Upadły superbohater czeskiego teatru politycznego

Kinga Szubańska

Cztery miesiące po uzyskaniu wotum zaufania czeski rząd stoi w obliczu kolejnego kryzysu. W czwartek 15 listopada na Placu Wacława kilka tysięcy Czechów zgromadziło się na demonstracji przeciwko Andrejowi Babišowi. Opozycja namawia Czeską Partię Socjaldemokratyczną do zerwania koalicji z Partią ANO 2011. Co wywołało wśród naszych sąsiadów tak wielkie poruszenie?

Andrej Babiš z austriackim kanclerzem Sebastianem Kurzem, źródło: wikipedia.en

Jak powszechnie wiadomo, Andrej Babiš jest postacią przynajmniej niejednoznaczną. Mimo, że serca tysięcy Czechów zdobył dzięki rewolucyjnemu, antyrządowemu i antykorupcyjnemu nastawieniu, to okazuje się, że być może on sam jest obecnie generatorem problemów i zagrożeń, przed którymi miał w założeniu chronić niezadowolonych Czechów. Jak bezkompromisowy superbohater z całym wachlarzem nadprzyrodzonych mocy na podorędziu.

Wybierając Andreja Babiša na swojego przewodnika, Czesi wiedzieli o tym, że w związku ze sprawą Čapí hnízdo (Bocianie Gniazdo) obecny premier został oskarżony przez prokuraturę. Uzyskania dotacji unijnych dla ośrodka rekreacyjno-wypoczynkowego o wspomnianej już wdzięcznej nazwie Bocianie Gniazdo, przewodniczący partii ANO 2011 miał dokonać za pomocą przekrętu. Pierwotnie kompleks w czeskich Olbramovicach był częścią grupy Agrofert, międzynarodowego holdingu należącego właśnie do prężnego biznesmena Andreja Babiša. W związku z tym, że Agrofert nie mógł ubiegać się o dofinansowanie unijne, które było dedykowane małym i średnim przedsiębiorstwom, żeby uzyskać pieniądze z UE, Babiš postanowił przepisać Bocianie Gniazdo na swoje dzieci i szwagra. Po zdobyciu dotacji kompleks znów stał się własnością polityka.

W 2014 roku czeski superbohater został pierwszym wicepremierem i ministrem finansów. O ironio, wydawałoby się z punktu widzenia czeskiego społeczeństwa, ale biorąc po uwagę kompleksowy punkt widzenia i supermoce Babiša, to związek przyczynowo-skutkowy był całkiem logiczny. Odpowiednia osoba wylądowała w odpowiednim miejscu. W maju 2017 jednak zrezygnował ze stanowiska. Był do tego poniekąd zmuszony w kontekście przyjęcia przez czeski parlament ustawy o konflikcie interesów w 2016 roku, która głosiła, że członkowie rządu nie mogą jednocześnie kierować mediami. Jeżeli są właścicielami firm, to nie mają prawa wnioskować o dofinansowanie państwowe. Jej treść dokładnie opisywała zatem postać Babiša – nie dość, że jako przedsiębiorca ubiegał się o dotacje (pomijając fakt, że nieoficjalnie), to figurował jako właściciel największej czeskiej grupy mediowej MAFRA.

Kolejne wybory parlamentarne w październiku 2017 roku przyniosły partii ANO 2011 i Andrejowi Babišowi zwycięstwo. Partia uzyskała za mało głosów, by utworzyć jednopartyjny rząd większościowy, zaś przedstawiony rząd mniejszościowy nie uzyskał wotum zaufania. Po długich negocjacjach ANO weszło w koalicję z Czeską Partią Socjaldemokratyczną. Formowanie ostatecznego kształtu rady ministrów, czyli stan zawieszenia dla obywateli i stan burzy dla polityków trwał pół roku, co do pewnego stopnia uczyniło kryzys polityczny w Czechach stałym uwarunkowaniem.

Względny spokój trwał około 4 miesięcy. Aż do listopada, kiedy na wiodącym czeskim portalu informacyjnym Seznam.cz dziennikarze śledczy opublikowali reportaż dotyczący zaginięcia syna premiera – Andreja Babiša juniora. Sabina Slonková i Jiří Kubík dotarli do juniora dzięki mailowi, w którym poinformował policję, że został porwany. Okazało się, że młody Babiš mieszka obecnie w Szwajcarii z matką i leczy się tam psychiatrycznie.

