Miloš Zeman znów czeskim prezydentem


29.01.2018 – Kinga Szubańska

Ponad połowa Czechów ponownie wybrała Miloša Zemana na prezydenta. W drugiej turze wyborów poparło go 51,36 proc. głosujących. 

Miloš Zeman jest zarazem pionierem, weteranem i jedynym zwycięzcą bezpośrednich wyborów prezydenckich w Czechach. Podczas drugiej tury głosowania wyprzedził swojego przeciwnika Jiřígo Drahoša o niespełna 3 proc. Według badań Zeman wygrał dzięki zwolennikom partii komunistycznej oraz skrajnej prawicy, a także części elektoratu ruchu ANO 2011. 77 proc. jego stałych wyborców głosowało na niego, ponieważ zależało im, by wciąż był głową państwa, 22 proc. zaś dlatego, żeby prezydentem nie został Drahoš. Niemal połowa głosujących na drugiego kandydata wybrała go natomiast w obawie, że funkcję prezydenta znowu obejmie Zeman.

Niepokoje społeczeństwa wyrażają czeskie media – wśród powyborczych komentarzy pojawiają się różne teorie na temat strategii Miloša Zemana podczas drugiej kadencji rządów. Komentatorzy zgadzają się jednak co do tego, że zechce wziąć aktywny udział przy formowaniu gabinetu. Możliwe, że wyniku współtworzenia rządu przez Zemana dojdzie do wprowadzenia systemu kryptoprezydenckiego. Analitycy obawiają się także próby przejęcia władzy w Czeskiej Partii Socjaldemokratycznej przez prezydenta, niemal pewne jest bowiem, że zamierza zaangażować się w jej rozwój.

Zeman prawdopodobnie sprzyjać będzie głównie interesom osób ze swojego środowiska. Komentatorzy powątpiewają ponadto, że zmieni swoje niezbyt taktowne zachowanie wobec oponentów. Jeśli chodzi o stosunki międzynarodowe, najpewniej kontynuować będzie „politykę wszystkich kierunków”, ze szczególnym akcentem na kierunki wschodnie. Znaczące z tej perspektywy wydają się reakcje różnych państw na wygraną Zemana (czy też ich brak); zwycięstwa pogratulowali mu rosyjski prezydent Vladimir Putin, chiński prezydent Xi Jinping oraz słowaccy politycy Robert Fico i Andrej Kiska. Gratulacji ze strony oficjalnych przedstawicieli Unii Europejskiej, Niemiec i Stanów Zjednoczonych Miloš Zeman się nie doczekał.

Wygrana Zemana niewątpliwie podzieli społeczeństwo na zwolenników i przeciwiników prezydenta. Jeżeli przewagę zyska obóz, który go popiera, wzrosną szanse na koalicję rządową ruchu ANO, Czeskiej Partii Socjaldemokratycznej oraz Komunistycznej Partii Czech i Moraw. Po drugiej turze wyborów prezydenckich pozostaje zastanowić się, jak w przyszłości wykorzystać potencjał drugiej części wyborców, czyli elektorat bezpartyjnego Drahoša, i dlaczego nie byli w stanie przyciągnąć go liderzy centroprawicowych partii ODS, TOP 09, STAN i KDU-ČSL.

Analitycy zapowiadają, że działania Zemana pozostaną nieprzewidywalne, ale czytelne. Prezydent stanie się jeszcze bardziej niezależny i aktywny. Poczuje się dużo swobodniej, ponieważ nie musi już walczyć o pozycję i jednocześnie nie może kolejny raz ubiegać się o stanowisko. Z czasem okaże się, czy wyzwolony Zeman jest tym, czego Czesi pragną najbardziej.

 

Źródła:
http://www.ceskatelevize.cz/ct24/svet/2375977-zemanovi-gratulovala-moskva-a-peking-brusel-berlin-i-washington-mlci
http://www.info.cz/volby/prezidentske-volby-2018/pomstit-se-tem-kterym-se-jeste-nepomstil-odmenit-pomocniky-uzit-si-moc-tak-vidi-dalsich-5-let-zemana-komentatori-23193.html
https://www.lidovky.cz/co-cekat-od-zemana-v-cssd-posili-jeho-kridlo-babis-by-mel-pocitat-se-zasahy-do-vlady-gio-/zpravy-domov.aspx?c=A180127_215858_ln_domov_jho
https://www.lidovky.cz/drahose-polovina-lidi-volila-proto-aby-nevyhral-zeman-vyplyva-z-pruzkumu-15b-/zpravy-domov.aspx?c=A180128_132554_ln_domov_ele