Systemy monitorowania glikemii, jako kosztowo-efektywny filar modelu opieki w cukrzycy

Dr n. med. Jakub Gierczyński, MBA, ekspert systemu ochrony zdrowia

W opublikowanym w 2020 r. raporcie pt. „Innowacyjne Technologie. Jak wyroby medyczne mogą usprawnić ochronę zdrowia w Polsce”, stwierdzono, że wyroby medyczne mają kluczowe znaczenie we wszystkich dziedzinach medycyny. Stosowanie nowoczesnych wyrobów medycznych przekłada się na lepsze doświadczenia pacjentów i personelu medycznego, ograniczenie kosztów ochrony zdrowia, a przede wszystkim poprawę stanu zdrowia populacji. Wśród technologii o wysokim stopniu korzyści w poszczególnych wymiarach są przede wszystkim rozwiązania telemedyczne (m.in. w diabetologii i kardiologii). Wagę roli wyrobów medycznych potwierdziła również Agencja Oceny technologii Medycznych i Taryfikacji, która opracowała razem z grupa kilkudziesięciu ekspertów „Wytyczne HTA dla wyrobów medycznych”. W raporcie pokontrolnym NIK z 2019 r. stwierdzono jednak, że obowiązujące zasady refundacji wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie utrudniają dostęp do tych wyrobów. Dostępność oraz jakość wyrobów kupowanych przez pacjentów stają się w ten sposób coraz bardziej zależne od ich możliwości finansowych. Kryteria refundacji dla wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie są często zawężone wg. grup wieku – np. systemy monitorowania glikemii FGM – do 18 r.ż., a CGM do 26 r.ż., a dostęp ograniczony limitem i dopłatą pacjenta np. 30%. Efektem tych restrykcyjnych kryteriów refundacji wyrobów medycznych są nieuzasadnione medycznie ograniczenia w ich dostępie dla najbardziej potrzebujących chorych. W przeciwieństwie do aktualizacji i wprowadzania nowych leków lub wskazań do refundacji publicznej co 2 miesiące, aktualizacja wykazu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie odbywa się co kilka lat, a ostatnia aktualizacja wykazu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie odbyła w 2019 r.  Dlatego też należy docenić inicjatywę Ministra Zdrowia z 2021 r. poszerzenia wykazu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie o systemy monitorowania glikemii dla pacjentów z cukrzyca wtórną. Jest to logiczna konsekwencja podjętych decyzji refundacji systemów CGM – w 2018 r. oraz FGM – w 2019 r. Refundacja systemów monitorowania glikemii jest kosztowo-efektywną inwestycją w zdrowie pacjentów z cukrzycą. W 2020 r. NFZ wydał na refundacje tych urządzeń ok. 42 mln zł, co stanowiło tylko 3,5% wydatków NFZ tytułem refundacji wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie. Dzięki temu ok. 10 tys. chorych mogło być optymalnie leczonych, także w czasie pandemii Covid-19, dzięki możliwości sprawowania opieki na odległość. Dlatego pacjenci, klinicyści i eksperci systemowi wnioskują o poszerzenie refundacji publicznej systemów monitorowania glikemii dla najbardziej potrzebujących chorych. Będzie to następny, znakomity krok w optymalizacji opieki nad pacjentem z cukrzyca w Polsce.