Syn premiera przyznaje, że podpisywał dokumenty związane z ośrodkiem rekreacyjno-wypoczynkowym, mimo że nie wiedział czemu miały służyć. Twierdzi, że Babiš senior życzył sobie jego zniknięcia, dlatego współpracownik premiera Petr Protopopov zabrał go na okupowany przez Rosję Krym. Uważa jednak, że ojciec nie wydał podwładnemu takiego polecenia i decyzję o wyjeździe właśnie tam, Protopopov podjął samodzielnie.

Dziwnym zbiegiem okoliczności młody Babiš przed swoim wyjazdem był leczony psychiatrycznie przez Ditę Protopopovą – psychiatrę, radną dzielnicy Praga 8 z ramienia partii ANO oraz żonę wspomnianego Petra Protopopova. Należy podkreślić, że wydała ona zaświadczenie o złym stanie zdrowia syna szefa czeskiego rządu, przez co junior, kluczowy świadek w sprawie Bocianie Gniazdo, nie mógł zeznawać.

Z każdą kolejną konferencja prasową premier Babiš zyskuje nowych przeciwników. Apeluje do mediów, żeby zostawiły w spokoju jego dzieci – syna chorego na schizofrenię i córkę cierpiącą na chorobą dwubiegunową. Z jednej strony wydaje się to naturalne, bo jako ojcu zależy mu na rodzinie (a jako politykowi na wizerunku). Z drugiej – mówienie o chorobach psychicznych dzieci stawia je w roli niewiarygodnych świadków i odbiera im głos. Poprzez taki zabieg, który skutkuje wykluczeniem ważnych świadków z afery Bocianiego Gniazda, premier może zatem chronić własne interesy i pozycję.

Przedstawiciele opozycji biją na alarm i wzywają wszystkie partie zasiadające w parlamencie do natychmiastowej reakcji, czyli wydania wotum nieufności. Według badań za dymisją obecnego rządu i przedterminowymi wyborami opowiada się większość Czechów. Prezydent Zeman natomiast stoi za obecnym premierem murem i gotów jest w nieskończoność desygnować Babiša na premiera.

Wydarzenia wokół obecnego premiera i jego rodziny oraz wciąż powracająca sprawa Bocianiego Gniazda prowokuje pytanie, czy afera nie jest częścią politycznej gry i nie została rozdmuchana, żeby przysłonić coś innego, istotniejszego. Pojawiają się też wątpliwości, czy wypowiedzi Babiša juniora są zupełnie niezależne i czy jest obecnie bezpieczny. W związku z jego podróżą na Krym media dopatrują się również związków Protopopova z rosyjskim wywiadem.

Pozostaje nadzieja, że czescy dziennikarze śledczy nie osiądą na laurach i odkryją kolejne ważne dla sprawy informacje, dzięki czemu Czesi będą mogli zweryfikować, jaki gatunek dramatyczny oglądają obecnie na scenie teatru politycznego. Czy główna postać dramatu, Andrej Babiš, posiada więcej cech czarnego charakteru, błazna czy bohatera tragicznego?

Źródła:

http://www.czeskapolityka.pl/home/2018/11/13/przeom-w-ledztwie-w-sprawie-bocianiego-gniazda-premier-babi-w-palermo

https://domaci.ihned.cz/c1-66342790-premier-nebo-i-cela-vlada-maji-skoncit-mysli-si-vetsina-cechu-nejlepsim-resenim-by-byly-predcasne-volby-ukazal-pruzkum

https://www.lidovky.cz/domov/polozi-kauza-capi-hnizdo-vladu-klic-ke-krizi-ma-cssd-vybira-ze-dvou-moznosti-spatne-a-spatne.A181115_150231_ln_domov_jho

https://www.seznamzpravy.cz/clanek/policie-znovu-rozjela-vysetrovani-zmizeni-syna-andreje-babise-na-krym-60380

https://www.seznamzpravy.cz/clanek/prulomove-svedectvi-v-kauze-capi-hnizdo-slonkova-a-kubik-vypatrali-zmizeleho-babisova-syna-60198?utm_source=Seznamzpravy_static&utm_campaign=Doporucene_pod_clankem&utm_medium=variantaE&utm_content=1&dop-ab-variant=0