Zmiany w Funduszu Dróg Samorządowych

Paulina Sudoł

28 października br. minęły dwa lata od uchwalenia ustawy o Funduszu Dróg Samorządowych – instrumentu wsparcia dla jednostek samorządu terytorialnego, realizujących inwestycje na drogach samorządowych. Wszystko wskazuje na to, że już wkrótce Fundusz przejdzie pierwszy poważny lifting, nie wyłączając zmiany nazwy. A wszystko dzięki skierowanemu 10 września br. do pierwszego czytania w Komisji Infrastruktury oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej Rządowemu projektowi ustawy o zmianie ustawy o Funduszu Dróg Samorządowych oraz niektórych innych ustaw.

 

Autor zdjecia: Marcin Jozwiak. Pobrano z serwisu Unsplash.

 

Podsumowanie:

  • do Funduszu Dróg Samorządowych ma wpłynąć 3 mld złotych na realizację „zadań obwodnicowych” i „zadań miejskich”
  • środki mają zostać przeznaczone również na działania zmierzające do poprawy bezpieczeństwa pieszych
  • Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg zamiast Funduszu Dróg Samorządowych

 

Fundusz Dróg Samorządowych i jego finansowe źródła

Głównym celem powstania Funduszu Dróg Samorządowych była konieczność podjęcia działań zmierzających do przyśpieszenia powstania w naszym kraju nowoczesnej i bezpiecznej lokalnej infrastruktury drogowej. Infrastruktury, która nie tylko wyeliminowałaby często chałupniczy proces „łatania dróg”, ale przyczyniłaby się do poprawy aktywności gospodarczej i inwestycyjnej danej jednostki samorządu terytorialnego. Nierzadko bowiem o wyborze lokalizacji pod przyszłą inwestycje dogodny dojazd jest czynnikiem, który wpływa na ostateczną decyzję inwestora. Nietrudno wyobrazić sobie, że nagły „koniec asfaltu” i wjechanie na powybijaną żwirową drogę nikogo szczególnie nie ucieszy, nawet jeżeli droga ta wieść będzie do najlepszej w gminie inwestycji. Bezsprzecznie nie można zapomnieć o tym, że utworzenie Funduszu miało na celu poprawę bezpieczeństwa, wszak dobre drogi to drogi bezpieczne.

W ramach Funduszu Dróg Samorządowych, środki finansowe pochodzące przede wszystkim z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, dotacji budżetu państwa, Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe i z zysku jednoosobowych spółek Skarbu Państwa, przekazywane są na zasadach konkursowych na dofinansowanie budowy, przebudowy i remontu dróg powiatowych i gminnych, na podstawie wniosku składanego przez zainteresowaną jednostkę samorządu terytorialnego. Nabory przeprowadzane są na terenie każdego województwa, a organami odpowiedzialnymi za prawidłowe przeprowadzenie konkursu są wojewodowie.

 

Jakie zmiany przewiduje projekt?

Skierowany do pierwszego czytania projekt zmiany ustawy z 2018 r., zgodnie z uzasadnieniem ma na celu włączenie do katalogu zadań realizowanych w ramach Funduszu, „zadań obwodnicowych” polegających na budowanie obwodnic w ciągu dróg wojewódzkich, a także „zadań miejskich” czyli budowaniu, przebudowie lub remoncie dróg wojewódzkich, dróg gminnych, powiatowych i wojewódzkich, którymi zarządza prezydent miasta na prawach powiatu, które jest siedzibą wojewody lub sejmiku województwa. Dofinansowanie „zadań obwodnicowych” przede wszystkim wynika z konieczności wyprowadzenia ruchu tranzytowego z centrum miast. Rozwój transportu drogowego i stosunkowa łatwość pozyskania obecnie samochodu, powodują, że ruch w centrach miast zwiększa się i to nie tylko w przypadku samochodów osobowych ale i dostawczych. Wjeżdżający do miast kierowcy pojazdów w godzinach szczytu trafiają na korki, a mieszkańcy nierzadko z uwagi na hałas i produkowane spaliny boją się o zdrowie swoje i swoich bliskich. Nie zapominając jednocześnie o obawach o dzieci, które codziennie idą na piechotę do szkół. By ograniczyć te i inne obawy, a także usprawnić komunikacje, konieczna jest na drogach wojewódzkich, na których odbywa się ruch tranzytowy, budowa obwodnic. Z uwagi na wysokie koszty powstania nowych tras przelotowych, które mają wyłączyć transport tranzytowy z ruchu lokalnego, wsparcie Rady Ministrów przy budowie obwodnic na drogach samorządowych należących do województw, zgodnie z uzasadnieniem projektu jest niezbędne. Projekt ustawy nie zakłada wyłącznie dofinansowania obwodnic wojewódzkich, zintensyfikowanie działań, których rezultatem ma być zwiększenie liczby obwodnic w ciągu dróg gminnych i powiatowych również znalazło się w przedstawionym projekcie. Ogólnie na realizację „zadań obowodnicowych” projekt zakłada przekazanie do Funduszu kwoty ok. 3 miliardów złotych.

Drugim rodzajem nowych zadań, które mają otrzymać wsparcie w ramach Funduszu Dróg Samorządowych w wysokości około 1 miliarda złotych są „zadania miejskie”. Dofinansowanie budowania, przebudowywania lub remontu dróg wojewódzkich, dróg gminnych, powiatowych i wojewódzkich, którymi zarządza prezydent miasta na prawach powiatu, które jest siedzibą wojewody lub sejmiku województwa, a być odpowiedzią na potrzeby dofinansowania inwestycji realizowanych w największych miastach, postulowane przez samych włodarzy, a także ma być reakcją na pogorszenie sytuacji ekonomicznej JST powstałej na skutek obowiązującej epidemii. Epidemia wirusa SARS-CoV-2,  znaczenie ogranicza zarządcom dróg wprowadzanie odpowiednich działań skutkujących poprawą lokalnej sieci drogowej.

Dofinansowane mają zostać również zadania polegające na poprawie bezpieczeństwa pieszych w obrębie przejść dla pieszych. Niestety pomimo obowiązujących ograniczeń prędkości, wypadków z udziałem pieszych nie brakuje. Tylko w samym 2018 roku odnotowano ponad 7500 wypadków z udziałem pieszych, z których ponad 800 były wypadkami śmiertelnymi.

Z uwagi na wysoką kwotę wsparcia finansowego z budżetu państwa, wynoszącą 3 miliardy złotych, w projekcie ustawy postuluje się zmianę nazwy Funduszu Dróg Samorządowych na Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg. Jak czytamy w uzasadnieniu „zmiana [nazwy] ma na celu zaakcentowanie roli jaką ma Fundusz jako podstawowe wsparcie finansowe dla realizacji inwestycji w infrastrukturę lokalną, szczególnie po planowanym objęciu dofinansowaniem zadań obwodnicowych i zadań obejmujących wyłącznie poprawę bezpieczeństwa na przejściach dla pieszych”.

 

Źródła:

Uzasadnienie do Rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o Funduszu Dróg Samorządowych oraz niektórych innych ustaw

https://www.gov.pl/web/infrastruktura/fundusz-drog-samorzadowych

 

Działanie sfinansowane ze środków Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030 PROO.