O architekturze i jej społecznej funkcji podczas V Europejskiego Kongresu Samorządów

Joanna Nikel

Tegoroczny V Europejski Kongres Samorządów, który odbędzie się w dniach 8-9 kwietnia w Krakowie, jak co roku obfitować będzie w liczne dyskusje panelowe o szerokiej tematyce z dziedziny finansów, gospodarki, innowacji, społeczeństwa, środowiska oraz zdrowia. Organizatorzy wydarzenia zdecydowali się poświecić sporo miejsca w programie obrad estetycznym aspektom funkcjonowania miast.

Jedno z zagadnień, do omówienia którego zostali zaproszeni europejscy architekci, urbaniści oraz inni kreatorzy artystycznego oblicza miast zostało zawarte w tytule panelu dyskusyjnego: Modernizm a plaga kiczu we współczesnych metropoliach. Urbanistyczne wyzwania współczesności.

W jaki sposób współczesne miasta radzą sobie z dziedzictwem modernizmu? Na to oraz inne pytania odpowiedzą zaproszeni goście: Joanna Hołda, Dyrektor Lubelskiego Instytutu Designu (Polska), Irena Matković, Pracownik Biura Planowania Strategicznego miasta Zagrzeb (Chorwacja), Jacek Purchla, Dyrektor Międzynarodowego Centrum Kultury oraz Arne Winkelmann architekt i ekspert miasta Frankfurt nad Menem (Niemcy). Dyskusje moderować będzie uznany polityk i dziennikarz Juliusz Braun, były prezes Telewizji Polskiej, a obecnie członek Rady Mediów Narodowych.

Intencją tej rozmowy będzie zwrócenie uwagi na współczesną recepcję architektonicznej spuścizny europejskich miast. Dziedzictwo jest zasobem nieodnawialnym dlatego wymaga zintensyfikowanej ochrony i świadomego gospodarowania. Może ono dawać miejsca prac, stwarzać możliwości inwestycji kapitału, ale również stanowić asumpt dla rozwoju turystyki, przemysłów kreatywnych i ruchów slow life.

Na poziomie lokalnym dziedzictwo kulturowe sprzyja utrzymywaniu spójności lokalnej społeczności, integrując mieszkańców. Obecny stan budynków modernistycznych, skazany na nieuchronny proces degradacji materiałów budowlanych, jest uwarunkowany sposobem ich użytkowania. Budowle zaniedbane przez brak należytej opieki są remontowane lub modernizowane wówczas, gdy ktoś doceni ich wartość architektoniczną. Modernizacje i adaptacje budynków XX-wiecznych powinny respektować ideowe założenia modernizmu odnoszące się do zachowania bryły i ściśle związanej z nią funkcji. Dla międzynarodowego środowiska twórczego rok 2019 jest wyjątkowy, bo przypada w nim setna rocznica założenia szkoły Bauhaus, najsłynniejszej uczelni artystyczno-rzemieślnicznej powstałej w Weimarze, która dała początek rozwoju jednego z najważniejszych modernistycznych ruchów w europejskiej architekturze.