V Europejski Kongres Samorządów o dzisiejszych wyzwaniach lokalnych władz i zadaniach na przyszłość- podsumowanie

Na dwa dni (8-9 kwietnia) Kraków stał się samorządowym centrum Polski. W myśl tegorocznego hasła  Kongresu „Samorząd – razem dla przyszłości” wiele miejsca poświęcono takim kwestiom jak źródła finansowania rozwoju regionów, smart-rozwiązania, współpraca transgraniczna, tworzenie sprzyjających warunków dla inwestycji, zintegrowany z potrzebami rynku rozwój szkolnictwa wyższego czy różne kwestie związane z kulturą i promocją małych ojczyzn. Nie obyło się bez podsumowań po pierwszym roku urzędowania lokalnych władz, do czego szczególnie skłaniają  nadchodzące wybory do Parlamentu Europejskiego i jesienne wybory parlamentarne. W Krakowie już po raz piąty gościli najważniejsi politycy, samorządowcy, przedstawiciele biznesu i lokalni liderzy z całej Europy. 

– Dobra współpraca na linii rząd – samorząd, a także samorząd – biznes może tylko pomóc w poprawie poziomu życia Polaków – mówi przewodniczący Rady Programowej Forum Ekonomicznego w Krynicy i pomysłodawca krakowskiej konferencji – Zygmunt Berdychowski.

Przestrzeń spotkania

W  V Europejskim Kongresie Samorządów wzięło udział około 2300 uczestników z niemal 40 krajów, w tym ponad 100 dziennikarzy. W programie znalazło się 80 wydarzeń: bloki tematyczne, panele, warsztaty, wykłady, prezentacje i rozmowy w cyklu „historie sukcesu”. Dyskusje tradycyjnie ujęte zostały w ścieżki tematyczne: Finanse, Społeczeństwo, Innowacje, Gospodarka, Środowisko, Dobre praktyki oraz Zdrowie.
W kongresie wzięli udział między innymi: Olgierd Geblewicz, marszałek województwa zachodniopomorskiego, Prezes Związku Województw RP, Marek Woźniak, marszałek województwa wielkopolskiego (przewodniczący polskiej delegacji w Europejskim Komitecie Regionów,  wiceprzewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów), Cezary Przybylski, marszałek województwa dolnośląskiego, Władysław Ortyl, marszałek województwa podkarpackiego, Jacek Majchrowski, prezydent Krakowa, Paweł Rabiej, wiceprezydent Warszawy, Bogdan Wenta, prezydent Kielc, Piotr Grzymowicz, prezydent Olsztyna, Krzysztof  Żuk, prezydent Lublina, Zygmunt Frankiewicz, prezydent Gliwic i prezes Związku Miast Polskich, Witold Kozłowski,  marszałek województwa małopolskiego, Beata Szydło, wicepremier i przewodnicząca Komitetu Społecznego Rady Ministrów, Andrzej Adamczyk, Minister Infrastruktury i Zdzisław Krasnodębski, Wiceprzewodniczący Parlamentu Europejskiego.

Z roku na rok rośnie też liczba gości zagranicznych, w Krakowie byli obecni m. in.  Boc Emil, Premier Rumunii (2008-2012), Prezydent miasta Kluż-Napoca, Rumunia, Burokienė Guoda, Przewodnicząca, Komitet ds. Administracji Państwowej i Polityki Regionalnej, Seimas, Litwa, Gabaidze Davit, Rada Najwyższa Autonomicznej Republiki Adżarii, Gruzja, Goldberga Inga, Przewodnicząca, Komitet ds. Administracji Państwowej i Polityki Regionalnej, Saeima, Łotwa, Grivot Martine, Wicemer ds. Stosunków Zewnętrznych, Miasto Orleans, Francja, Poutiainen Risto, Gubernator, Północna Karelia, Finlandia, Sanchez Amor Ignacio, Sekretarz Stanu ds. Polityki Terytorialnej, Ministerstwo Polityki Terytorialnej i Służby Cywilnej, Hiszpania, Suomela Kaj, Gubernator, Region Ostrobotnia, Finlandia, Tautvydas Tamulevičius, Wiceminister Spraw Wewnętrznych, Litwa, Tufarelli Francesco, Dyrektor Generalny Biura ds. Regionalnych i Autonomii, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, Włochy, Zeil Martin, były Minister Gospodarki Landu Bawaria, Niemcy

