Śmierdzący problem samorządów

Unia Europejska nakłada na nas coraz to większe wymagania dotyczące ochrony środowiska naturalnego, co odzwierciedla się w m. in. przepisach o selektywnej zbiórce śmieci. Jak Pana/Pani miasto radzi sobie z selekcją odpadów wobec zaostrzających się wymogów Ustawy o czystości i porządku w gminach? Jak wygląda współpraca z podwykonawcami? Czy wprowadzenie na terenie niektórych miast/gmin opłaty za wywóz śmieci obliczanej na podstawie zużytej wody jest rzeczywiście najlepszym i najbardziej sprawiedliwym sposobem ustalenia wysokości stawki za wywóz odpadów?
Andrzej Kotala, Prezydent Miasta Chorzów
W zeszłym roku byliśmy zmuszeni zorganizować nowy przetarg na wywóz odpadów. Analizowaliśmy wtedy różne sposoby ustalania wysokości za wywóz odpadów. Uznaliśmy, że najlepszym i najbardziej sprawiedliwym będzie opłata za osobę wynikająca wprost z równania: ilość odpadów x cena za tonę  / liczba mieszkańców. Podobnie jak inne samorządy nie uniknęliśmy podwyżki cen, ale trzeba też uczciwie przyznać, że stawka 12zł za osobę była w ostatnich latach najniższą w regionie. Początkowo podwyżka do 26,90zł wydawała się kolosalną, ale sygnalizowaliśmy wtedy, że inne samorządy również będą musiały dokonać korekty w górę. Stoją za tym rosnące koszty energii, pracowników, a także kolosalny wzrost tzw. opłaty marszałkowskiej, a przecież to wydatki nie tylko dla Chorzowa, ale dla wszystkich samorządów. Dzięki dużej liczbie pojemników i prowadzonej od kilku lat akcji uświadamiania mieszkańców co do recyklingu, dosyć dobrze radzimy sobie w Chorzowie z selektywną zbiórką odpadów. Spełniamy z naddatkiem obowiązujące poziomy recyklingu.
Sabina Nowosielska, Prezydent Miasta Kędzierzyn-Koźle
Warto być razem, bo wspólnie możemy osiągnąć więcej. Taka idea już od samego początku przyświecała powołaniu Związku Międzygminnego „Czysty Region”, którego liderem jest Kędzierzyn-Koźle. Realizuje on zadania związane z gospodarką odpadami na terenie 12 samorządów województwa opolskiego, dzięki czemu uniknęliśmy wielu problemów z którymi boryka się wiele miast w Polsce.
Kędzierzyn-Koźle przekazał do „Czystego Regionu” swoje spółki odpowiedzialne za składowanie odpadów oraz ich odbiór. W ten sposób dysponujemy niezbędną infrastrukturą i mamy pełną kontrolę nad funkcjonowaniem systemu. Nie narzucamy marż i ograniczyliśmy koszty ponoszone przez mieszkańców. Na terenie związku opłata za odbiór odpadów naliczana jest od osoby i wynosi 25 złotych. Jak porównamy stawki, to okaże się, że są one jedne z najniższych w regionie, a nawet i w kraju. Uważam, że jest to bardziej sprawiedliwe rozwiązanie niż wyliczanie opłaty na przykład na podstawie zużycia wody.
Piotr Korytkowski, Prezydent Miasta Konina
W Koninie kultura segregacji odpadów ma już ponad 20 letnią tradycję. W 1999 r. zakupiono pierwsze pojemniki i rozpoczęto selektywną zbiórkę odpadów. Urzędnicy sukcesywnie przypominają mieszkańcom jak segregować odpady, np. przez publikację na miejskiej stronie, facebooku czy przez Koniński Informator Samorządowy. Koninianie segregują odpady – widzimy to też po liczbach. Porównując rok 2019 z 2020 – udział odpadów segregowanych w całkowitej masie odpadów wzrósł z 34% do 37%.
