Prokuratura w Hadze oskarża prezydenta Kosowa o zbrodnie wojenne

Anna Kurowska, Instytut Studiów Wschodnich

Temat normalizacji stosunków między Kosowem a Serbią co jakiś czas powraca niczym bumerang, nie mogąc znaleźć ostatecznego rozwiązania. Gdy parę tygodni temu ustalony został termin spotkania przywódców dwóch skonfliktowanych państw w Waszyngtonie, wszystko wskazywało na to, że jesteśmy na dobrej drodze przynajmniej do rozpoczęcia rozmów o unormowaniu stosunków dyplomatycznych między Prisztiną a Belgradem. Jednak 24 czerwca Specjalistyczna Prokuratura w Hadze ds. Kosowa postawiła w stan oskarżenia obecnego prezydenta Kosowa. Hashim Thaci oskarżony jest o zbrodnie popełnione pod koniec lat 90. w trakcie konfliktu w Kosowie.

 

Hashim Thaçi, prezydent republiki Kosowa. Źródło: Wikipedia

 

  • Prezydent Kosowa Hashim Thaci oskarżony o zbrodnie wojenne w trakcie konfliktu w Kosowie pod koniec lat 90.;
  • Informacja podana przez Specjalistyczną Prokuraturę w Hadze ds. Kosowa wywołała burzę polityczną w Kosowie;
  • Zarówno premier Kosowa Avdullah Hoti jak i prezydent Serbii Aleksandar Vučić zrezygnowali z udziału w zaplanowanych przez Biały Dom rozmowach;
  • USA oraz UE rozpoczęły działania na rzecz wznowienia dialogu.

Akt oskarżenia składa się z 10 punktów, w których obecnego prezydenta oraz innych prominentnych polityków kosowskich (wśród oskarżonych znajduje się m.in. Kadri Veseli, były przewodniczący parlamentu Kosowa) oskarża się o zbrodnie przeciwko ludności oraz zbrodnie wojenne. W obliczu oskarżeń skierowanych do głowy państwa, premier Kosowa Avdullah Hoti odwołał swoją wizytę w Waszyngtonie, w trakcie której miał się spotkać z władzami Serbii. W związku z takim obrotem sytuacji, swoją wizytę odwołał również serbski prezydent Aleksandar Vučić. Richard Grenell ogłosił, że wkrótce ustalony zostanie nowy termin rozpoczęcia rozmów.

W komunikacie wydanym przez haską prokuraturę możemy przeczytać, że oświadczenie zostało przekazane opinii publicznej ze względu na domniemane działania obu oskarżonych na szkodę tego organu oraz poprzez to – próbę uniknięcia odpowiedzialności za popełnione zbrodnie. Wydanie tego komunikatu zaledwie kilka dni przed planowanym spotkaniem w Białym Domu zdaje się potwierdzać te słowa – obawiano się również, że w trakcie negocjacji w Waszyngtonie strona kosowska domagałaby się likwidacji biura w Hadze zajmującego się zbrodniami popełnionymi w trakcie konfliktu w Kosowie.

Spotkanie, któremu miała przewodzić amerykańska administracja, miało być również pokazem siły USA. Wszelkie ewentualne porozumienia zawarte podczas spotkania byłyby nie tylko osobistym triumfem Grenella, ale również Donalda Trumpa, który chcąc się ubiegać o reelekcję mógłby dopisać rozwiązanie problemu Serbii i Kosowa do listy swoich sukcesów w polityce zagranicznej. Umieściłoby to również Unię Europejską w pozycji przegranego, gdyż do tej pory nie udało się jej rozwiązać konfliktu między Serbią a prowincją, której niepodległości nie uznaje. W obecnej sytuacji Unia Europejska stara się kontynuować działania na rzecz wznowienia rozmów, jednak w swoich planach nie uwzględnia już Thaciego. Po stronie Kosowa leży decyzja, kto będzie reprezentował to państwo w dalszych rozmowach. Jeżeli UE doprowadziłaby do rozmów między Kosowem a Serbią, byłby to porządny cios zadany USA, które pokładało wielkie nadzieje w polityce prowadzonej przez Hashima Thaciego. Postawienie go w stan oskarżenia stawia w negatywnym świetle amerykański plan pokojowy dla tej części Bałkanów.

W poniedziałek 29 czerwca Hashim Thaci ogłosił, że jeżeli informacja o postawieniu go w stan oskarżenia się potwierdzi, zrezygnuje z funkcji prezydenta.

Nie będę odpowiadał przed wymiarem sprawiedliwości z tego gabinetu – powiedział Thaci, po czym dodał, że mógł popełnić błędu w czasie pokoju ale zbrodni wojennych – nigdy.

Hashim Thaci jest prezydentem Kosowa od 2016 roku. W latach 2008-2014 pełnił funkcję premiera Kosowa. Był jednym z przywódców Armii Wyzwolenia Kosowa (UÇK), albańskiej organizacji zbrojnej partyzantki powstałej na początku lat 90. w Kosowie. Z tej organizacji wyłoniła się później Demokratyczna Partia Kosowa, w której szerach działał zarówno Hashim Thaci jak i Kadri Veseli.

 

Źródła:

 

Działanie sfinansowane ze środków Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030 PROO.