Ważnym wydarzeniem tegorocznego Europejskiego Kongresu Samorządów była prezentacja autorskiego II Rankingu Finansowego Samorządu Terytorialnego w Polsce, opracowanego z inicjatywy Fundacji Instytut Studiów Wschodnich, organizatora Kongresu, przez ekspertów z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, pod przewodnictwem prof. Krzysztofa Surówki, Prorektora ds. Kształcenia i Studentów UEK. Autorzy raportu zbadali finanse wszystkich jednostek samorządu, koncentrując się na dochodach własnych, wydatkach inwestycyjnych oraz środkach unijnych pozyskanych do realizacji zadań. Przyjmując jednolite kryteria dla każdego badanego podmiotu, wyłonili najbardziej gospodarne gminy i miasta w Polsce.

W ubiegłym roku bardzo wiele uwagi poświęcono konieczności modyfikacji ustawodawstwa i rozszerzenia uprawnień samorządów oraz potrzebie ułożenia na nowo relacji pomiędzy państwem i samorządem.  Tegoroczny Kongres był okazją do zmierzenia się z odpowiedzią na pytanie, na ile się to udało, zwłaszcza w obliczu konfrontacji z trudną sytuacją protestów nauczycieli i trwającą dyskusją wokół polskiej edukacji. 

Nagrody V Europejskiego Kongresu Samorządów  

Uroczysta gala, podczas której wręczone zostały nagrody dla lokalnych władz, była zwieńczeniem pierwszego dnia Kongresu. W sumie rozdano ich aż dwanaście. Wieczór uświetniła orkiestra Filharmonii Zabrzańskiej pod batutą Sławomira Orzechowskiego.

Dwie z nagród przyznano na podstawie
II Rankingu Finansowego Samorządu Terytorialnego w Polsce.

 

Dyplom z rąk wicepremier ds. społecznych – Beaty Szydło, odebrał burmistrz Podkowy Leśnej –Artur Tusiński. Podkowa Leśna okazała się najlepsza w kategorii gmin miejskich.

 

Starosta poznański, Jan Grabkowski mógł się cieszyć z wygranej w kategorii Najlepszy Powiat, a nagrodę wręczyli prezes TUW Polski Zakład Ubezpieczeń Wzajemnych – Rafał Kiliński
i rektor Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie – prof. Andrzej Chochół.

 

Osobną kategorię  stanowiły nagrody wręczane przez tygodnik „Wprost”. Złotym kluczem zostali uhonorowani prezydenci Krakowa i Gliwic, Jacek Majchrowski i Zygmunt Frankiewicz.

Swoje nagrody otrzymali także przedstawiciele firm medycznych. We współpracy z firmą doradczą Acropolis, Forbes Polska oraz Instytutem Badań Rynkowych i Społecznych IBRIS powstała Złota Lista Polskiego Zdrowia, czyli lista najważniejszych marek ochrony zdrowia. Opracowano ją w oparciu o dane finansowe oraz badanie opinii publicznej, a jej partnerem jest Polski Związek Pracodawców Przemysłu Farmaceutycznego.

Na czele rankingu znalazła się firma LuxMed, w imieniu której nagrodę odebrał Bartosz Kapczyński – członek zarządu LuxMed. Pozostałe nagordy otrzymali: Krzysztof Kępiński – członek zarządu GlaxoSmith Kline, Karol Piasecki – wiceprezes firmy Dr. Max, Adam Błażeczek – dyrektor finansowy Gemini Polska, Anna Robak-Reczek z Polfy Warszawa oraz Agnieszka Lubkowska – dyrektor ds. produkcji TEVA. Certyfikaty potwierdzające miejsce w rankingu laureatom wręczyła Katarzyna Dubno, wiceprezes Polskiego Związku Pracodawców Przemysłu Farmaceutycznego. Zwieńczeniem gali była specjalna Nagroda Miasta Kraków z okazji jubileuszu 10-lecia działalności Związku Liderów Sektora Usług Biznesowych ABSL. Z rąk prezydenta Jacka Majchrowskiego odebrał ją prezes zarządu Związku – Piotr Dziwok.

