PROGRAMY WSPÓŁPRACY INTERREG – INTEGRACJA EUROPEJSKA U PODSTAW

 

Wśród wielu korzyści, które wynikają z obecności Polski w Unii Europejskiej, bardzo ważne miejsce zajmują programy INTERREG, które są dla społeczności transgranicznych urzeczywistnieniem idei wspólnego, europejskiego domu, w którym podziały wynikające z granic państwowych są o wiele mniej ważne niż to, co można wspólnie poprawić lub zbudować. Ze statystyk programów transgranicznych Interreg realizowanych w latach 2014-2020 wynika, że w międzynarodowych programach edukacyjnych czy szkoleniowych uczestniczyło już ponad 28 tysięcy osób,  prawie 4 tysiące przedsiębiorców otrzymało wsparcie na współpracę Międzynarodową, odbyło się ponad 4 tysiące spotkań społeczności lokalnych w tym: wydarzenia kulturalne, muzyczne, festyny, wizyty studyjne. Odnotowano 600 odnowionych i udostępnionych obiektów dziedzictwa kulturowego lub naturalnego oraz ponad 500 wspólnych międzynarodowych działań służb granicznych, celnych, ratowniczych, policji i straży pożarnej. Przybyło 3 269 kilometrów szlaków turystycznych: nowych, zmodernizowanych, lepiej oznakowanych. Mamy setki kilometrów nowych lub zmodernizowanych dróg na pograniczach, bardzo dużo nowego specjalistycznego sprzętu medycznego oraz bezcenne inwestycje w ochronę środowiska.

 

 

Program INTERREG Południowy Bałtyk 2014-2020 jest nastawiony na zwiększenie potencjału niebieskiego i zielonego rozwoju obszaru Południowego Bałtyku poprzez współpracę transgraniczną. Składa się z pięciu osi priorytetowych:

1: Wzmocnienie aktywności międzynarodowej i potencjału innowacyjnego niebieskiego i zielonego sektora gospodarki Południowego Bałtyku.

  • Cel 1.1: Wzrost obecności MŚP z zielonego i niebieskiego sektora gospodarki na rynkach międzynarodowych
  • Cel 1.2: Wzrost transferu innowacji w celu rozwoju MŚP z sektora niebieskiego i zielonego

2: Wykorzystanie potencjału środowiskowego i kulturowego regionu Południowego Bałtyku na rzecz niebieskiego i zielonego rozwoju.

  • Cel 2.1: Lepsze wykorzystanie zasobów naturalnych i dziedzictwa kulturowego poprzez przekształcenie ich w zrównoważone atrakcje turystyczne
  • Cel 2.2: Wzrost wykorzystania zielonych technologii w celu ograniczenia zanieczyszczeń w obszarze Południowego Bałtyku

3: Poprawa łączności transgranicznej na rzecz funkcjonalnego niebieskiego i zielonego transportu.

  • Cel 3: Poprawa jakości usług transportowych oraz ich oddziaływania na środowisko w obszarze Południowego Bałtyku

4: Wzmocnienie zasobów ludzkich w obszarze niebieskiego i zielonego sektora gospodarki.

  • Cel 4: Wzrost udziału wykwalifikowanej kadry w niebieskich i zielonych dziedzinach gospodarki w obszarze Południowego Bałtyku

5: Zwiększenie zdolności do współpracy podmiotów lokalnych.

  • Cel 5: Zwiększenie możliwości lokalnych instytucji z obszaru Południowego Bałtyku poprzez udział w ponad granicznych sieciach współpracy

 

 

Całkowity budżet programu na lata 2014-2020 wynosi prawie 103 mln euro, z czego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego pochodzi ok. 83 mln euro, a wkład krajowy to ok. 20 mln euro. Ze środków można realizować przede wszystkim dwa typy projektów: regularne o budżecie 1-2 mln euro oraz projekty małej skali o rekomendowanym budżecie do 300 tys. euro. W programie wybrano 91 projektów, które całkowicie wyczerpały dostępne środki finansowe. Najwięcej projektów, bo aż 29 (oraz 9 projektów zalążkowych) otrzymało dofinansowanie w ramach drugiej osi priorytetowej.