W Koninie odbieranie odpadów zlecone jest miejskiej spółce. Nie występują w tym zakresie żadne problemy. Ustalanie cen za odpady na podstawie zużytej wody nie jest sprawiedliwe. Woda w domach zużywana jest nierównomiernie, nie oddaje ilości powstających odpadów. Liczyć się należy także z awariami, czy odczytem wodomierzy, gdzie często główny miarodajny licznik dostawcy wody jest jeden na budynku wielorodzinnym, a odczyty z poszczególnych kilkudziesięciu lokali są na barkach administratora, poza kontrolą miasta.
Łukasz Kulik, Prezydent Miasta Ostrołęki
Miasto Ostrołęka relatywnie dobrze radzi sobie z nowymi wymogami w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi, co nie znaczy, że wdrażanie nowych rozwiązań w zakresie selektywnej zbiórki odbywa się bez przeszkód. Warto zauważyć problemy zwłaszcza w wygospodarowaniu miejsca dla systemu pięciopojemnikowym. Stwarza to konflikty estetyczne – na terenie miasta powstaje coraz więcej wiat śmietnikowych dla zabudowy wielorodzinnej, a w zabudowie jednorodzinnej często brak jest w ogóle przestrzeni na wyznaczenie dodatkowego miejsca dla nowych pojemników lub worków.
Odnosząc się do kwestii współpracy z firmami odbierającymi odpady – to w tej płaszczyźnie można przyjąć, że Miasto poradziło sobie bardzo dobrze. Wpływ na to ma głównie fakt, poprzez utworzenie spółki miejskiej specjalizującej się w odbiorze odpadów komunalnych co zapewniło niepisany komfort wpływu na wypracowanie owej współpracy. Równie istotnym aspektem w zakresie wpływu na gospodarkę odpadami w mieście jest posiadanie przez Miasto instalacji komunalnych w postaci składowiska i stacji segregacji (zarządzanych również przez miejską spółkę). Tego typu rozwiązania niewątpliwie pomagają organizować cały system gospodarki odpadami na terenie miasta.
Na terenie miasta, biorąc pod uwagę metodę w zakresie ustalenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, funkcjonuje metoda płatności za mieszkańca. Wprawdzie nie jest to metoda doskonała, biorąc pod uwagę „wyciekanie” mieszkańców z deklaracji, niemniej wydaje się relatywnie sprawiedliwa – patrząc w kontekście jednostki jakim jest mieszkaniec miasta. Uważam za nie do końca sprawiedliwy sposób ustalenia ceny za wywóz odpadów uwzględniając zużycie wody. Tu należy zwrócić uwagę, że ilość zużytej wody nie jest w żaden sposób miarodajnym miernikiem względem ilości wytwarzanych odpadów. Jest to zagadnienie wieloaspektowe – stąd wymaga nieco więcej analiz w tej płaszczyźnie. Należałby raczej dążyć do stworzenia mechanizmu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w taki sposób, aby był adekwatny do faktycznej ilości wytwarzanych odpadów przez mieszkańca, a jednocześnie nie dawał możliwości i potrzeby unikania opłat w tym zakresie.
Lucjusz Nadbereżny, Prezydent Miasta Stalowej Woli
Stalowa Wola jest dzisiaj liderem z punktu widzenia zarządzania odpadami. Od lat udowadniamy, że można dokonać niemożliwego i obniżyć opłaty komunalne za wodę i ścieki, a mieszkańcy Stalowej Woli mogą płacić jedną z najniższych opłat za wywóz odpadów. Konsekwentna strategia ustalania opłat komunalnych i uczciwe rozliczanie sprawiły, że jesteśmy najbardziej przyjaznym miastem do życia na Podkarpaciu. Podmiotem odpowiedzialnym za gospodarkę komunalną w naszym mieście jest Miejski Zakład Komunalny.
W chwili wejścia w życie nowej ustawy śmieciowej, która dokonała rewolucji w kwestii zarządzania odpadami, zniknęła regionalizacja wojewódzka i otwarła się dużo większa konkurencja na rynku odpadów. Miasto zabezpiecza więc interesy funkcjonowania MZK i naszego Zakładu Mechaniczno – Biologicznego Przetwarzania Odpadów w perspektywie dekad, poprzez budowanie partnerstwa wśród sąsiednich samorządów.