Stowarzyszenie z Unią Europejską i co dalej? – relacja z sesji planarnej z udziałem marszałka Sejmu Marka Kuchcińskiego

Stowarzyszenie z Unią Europejską i co dalej? – to pytanie stanowiło temat pierwszej sesji plenarnej 11-go Forum Europa-Ukraina.

Gościem specjalnym wydarzenia był Marek Kuchciński, marszałek Sejmu RP. „Patrząc na mapę Europy, widzę jedną całość – od Gibraltaru po Ługańsk czy Kaukaz” – to jasne przesłanie szefa izby niższej polskiego parlamentu.

W debacie moderowanej przez znanego publicystę Michała Karnowskiego udział wzięli Mykoła Kniażycki, Współprzewodniczący Wspólnej Komisji Parlamentarnej UE Ukraina, Władysław Ortyl, Marszałek Województwa Podkarpackiego, Witalij Portnikow, Współprzewodniczący Polsko-Ukraińskiego Forum Partnerstwa, Jean-Pierre Froehly, Doradca ds. Strategicznych i Pozyskiwania Funduszy Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka (ODIHR) z Niemiec, a także Altai Efendiev, Sekretarz Generalny GUAM Organizacji na Rzecz Demokracji i Rozwoju z Azerbejdżanu. Wśród prelegentów sesji zgodził się zasiąść również Marszałek Kuchciński.

Wasyl Jurczyszyn, dyrektor Programów Ekonomicznych z Centrum Studiów Ekonomicznych i Politycznych im. Razumkowa na Ukrainie w ramach prezentacji wprowadzającej przedstawił raport dotyczący osiągnięć i porażek polityki społeczno-gospodarczej na Ukrainie w 2017 roku oraz perspektywy i prognozy na przyszłość. Stabilizacja fiskalna, rozwój gospodarczy oraz prywatyzacja gospodarki to zdaniem autorów raportu, najważniejsze zadania dla Ukrainy na ten rok. Ukraina będzie musiała dalej stawiać czoła agresji rosyjskiej, a także populizmowi, który może się wzmagać w związku z przyszłorocznymi wyborami.

Marek Kuchciński w swoim wystąpieniu podkreślił, że Polska zawsze wspierała europejskie aspiracje i dążenia Ukrainy, a fakt ten wynika z polskiej racji stanu – nie jest to podejście koniunkturalne i przemijające. To w głównej mierze działania państwa polskiego sprawiły, że Ukraina mogła podpisać umowę stowarzyszeniową i DCFTA.

Marszałek przypomniał, że w Polsce pracuje nawet dwa miliony Ukraińców, ale jako kraj nie mamy żadnych kłopotów z imigrantami. Potrafimy się porozumieć, myśleć podobnymi kategoriami, bo dobrze się znamy i mamy wspólną mentalność.

Polityk podkreślił, że budowa Nord Stream II to wielkie, realne zagrożenie dla Polski, ale przede wszystkim dla Ukrainy, w tym niepodległości tego państwa. Przypomniał o proteście, jaki przeciwko budowie tego gazociągu wystosowało do UE i USA wspólnie pięć państw: Polska, Ukraina, Łotwa, Litwa i Mołdawia. Po raz pierwszy w historii pojawiła się taka ponadnarodowa inicjatywa.

Umacnianie i rozwijanie kontaktów, małych i średnich projektów, budowa przejść granicznych drogowych i kolejowych to zadania, które zbliżą Ukrainę do nas oraz do Europy.

Marszałek przypomniał, że relacje polsko-ukraińskie wymagają rozwiązania bolesnych spraw historycznych. Nie można ich dłużej pomijać i odkładać na przyszłość. „Nasze stosunki trzeba oprzeć na prawdzie i wtedy iść jak równi z równymi, jak wolni z wolnymi” – zaapelował Kuchciński.

Witalij Portnikow stwierdził, że umowa stowarzyszeniowa była dla Ukraińców gwarancją , że Ukraina będzie niezależna od Rosji. Ukraińcy na Majdanie bili się o niepodległość swojego państwa. Alternatywą dla europejskich aspiracji Ukrainy jest Unia Euroazjatycka i kontynuowanie statusu kolonialnego państwa wobec Rosji.

Zdaniem Mykoły Kniażyckiego, wykonanie umowy stowarzyszeniowej w różnych dziedzinach jest na różnym poziomie. Również i jego zdaniem, przez długi czas Ukraina rozwijała się jako faktyczna kolonia Rosji. Włodarze państwa, przeżarci korupcją realizowali przez długi czas interesy Rosji.

Odnosząc się do apelu marszałka Kuchcińskiego o prawdę historyczną, stwierdził, że ukraińskie państwo nie może odpowiadać za historię, która wydarzyła się, w czasie, kiedy tego państwa nie było.

Podziękował on jednocześnie marszałkowi za jego wysiłki na rzecz projektu Europy Karpat, który jako jedyny włączył Ukrainę.

Marszałek województwa podkarpackiego Władysław Ortyl przedstawił perspektywę regionalną, samorządową. Przyszłość Ukrainy leży w realizacji małych działań, których suma da efekt końcowy w postaci większej europeizacji kraju. Regiony dzielą się swoimi doświadczeniami, ale tych doświadczeń nie można transponować wprost, trzeba zwracać uwagę na specyfikę danego miejsca. Marszałek stwierdził, że Ukraina potrzebuje dalszej reformy samorządności. Zwrócił również uwagę, że projekt Via Carpatia powinien służyć również i naszemu wschodniemu sąsiadowi.

Szerszą perspektywę międzynarodową umowy stowarzyszeniowej Ukrainy zaprezentował Jean-Pierre Froehly, który zauważył, że organizacje międzynarodowe są gotowe i chętne wspierać reformy w tym państwie. Wiele już zostało zrobione, ale ciągle dużo jest przed nami.

Altai Efendiev zaprezentował szerszą, regionalną perspektywę, obejmującą tereny rozciągające się od Morza Kaspijskiego, Morza Czarnego do zachodnich rubieży Ukrainy, a więc państwa GUAM (Gruzji, Ukrainy, Aerbejdżanu i Mołdawii).

Do słów profesora Efendieva odniósł się marszałek Kuchciński, podkreślając konieczność umacniania współpracy w ramach regionu Morza Bałtyckiego, Czarnego i Kaspijskiego.

Umacniać należy państwa regionu, gdyż silne państwa, to gwarancja dobrej współpracy oraz tego, że nasi sąsiedzi na Wschodzie i na Zachodzie będą nas brały pod uwagę