Relacja z prezentacji „NATO:1949-1999-2019. 20 lat Polski w 70-letnim Sojuszu” w Zagrzebiu

5 listopada odbyła się pierwsza z szeregu listopadowych prezentacji projektu „NATO:1949-1999-2019. 20 lat Polski w 70-letnim Sojuszu”, który powstał przy wsparciu finansowym Departamentu Dyplomacji Publicznej i Kulturalnej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP w ramach konkursu Dyplomacja publiczna 2019. Tym razem gospodarzem naszego wydarzenia był Zagrzeb wraz z naszym chorwackim partnerem – Instytutem Rozwoju i Stosunków Międzynarodowych (IRMO).

Debatę rozpoczął Bartosz Marcinkowski, kierownik Sekcji Politycznej i Ekonomicznej w Ambasadzie RP w Zagrzebiu. O samym projekcie i publikacji mówiła Anna Kurowska, manager programowy ds. Bałkanów w Instytucie Studiów Wschodnich. Podkreśliła znaczenie wstąpienia Polski w szeregi NATO oraz przedstawiła zarys publikacji, która była jednym z głównych celów projektu.

Debatę moderował Krševan Antun Dujmović z Instytutu Rozwoju i Stosunków Międzynarodowych, który przedstawił swoich rozmówców.

Jako pierwsza głos zabrała Monika Begović, prezes Chorwackiej Rady Atlantyckiej. Wspomniała, że zarówno dla Polski – obchodzącej swoją 20. rocznicę wstąpienia do NATO – jak i dla Chorwacji, 2019 jest rokiem szczególnym. Chorwacja, która równo 10 lat temu została członkiem Sojuszu, dużo zyskała w ciągu minionej dekady. Rozwój i modernizacja armii czy nowe inwestycje infrastrukturalne, to jedne z wielu korzyści, które nasze państwa osiągnęły z racji wstąpienia w szeregi NATO. Begović wspomniała również o badaniach, według których 70% Polaków myśli, ze obecność Polski w NATO zwiększyła nasze bezpieczeństwo oraz zwiększyła znaczenie na arenie międzynarodowej.

Kolejny panelista, Davor Ivo Stier, członek Komisji Spraw Zagranicznych w Saborze oraz były Minister Spraw Zagranicznych Chorwacji przypomniał o dość trudnych realiach geopolitycznych w Europie – Brexicie czy niestabilnej sytuacji w Europie Wschodniej. Zaznaczył jednak, że wejście Czarnogóry w stryktury NATO czy zgoda na proces akcesyjny dla Macedonii Północnej są dobrymi znakami, również w kontekście bezpieczeństwa w rejonie Bałkanów Zachodnich. Dalsze kontynuowanie reform i integracji euroatlantyckiej jest niezbędne, szczególnie w kontekście ostatnich wydarzeń dotyczących braku zgody na dalsze rozszerzenie Unii Europejskiej.

Sandro Knezović z Instytutu Rozwoju i Stosunków Międzynarodowych wspomniał o misjach i oddziałach wojsk NATO, które obecne były w regionie Bałkanów Zachodnich po zakończeniu konfliktu w Jugosławii w latach 90. Odniósł się również do kwestii podniesionej wcześniej przez Davora Ivo Stiera – brak zgody na otwarcie rozmów akcesyjnych dla Albanii i Macedonii Południowej tworzy przestrzeń, w której swojej szansy na przejęcie wpływów w regionie szukać mogą inne siły, m.in. Rosja czy Chiny.

Kalev Stoicescu, ekspert z Międzynarodowego Centrum Badań nad Obronnością oraz były Ambasador Estonii w Waszyngtonie odniósł się do obecnej sytuacji oraz kondycji NATO z perspektywy państw bałtyckich. Wskazał również, jak ważnym rokiem był 1999, kiedy to zostało otwarte „okno NATO” dla państw takich jak Polska, Czechy czy Węgry, co skutkowało również kolejnym rozszerzeniem struktur w 2004 roku m.in. o państwa bałtyckie. Stoicescu wspomniał również o nieustającej dezinformacji, której Estonia doświadcza już od lat 90.

Ray Wojcik, dyrektor warszawskiego oddziału Centrum ds. Analizy Polityki Europejskiej (CEPA),wyraził zadowolenie z pogłębionych relacji Unii Europejskiej i NATO. Wskazał również, że łatwiej będzie zapewnić sobie nawzajem bezpieczeństwo, jeżeli kolejne państwa członkowskie dołączą do grupy tych, które przeznaczają 2% swojego PKB na obronność (co powinno nastąpić do 2024 roku – jak Polska. Wojcik przytoczył również cytat, który według niego jest adekwatny do stosunków transatlantyckich – „Za wolność naszą i waszą”. Niezwykle ważna jest współpraca, bo tylko w ten sposób będziemy mogli obronić się przed rosnącymi wpływami nie tylko Rosji, ale również Chin.

Debatę zakończył Gordan Akrap, założyciel Instytutu ds. Badań nad Wojną Hybrydową w Zagrzebiu, który wygłosił krótką prezentacji pt. „Zagrożenia hybrydowe w regionie państw Bałkanów Zachodnich”.

Zachęcamy do zapoznania się z naszą publikacją, która jest dostępna TUTAJ