Focus na wielkie miasta

W świecie globalizacji to potężne miasta chcą rozdawać polityczne karty. Łączą się w sieci i wchodzą do wielkiej dyplomacji. Metropolie mogą się doskonale odnaleźć w erze globalizacji, ale wymaga to od nich przemyślanej współpracy i zawiązania mądrych sojuszy – oto wnioski z sesji plenarnej zatytułowanej „Rola miast w wielkiej polityce”, która odbyła się pierwszego dnia Kongresu. Paneliści z Francji, Rumunii i Polski skupili się na szansach, jakie miastom daje budowanie sieci połączeń. Daje to efekt skali, który nawet z małych gmin może tworzyć liczących się partnerów dla rządów. – Nie musimy wymyślać koła, powinniśmy przede wszystkim zadbać o nawiązywanie partnerstw między miastami i wspólnie rozwiązywać podobne problemy, jak migracja czy bezpieczeństwo. To pomaga w dzieleniu się doświadczeniami i w pracy na rzecz mieszkańców – mówił Emil Boc, prezydent miasta Kluż-Napoka i były premier Rumunii. Zauważył, że podczas rozwoju i nadganiania różnic cywilizacyjnych miasta w byłych krajach komunistycznych mają szansę uniknąć błędów popełnionych wcześniej na Zachodzie. – Uważam, że im mniej rząd ingeruje w lokalne sprawy, tym lepiej – powiedział Grzegorz Napieralski, senator RP. Podobną opinię wyraził Jacek Majchrowski, prezydent Krakowa i wiceprezydent Związku Miast Polskich.

Silny samorząd fundamentem demokracji

Przed samorządami coraz trudniejsze zadania, a nie pomaga im kryzys zachodniej demokracji. Obywatele coraz częściej chcą silnej władzy centralnej. Postulat walki o przywrócenie wiary w politykę przebijał z debaty uczestników sesji plenarnej wieńczącej V Europejski Kongres Samorządów. Odbyła się ona pod hasłem „Silny samorząd fundamentem demokracji”. Goście sesji zastanawiali się przede wszystkim nad problemem decentralizacji i jej znaczeniem w klimacie politycznym ostatnich lat. Antoine Godbert, delegat Rady Miejskiej ds. Europejskich we francuskim Tours, nawiązał  do protestów „żółtych kamizelek”, które wstrząsają Francją od jesieni zeszłego roku. – To na władzy lokalnej ciąży odpowiedzialność za rozmowę z niezadowolonymi ludźmi. To my jesteśmy pierwszą linią kontaktu z obywatelami – stwierdził. Według niego obecny kryzys demokracji powinien spotkać się z odpowiedzią na wszystkich poziomach władzy – od lokalnego po europejski.

W podobnym duchu wypowiedział się Martin Zeil, były minister gospodarki Bawarii. Wskazywał, że siły polityczne posługujące się nacjonalistyczną retoryką mogą nie tylko oddalać Europę od dalszej integracji, ale i prowadzić do coraz większego skupienia władzy na poziomie centralnym. – Odpowiedzią na tę sytuację powinno być odnowienie wiary w politykę na poziomie europejskim, a także w ideę sprawiedliwości społecznej – przekonywał. Polską perspektywę zaprezentował prof. Zdzisław Krasnodębski. – Podziały społeczne dotyczące poglądów nie biegną zgodnie z granicami województw – ocenił. Według niego, w systemie demokratycznym pewien poziom decentralizacji jest konieczny, inaczej władza skupiona w stolicy kraju może ciążyć w stronę autorytaryzmu.

Partnerem strategicznym V Europejskiego Kongresu Samorządów była Veolia Polska, natomiast partnerem gali było Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych Polski Zakład Ubezpieczeń Wzajemnych.