Relacja z prezentacji „Adriatyk-Bałtyk-Morze Czarne. Wizje współpracy” w Rzymie

Karolina Iskierka, manager programowy ds. Włoch w Instytucie Studiów Wschodnich w Warszawie, przywitała publiczność, podkreślając główny cel publikacji „Adriatyk-Bałtyk-Morze Czarne: Wizje Współpracy”, opublikowanej przez Instytut Studiów Wschodnich, a mianowicie przedstawienie głównych założeń Inicjatywy Trójmorza, umiejscowienie inicjatywy w odpowiednim geopolitycznym, jak i historycznym kontekście, a także sprecyzowanie najbardziej pilnych aspektów rozwoju inicjatywy w przyszłości. Prowadząca przypomniała, że publikacja została już zaprezentowana w Bukareszcie, Rydze i Tallinnie, czyli w stolicach państw członkowskich Trójmorza. Instytut Studiów Wschodnich podjął decyzję o przedstawieniu publikacji również w Rzymie, ponieważ inicjatywa potrzebuje ciągłego wsparcia i zrozumienia ze strony wszystkich państw Unii Europejskiej.

Słowo wstępne do panelu i dyskusji, moderowanych przez Matteo Tacconi, zostało wygłoszone przez Andreana Baeva Motusic, prezydent Europejskiego Stowarzyszenia Biznesu w Zagrzebiu, w Chorwacji, współautorkę publikacji „Adriatyk-Bałtyk-Morze Czarne: Wizje Współpracy”. Pani prezydent przedstawiła koncepcję i narodziny Inicjatywy, a także najbardziej aktualne wyzwania, jakim inicjatywa musi stawić czoła: Brexit, czwarta rewolucja przemysłowa, nowe technologie i zmiany na rynku pracy. Podkreśliła chęć współpracy państw członkowskich inicjatywy nie tylko z partiami aktualnie rządzącymi, ale także z mniejszymi partiami, co pozwoli inicjatywie dobrze rozwijać się, po zmianie władzy w konkretnym państwie, co często zdarza się w krajach środkowoeuropejskich.

Drugi z mówców, doradca Ministra Spraw Zagranicznych RP oraz współautor publikacji Przemyslaw Żurawski Vel Grajewski, rozpoczął od przypomnienia publiczności o silnych więzach kulturowych między Polską a Włochami. Historyczna inicjatywa Trójmorza miała na celu zapewnienie bezpieczeństwa w dobie ekspansji rosyjskiej i niemieckiej. Jednak współczesny projekt różni się całkowicie od poprzednika, ponieważ mamy takie struktury jak np. NATO. Podkreślił, że w projekcie Trójmorza nie chodzi o bezpieczeństwo militarne ani o bliską współpracę polityczną. Ta inicjatywa skupia się na trzech filarach: energii, infrastrukturze oraz cyfryzacji. Jednym z głównych projektów inicjatywy są Via Carpathia, Autostrada Bursztynowa czy kanały. Po raz pierwszy Polska proponuje projekt współpracy oraz jest gotowa do współudziału w kosztach powiązanych z tą inicjatywą.

Andrea Carteny, dyrektor CEMAS (Międzyresortowe Centrum Badań i Współpracy z Morzem Śródziemnym, Eurazją, Afryką Subsaharyjską) z Uniwersytetu w Rzymie powiedział, że inicjatywa Trójmorza może być ważna dla całego regionu śródziemnomorskiego. Dzięki solidnej wizji projektu możemy przeprowadzić  prawdziwą debatę na ten temat. Przywował historię inicjatywyw Trójmorza oraz podkreślił znaczenie współpracy w celu stawienia czoła wspólnym wyzwanion z zakresu energetyki, infrastruktury czy cyfryzacji.

Paolo Quercia, dyrektor Centrum Studiów Strategicznych CeNASS, zaczął swoją wypowiedź od stwierdzenia, że inicjatywę można przyrównać do makroregionów. Jest to dobre porównanie, ponieważ Włochy były promotorem idei makroregionów. Istnieją jednakże pewne różnice; pierwsza polega na tym, że chodzi o projekt kontynentalny, który dociera do europejskich granic z Turcją i Rosją. Jest to zatem inicjatywa Północ-Południe, podczas gdy większość innych skupia się na kombinacji Wschód-Zachód. To nowa wizja, w której tkwi wysoki poziom misji strategicznej. Inicjatywa może również wzmocnić współpracę w basenie Morza Śródziemnego. Zadaniem Polski i Włoch jest poszerzenie wizji Regionu Śródziemnomorskiego. Za jeden z najważniejszych problemów do rozwiązania można uznać kwestię migracji. Rolą Włoch jest odnalezienie odnośników łączących to zagadnienie z inicjatywą.

Emilio D’Alessio, były sekretarz generalny Forum Miast Adriatyckich i Jońskich, zaprezentował lokalną perspektywę,  jako byłego przedstawiciela Forum Miast Adriatyckich. Sieć została utworzona w 1999 roku podczas wojny w byłej Jugosławii, kiedy kraje Europy Środkowo-Wschodniej nie były jeszcze członkami Unii Europejskiej. Sieci miast działają często przed ustanowieniem współpracy państw. Istotne jest, że takie inicjatywy przynoszą również korzyści miastom i wspólnotom.