Polityczny wymiar Temidy? Niejasny (?) casus mułły Krekara

Sergiusz Moskal

Najbardziej znany norweski uchodźca Najumuddin Faraj Ahmed znany jako mułła Krekar został we wtorek aresztowany przez funkcjonariuszy Policyjnej Służby Bezpieczeństwa PST. Zatrzymanie odbyło się na wniosek włoskich władz, które skazały go na 12 lat więzienia za działalność terrorystyczną.

Do zatrzymania doszło w poniedziałek wieczorem, kiedy PST otrzymało nakaz aresztowania muzułmańskiego kleryka. Poza Krekarem, włoski wymiar sprawiedliwości skazał pięciu innych muzułmanów przebywających na stałe w Norwegii. Otrzymali oni wyroki skazujące do 9 lat pozbawienia wolności. Najwyższą karę orzeczono wobec Najumuddina Faraja Ahmeda, który podejrzewany jest o kierowanie siatką terrorystyczną znaną jako Rawti Shax. Utrzymuje się, że ugrupowanie jest powiązane ze strukturami Państwa Islamskiego. PST wniosło o cztery tygodnie aresztu dla Krekara.

Krnąbrny, groźny i …niedeportowalny

Mułła Krekar przyjechał z północnego Iraku do Norwegii w poszukiwaniu azylu prawie 30 lat temu. Norweskie władze zezwoliły również na dołączenie jego rodziny. W trakcie pobytu w Skandynawii zarzucano mu pogwałcenie statusu uchodźcy w związku z jego wyjazdami do Iraku, gdzie miał dowodzić grupą partyzancką. Duchowny nigdy nie krył swojego poparcia dla radykalnego islamu. Miał też dopuścić się gróźb wobec obecnej premier Erny Solberg na długo przed tym zanim została szefem rządu. Od 2003 roku jest uznawany za stanowiącego zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego.

Władze w Oslo dotąd nie zdecydowały się na jego deportację. Co ciekawe wydalenie mułły Krekara nie nastąpiło z uwagi na brak gwarancji władz irackich. Obawiano się, że w Bagdadzie Najumuddina Faraja Ahmeda czekała kara śmierci. Uniknął również ekstradycji do Włoch, gdzie oskarżono go o udział w siatce terrorystycznej działającej na Starym Kontynencie. Ostatnia rozprawa odbyła się w poniedziałek. Krekar nie stawił się na żadnym z posiedzeń włoskiego sądu, rezygnując tym samym z prawa do obrony. Norweskie ministerstwo sprawiedliwości w przeszłości zadeklarowało gotowość do wydania mu specjalnych dokumentów umożliwiających stawienie się przed włoskim sądem. Włoskie władze po poniedziałkowym wyroku sporządziły nowy nakaz aresztowania i ponownie wystąpiły o ekstradycję muzułmańskiego duchownego. PST w lakonicznym komentarzu poinformowało, że zatrzymanie nastąpiło na podstawie międzynarodowego nakazu aresztowania i rozstrzygnięć, jakie zapadły przed włoskim sądem.

Wyrok w cieniu kuluarowych nacisków politycznych?

Aresztowanie Krekara spotkało się ze zdziwieniem jego norweskiego obrońcy Brynjara Melinga. Prawnik, który przez wiele lat reprezentował Faraja na koszt norweskiego podatnika przyznał, że zatrzymanie jego klienta było zaskakujące. Zwłaszcza w obliczu współpracy Krekara nie tylko z norweskimi władzami, ale również przedstawicielami innych europejskich krajów. Zdaniem Melinga brak jest przesłanek ku temu, by Krekar miał w jakikolwiek sposób próbować wprowadzać norweskie władze w błąd. Prawnik potwierdził również, że do poniedziałkowego wyroku włoskiego sądu wniesiono już apelację. Pełnomocnik Krekara poinformował, że będzie starał się o odroczenie ekstradycji, której szczególnie obawia się jego klient. Krekar do tej pory, z pozytywnym skutkiem, walczył o prawo pozostania w Norwegii. Władze w Oslo przez lata wydawały się zupełnie głuche i obojętne na ostre słowa krytyki, których Krekar nie szczędził pod ich adresem. Wielokrotnie atakował też zachodni styl życia. Nie odmówił sobie również kilku przytyków w trakcie wtorkowego doprowadzenia go do sądu. Bardziej niepokojące od połajanek wydaje się coś w rodzaju ostrzeżenia, które wypowiedział Krekar: „Islam dotrze do Norwegii, bez względu na to, czy to się komuś podoba, czy nie”.  Zatrzymany wyraźnie stwierdził, że sprawa, która toczy się przeciwko niemu ma wyłącznie polityczny charakter.

Mimo, że Norweski Sąd Najwyższy dał zielone światło na ekstradycję Krekara do Włoch, w związku z aresztowaniem procedura sądowa musi zostać uruchomiona ponownie. Profesor prawa na Uniwersytecie w Oslo Mads Andenæs uważa, że nakaz aresztowania i wniosek o ekstradycję są oparte o zupełnie nową podstawę prawną, co powoduje, że sprawa stanie się też prawnym wyzwaniem. Profesor Andenæs z racji gościnnych wykładów, które prowadzi w Rzymie, jest zaznajomiony z włoskim systemem prawnym. Wraz z innymi odbiera zatrzymanie Krekara jako element pewnej gry politycznej. Zwrócił uwagę, że zbiegło się to z dojściem do władzy rządu Erny Solberg. Nie jest tajemnicą, że Amerykanie najchętniej widzieliby Krekara osadzonego w więzieniu. Figuruje on zresztą na amerykańskiej liście oskarżonych o terroryzm.

Sprzężenia ze światem polityki doszukuje się również ekspert ds. ekstremizmu i terroryzmu Lars Gule. Jego wypowiedzi pozbawione są twardych konkretów, bardziej wskazują na wnioski płynące z analizy sekwencji zdarzeń. Przywołał między innymi fakt wizyty, jaką złożyli niedawno we Włoszech przedstawiciele kierownictwa norweskiego wymiaru sprawiedliwości. Mieli oni, według Gule, naciskać na swych włoskich odpowiedników, by ci zażądali ekstradycji Krekara. Samo to, zdaniem badacza Uniwersytetu Metropolitalnego w Oslo, świadczy o politycznym wymiarze sprawy. Czy rzeczywiście toczy się zakulisowa gra polityczna, której jednym z elementów stał się pochodzący z północnego Iraku mułła?

Źródła:

https://www.nrk.no/norge/mulla-krekar-om-dommen-i-italia_-_-det-er-en-politisk-sak-1.14628551

https://www.nrk.no/norge/mulla-krekars-advokat_-_-vil-ikke-la-seg-utlevere-1.14626095

https://www.nrk.no/norge/krekar-siktet-for-terrorplanlegging-i-italia-1.12649562

https://www.nrk.no/norge/_-ny-runde-i-retten-dersom-italia-vil-ha-krekar-utlevert-1.14626730

https://www.aftenposten.no/norge/i/MRmLWo/PST-ber-om-fire-ukers-varetekt-for-mulla-Krekar

https://www.aftenposten.no/norge/i/6jyk38/Terrorforsker-stiller-sporsmal-ved-Krekar-dom

https://www.aftenposten.no/norge/i/zGkGd9/Mulla-Krekar-pagrepet-mandag-kveld-av-PST-etter-etterlysning-fra-Italia