Współpraca międzyregionalna Polski i Ukrainy na przykładzie Podkarpacia  

Dr. Mirosław Rewera

Wprowadzenie

Od ponad trzydziestu lat Polska dała się poznać jako kraj, który stale przyczynia się do budowania jedności europejskiej. Wzmacnianie współpracy regionalnej z Ukrainą stanowi jeden z aspektów tych działań. Trzy lata temu wprowadzono ruch bezwizowy dla obywateli Ukrainy, którzy podróżują bez ograniczeń do strefy Schengen. Władze Polski od wielu lat popierają integrację Ukrainy z NATO i Unią Europejską. W decentralizowaniu struktur centralnych ważne jest rozwijanie partnerskich relacji pomiędzy władzą państwową a samorządem. Na te elementy zwróciła uwagę podsekretarz stanu MSWiA Renata Szczęch, która przewodniczyła Polsko-Ukraińskiej Międzynarodowej Radzie Koordynacyjnej ds. Współpracy Międzyregionalnej. XIV już posiedzenie tej Rady odbyło się w Rzeszowie w lutym 2018 roku.

 

Posiedzenie nt. współpracy międzyregionalnej w Rzeszowie

W posiedzeniu Rady Koordynacyjnej uczestniczyli przedstawiciele rządów Polski i Ukrainy, dyplomaci, urzędnicy ministerstw obu krajów, dyplomaci, parlamentarzyści, przedstawiciele służb mundurowych i innych instytucji odgrywających ważną rolę w strukturach państwa. Głównym założeniem obrad Rady była silna potrzeba wzmacniania jedności europejskiej poprzez budowanie polsko-ukraińskich relacji i współpracy pomiędzy regionami.

 

Głos Marszałka województwa Podkarpackiego

W posiedzeniu Rady Koordynacyjnej uczestniczył m.in. marszałek Podkarpacia Władysław Ortyl, który w swojej wypowiedzi podkreślił, jak duże znaczenie ma współpraca pomiędzy Polską i Ukrainą. Stwierdził, że przybliżenie pracy samorządu województwa Podkarpackiego stanowi istotny wkład w umacnianie ustroju demokratycznego na Ukrainie. Struktury tego państwa ulegają stopniowej decentralizacji, samorząd odgrywa coraz większą rolę, co wskazuje na to, że kraj znajduje się na dobrej drodze w kierunku rozwijania się struktur samorządowych. Wzorowanie się na polskich doświadczeniach jest bardzo pomocne dla strony ukraińskiej w procesie budowania własnego samorządu. Władysław Ortyl zaznaczył jeszcze, że dla demokracji lokalnej ważne jest, aby kluczowe decyzje zapadały jak najbliżej mieszkańców, w środowisku lokalnym.

 

Słowa wojewody Podkarpackiego

Region transgraniczny tworzą województwa przygraniczne i to one w pierwszej kolejności zainteresowane są współpracą z Ukrainą w wielu wymiarach (m.in. rynku pracy, wymiany handlowej, rolniczej, produktów spożywczych, administracji rządowej i samorządowej). Rozwijanie współpracy w dziedzinie gospodarki, relacji społecznych, edukacji czy wspólnej wymiany kulturalnej nie zawsze przebiega szybko i łatwo. Pomimo trudności, należy podejmować działania w kierunku zacieśniania się stosunków pomiędzy dwoma sąsiadującymi z sobą krajami. Wojewoda Podkarpacki Ewa Leniart wyraźnie podkreśliła w swojej wypowiedzi znaczenie tych aspektów we współpracy polsko-ukraińskiej.

 

Wsparcie ze strony rządu polskiego 

Podsekretarz stanu w MSWiA Renata Szczęch zadeklarowała, że Polska będzie wspierała Ukrainę w procesie reform w różnych formach – doradztwa ekspertów oraz szkoleń dla urzędników. Proces decentralizacji, który rozpoczął się u naszych wschodnich sąsiadów, powinien być wspierany poprzez budowanie partnerstwa pomiędzy samorządem terytorialnym w Polsce a ukraińskimi strukturami regionalnymi i lokalnymi.

 

Wola współpracy ze strony ukraińskiej

Przewodniczący Rady Konsultacyjnej po stronie ukraińskiej Wiaczesław Nehoda, pełniący na Ukrainie funkcję zastępcy ministra rozwoju regionalnego, budownictwa, mieszkalnictwa i usług komunalnych, wyraził na posiedzeniu w Rzeszowie wdzięczność Polakom za wsparcie. Wspomniał o umowie stowarzyszeniowej i ruchu bezwizowym dla Ukraińców oraz wzorowaniu się na polskich doświadczeniach w decentralizowaniu struktur państwowych. Zaznaczył także, że obecnie zwiększyły się możliwości finansowe w samorządach na Ukrainie, co stwarza duże szanse dla pogłębianie współpracy pomiędzy obydwoma krajami.

 

Dotychczasowe osiągnięcia w umacnianiu współpracy polsko-ukraińskiej

W trakcie posiedzenia Polsko-Ukraińskiej Międzynarodowej Rady Koordynacyjnej ds. Współpracy Międzyregionalnej zorganizowanego w Rzeszowie podsumowano dotychczasową działalność dwóch komisji, ds. ratownictwa i ochrony ludności w warunkach nadzwyczajnych zagrożeń oraz planowania przestrzennego. Poświęcono również wiele uwagi Programowi Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2014-2020. Ponadto poruszono kwestie granic w kontekście rozbudowy i ochrony przejść granicznych oraz infrastruktury transportowej.

Region Podkarpacki od lat rozwija współpracę z Ukrainą na wielu obszarach – współpracy samorządowej, gospodarczej, kulturalnej, edukacyjnej, nauki, turystyki, pomiędzy organizacjami pozarządowymi i na wielu innych płaszczyznach. W ramach Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2014-2020 udało się zrealizować wiele wspólnych projektów, m.in. misje gospodarcze dla osób prowadzących własną działalność gospodarczą na Podkarpaciu i w obwodach ukraińskich, szkolenia GOPR dla ratowników z obwodu lwowskiego. Po obu stronach granicy organizowane są różne wydarzenia gospodarcze, szkolenia, targi i warsztaty.

 

Podsumowanie

Polsko-Ukraińska Międzynarodowa Rada Koordynacyjna ds. Współpracy Międzyregionalnej nie jest jedynym podmiotem podejmującym starania na rzecz szeroko rozumianej współpracy polsko-ukraińskiej. Poza nią, organizuje się inne wydarzenia jako chociażby XI Forum Europa – Ukraina, które odbyło się w marcu 2018 r. również w Rzeszowie. Celem Forum było wzmacniane i budowanie nowych kontaktów gospodarczych pomiędzy polskimi i ukraińskimi przedsiębiorcami.

Podkarpacie podejmuje liczne działania na rzecz rozwijania współpracy z wschodnim sąsiadem. Obszar ten stanowi dobry przykład na zobrazowanie sieci działań organizowanych przez stronę polską i ukraińską. Obu partnerom zależy na umacnianiu współpracy transgraniczej. Dobra wola, przychylność władz państwowych i samorządowych pozwala patrzeć optymistycznie na rozwój stosunków polsko-ukraińskich na Podkarpaciu.

Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP