Krzysztof Kawalec, Prezes BFF Banking Group w Polsce

WYZWANIA DLA SYSTEMÓW OPIEKI ZDROWOTNIEJ W EUROPIE

BFF Banking Group specjalizujący się w rozwiązaniach finansowych dla służby zdrowia i administracji publicznej, co roku publikuje analizę porównawczą systemów opieki zdrowotnej w 9 krajach UE.

Odpowiedzialność społeczna

BFF Banking Group to europejski lider w dziedzinie rozwiązań finansowych dla służby zdrowia i administracji publicznej. Grupa działa we Włoszech, Chorwacji, Francji, Grecji, Portugalii, Czechach, Hiszpanii, Słowacji, a od 2016 r. jest obecna w Polsce.

Na przestrzeni lat, odpowiedzialność społeczna Grupy realizowana była poprzez badania naukowe i inicjatywy kulturalne, których celem jest m.in. pogłębianie aktualnych zagadnień we współpracy z ekspertami z różnych sektorów gospodarki. Tym samym, Grupa od lat wspiera projekty promujące rozwój nauki, zarówno bezpośrednio, jak i za pośrednictwem Fundacji Farmafactoring.

Raporty na temat sektora ochrony zdrowia

Grupa publikuje ranking „Najlepiej zarządzanych szpitali publicznych” w Polsce oraz przy wsparciu Fundacji raporty na temat opieki zdrowotnej. Ostatnia edycja  „Wyzwania stojące przed europejskimi systemami opieki zdrowotnej. Analiza porównawcza 9 krajów UE w czasach COVID-19 – 2020” obejmowała takie kraje UE, jak: Chorwacja, Czechy, Francja, Grecja, Włochy, Polska, Portugalia, Słowacja i Hiszpania.

Kolejna, 3. edycja ukaże się jesienią tego roku. W szczególności, badanie będzie dotyczyło tematów: finansowania opieki zdrowotnej organizacji zasobów ludzkich, świadczenia usług czy wydatków na opiekę zdrowotną. Ponadto, wszystkie tematy zostaną omówione w świetle skutków pandemii COVID-19.

Wyzwania zdrowotne w krajach UE

Systemy opieki zdrowotnej na całym świecie starają się sprostać takim wyzwaniom jak starzenie się społeczeństwa, wzrost liczby chorób przewlekłych czy rosnące możliwości techniczne oraz oczekiwania społeczne. W najbliższych latach presja demograficzna i ekonomiczna będą coraz większe. Wzrośnie liczba osób starszych, zarówno pod względem liczebności, jak i proporcji do ludności w wieku produkcyjnym. Jednocześnie dostępność nowych metod leczenia spowoduje wzrost kosztów, które wpływają istotnie również na systemy opieki społecznej i emerytalne.

Polska na tle innych państw

Generalna ocena kondycji polskiego systemu opieki zdrowotnej w skali od 1 do 10 to 5. Stanowi to najniższy wskaźnik spośród analizowanych krajów. Podobnie sytuacja przedstawia się jeśli chodzi o kondycję finansową. Wydatki gospodarstw domowych w Polsce na służbę zdrowia to 23% całości budżetu. To odsetek znacznie większy niż w pozostałych krajach, co składnia do refleksji na temat nierówności społecznych i dostępu do świadczeń medycznych. Planowane jest jednak podniesienie wydatków na służbę zdrowia do 7% PKB w latach 2023-2027.

Wśród głównych wyzwań, z którymi mierzy się służba zdrowia wymienia się także braki kadrowe. W Polsce mamy 2,4 lekarza na 1000 mieszkańców, co stanowi o 1 mniej niż w pozostałych krajach UE. To przekłada się na m.in. długie listy oczekiwana na wizyty u specjalistów. Istotnym aspektem w tym zakresie jest również kwestia kształcenia. Limity przyjęć na uczelnie medyczne zaczęły rosnąć dopiero po 2015 r. Dodatkowo, eksperci wskazują duży nacisk na usługi szpitalne, i niewystarczające zasoby dedykowane na prewencję i opiekę długoterminową.

Szpitalnictwo a podstawowa opieka zdrowotna

Polska w dużym stopniu polega na opiece szpitalnej, co prowadzi do zadłużania się części szpitali. Problemy finansowe szpitali wpływają na jakość obsługi pacjentów. Problemem jest także niewystarczająca wycena zabiegów medycznych, przy czym rzeczywiste koszty procedury medycznej znacznie przewyższają środki otrzymywane z NFZ. Dyrektorzy zadłużonych placówek szukając oszczędności decydują się często na obniżenie kosztów usług zewnętrznych. W praktyce przekłada się to na obniżenie jakości świadczonych usług. Zadłużenie szpitali ma również „ukryty” wpływ na finanse publiczne: w rzeczywistości firmy – nie będąc w stanie chronić się przed ryzykiem wynikającym z opóźnień w płatnościach – wprowadzają jeszcze wyższe ceny lub ograniczają swój udział w przetargach publicznych. W konsekwencji zmniejsza się konkurencja, koszty ponoszone przez sektor publiczny wzrastają, a system przestaje być efektywny.

Koncentracja na sektorze szpitalnym jest po części związana z niedoborem pracowników w podstawowej opiece zdrowotnej i co za tym idzie długimi listami oczekujących. Dotyczy to w szczególności zaplanowanych operacji, zabiegów i wizyt u specjalistów. Sądząc po liczbie możliwych do uniknięcia przypadków hospitalizacji w krajach UE, gdzie Polska plasuje się znacznie powyżej średniej, istnieje duży potencjał do wzrostu efektywności zarządzania stanem pacjentów przed hospitalizacją. W Polsce pobyt pacjentów w szpitalach również jest dłuższy niż w pozostałych krajach UE. Według OECD europejska średnia w 2018 r. wynosiła 3,4, podczas gdy w Polsce było to 3,8 dnia.

Pandemia COVID-19 szansą na poprawę sytuacji w służbie zdrowia

Kryzys spowodowany koronawirusem dodatkowo podsycił problemy systemów zdrowotnych. Pandemia pokazała także, jak nierozerwalnie związane są ze sobą opieka zdrowotna i gospodarka, sugerując również, że nadszedł czas, kiedy zdrowie nie jest już postrzegane jedynie jako koszt, ale jako ważna inwestycja dla rozwoju każdego kraju, a to jest kluczowe dla przyszłości służby zdrowia.