, obsługą osób dojeżdżających do pracy za granicę, kontrolą na przejściach granicznych itp. Region południowo-czeski również aktywnie zajmował się ochroną kierowców i pasażerów transportu publicznego.

W celu zapewnienia sprawnej i terminowej dostawy sprzętu ochronnego dla wojewódzkich biur i organizacji pomocowych, również po zniesieniu stanu wyjątkowego, region wykorzystał dynamiczny system zakupów na dostawy środków ochrony indywidualnej stworzony przez samorząd województwa jeszcze w kwietniu 2020 roku. Celem tego systemu jest zabezpieczenie stabilnego kręgu dostawców, którzy mogą dostarczać tego typu towary, a tym samym przyczynić się do zmniejszenia ryzyka rozprzestrzeniania się COVID-19. Jego zaletą jest możliwość zaopatrzenia się w towary w oparciu o bieżące potrzeby i na aktualnych warunkach, przy jednoczesnym zapewnieniu długoterminowego zaangażowania dostawców.

Ostatnie posiedzenie sztabu kryzysowego regionu południowo-morawskiego w pierwszej połowie roku odbyło się 15 maja, zaledwie dwa dni przed zakończeniem stanu wyjątkowego.

Region Południowych Moraw był w stanie poradzić sobie z pierwszą falą oraz przygotować się na drugą falę pandemii przede wszystkim dzięki zaangażowaniu i oddaniu pracowników „na linii frontu” – ratowników, lekarzy, policjantów, żołnierzy, opiekunów domów spokojnej starości etc…

Druga fala, która nadeszła jesienią i której obecnie doświadczamy, przyniosła problemy o innym charakterze – o ile na początku stanu wyjątkowego wiosną głównym zagrożeniem był brak środków ochrony indywidualnej, w trakcie drugiej fali największym zagrożeniem okazał się brak łóżek, personelu i możliwości pobierania próbek.

Podczas drugiej, jesiennej fali, rada bezpieczeństwa zareagowała na polecenia centralnego sztabu antykryzysowego i 25 września reaktywowała regionalny sztab kryzysowy. Jej działania w pierwszych dniach po reaktywacji koncentrowały się na zapewnieniu odpowiednich zasobów kadrowych i łóżek dla pacjentów. Udało się dzięki temu zebrać informacje na temat braków kadrowych w szpitalach w całym regionie, a w efekcie wezwano do pomocy 500 studentów. Na podstawie dostarczonych list studentów Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Masaryka, pracownicy biura regionalnego kontaktowali się telefonicznie z poszczególnymi studentami, a prezydent regionu wydawał indywidualne instrukcje dotyczące pracy w zależności od potrzeb. W związku z rozwojem sytuacji region południowo-morawski otworzył również nowe punkty pobierania próbek w swoich szpitalach. Zapewnił także wystarczającą liczbę łóżek w placówkach medycznych, współpracując z regionalnym koordynatorem intensywnej terapii. Regionalne szpitale dostosowały się do wymagań organu sanitarnego regionu i koordynatora intensywnej terapii, który poprosił o zwiększenie pojemności łóżek w odpowiedzi na aktualną sytuację epidemiologiczną.

We współpracy ze strażą pożarną łóżka zostały rozdzielone na oddziały intensywnej i standardowej opieki zdrowia. Biuro regionalne dostarczyło również aparaty do wspomagania oddechu (respiratory i wentylatory oscylacyjne wysokiej częstotliwości – HFO – wraz z akcesoriami). W sumie do szpitali południowo-morawskich trafiło: 125 łóżek intensywnej terapii, 408 łóżek standardowych, 26 respiratorów, 141 HFO. Na terenie Brno Exhibition Centre powstał szpital uzupełniający dla pacjentów z COVID-19, zarządzany przez Szpital Uniwersytecki w Brnie. W pawilonie G2 przygotowano łącznie 302 łóżka dla potencjalnych pacjentów z Południowych Moraw i sąsiednich regionów. Region Południowo-Morawski wyłożył również środki do zakupu przez Szpital Uniwersytecki w Brnie punktu pobierania próbek COVID, zaprojektowanego do prowadzenia testów pod kątem COVID-19.

Pracownicy regionu Południowych Moraw udzielali pomocy ośrodkom opieki społecznej. Region Południowo-czeski ponownie wyznaczył również szkoły specjalnie przeznaczone dla dzieci personelu medycznego i pracowników zintegrowanego systemu ratunkowego.

Z chwilą powstawania tego artykułu (grudzień 2020 r.), na podstawie umowy między Brnem, regionem południowo-morawskim a Szpitalem Uniwersyteckim w Brnie, szpital uzupełniający zorganizowany w Centrum Expo w Brnie został przełączony w tryb czuwania. Celem jest obniżenie kosztów związanych z jego eksploatacją, przy jednoczesnym zachowaniu możliwości uruchomienia go w ciągu tygodnia, jeśli zaistnieje taka potrzeba. W tym stanie czuwania pozostanie przynajmniej do końca stycznia 2021 roku.

 

Jan Grolich, Przewodniczący Samorządu Regionu Południowych Moraw