Więcej na www.southbaltic.eu

 

 

Unijny program Interreg Polska-Słowacja od lat wspiera współpracę transgraniczną odpowiadając na wspólne potrzeby po obu stronach granicy. Dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego skierowane jest do wspólnych przedsięwzięć w zakresie zachowania dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego, zrównoważonego transportu i edukacji. W latach 2014-2020 otrzymało je 87 projektów. W tym czasie Program zbudował lub zmodernizował ponad 2400 szlaków turystycznych i odrestaurował ponad 80 obiektów dziedzictwa kulturowego. Udało się także zmodernizować 150 km dróg, a z ponad 200 inicjatyw edukacyjnych i wspólnych szkoleń skorzystało ponad 8 tysięcy uczestników. Budżet Programu wynosi 210 mln euro, w tym środki unijne – 178,6 mln euro.

Od 2004 roku w ramach współpracy transgranicznej Polska-Słowacja udało się zrealizować blisko 2000 wspólnych projektów o wartości ponad 400 mln euro.

W bieżącym roku zostanie zainaugurowana już trzecia edycja programu Interreg Polska-Słowacja. Program nadal służyć będzie budowaniu więzi łączących społeczności po obu stronach granicy. Dodatkowo, ważnym aspektem rozwijania wspólnych inicjatyw lokalnych i regionalnych, będzie odbudowa regionu w okresie popandemicznym. Będziemy kontynuować inwestycje w obszarach dziedzictwa naturalnego i kulturowego, turystyki oraz transportu. Dodatkowo skupimy się na ochronie środowiska oraz współpracy instytucji i mieszkańców. Więcej na pl.plsk.eu

 

 

W ramach Programu Współpracy INTERREG Polska – Saksonia 2014-2020 wspierane są inicjatywy transgraniczne na południowym odcinku pogranicza polsko-niemieckiego. Po stronie polskiej Program realizowany jest w zachodniej części województwa dolnośląskiego (podregion jeleniogórski) oraz województwa lubuskiego (powiat żarski), a po stronie niemieckiej na terenie dwóch powiatów Kraju Związkowego Saksonia: Görlitz i Bautzen. Na realizację programu przeznaczono 70 mln euro ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

Projekty, realizowane każdorazowo w partnerstwie przez instytucje z obu państw, muszą wpisywać się w jeden z następujących priorytetów:

  1. Wspólne dziedzictwo naturalne i kulturowe
  2. Mobilność regionalna
  3. Edukacja transgraniczna
  4. Współpraca partnerska i potencjał instytucjonalny

Na realizację projektów partnerzy otrzymują z budżetu Unii Europejskiej wsparcie w wysokości do 85% wydatków kwalifikowalnych projektu.

Dotychczas w ramach Programu zakończono 38 projektów regularnych i flagowych, zaś dalsze 24 projekty są na etapie realizacji.  Ponadto zrealizowano 246 małych projektów (o wartości do 30 tys. euro), natomiast dalszych 100 jest na etapie realizacji.

Więcej na www.plsn.eu

 

 

Polska uczestniczy jeszcze w wielu innych Programach INTERREG. Kryje się za nimi ogromny potencjał, jeszcze chyba wciąż nie w pełni wykorzystywany. W całej Europie INTERREG to obecnie ponad 100 programów współpracy terytorialnej. Ich struktury pozwalają oddziaływać ze szczebla europejskiego od razu na poziom lokalny i regionalny. Co ważne, programy pozwalają nie tylko na włączenie najdalej nawet położonych miast czy społeczności z każdego kraju UE w ważne, europejskie polityki. Partnerstwa pozwalają także na korzystanie z zasobów i doświadczeń partnerów zagranicznych.

Centrum Projektów Europejskich

PROGRAMY WSPÓŁPRACY TRANSGRANICZNEJ NA WSCHODNIEJ GRANICY UNII EUROPEJSKIEJ

Wśród wielu korzyści, które wynikają z obecności Polski w Unii Europejskiej, bardzo ważne miejsce zajmują programy współpracy terytorialnej, dzięki którym przygraniczne regiony Polski mogą także współpracować z partnerami z Rosji, Białorusi i Ukrainy, a stabilizacja w tej części kontynentu z dzisiejszej perspektywy wydaje się nieoceniona. Programy te nie są instrumentem tzw. wielkiej polityki, skupiają się na podnoszeniu jakości życia lokalnych społeczności, ale mają także nieoceniony wpływ na postrzegania sąsiada, który mieszka po drugiej stronie granicy Unii Europejskiej.  Dla społeczności transgranicznych wspólne projekty także mogą być urzeczywistnieniem idei wspólnego, europejskiego dobra, aby podziały wynikające z granic państwowych nie były ważniejsze niż to, co można wspólnie poprawić lub zbudować.

W ramach Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Rosja 2014-2020 realizowane są 3 Duże Projekty Infrastrukturalne, które wybrane zostały do dofinansowania trybem pozakonkursowym i zatwierdzone przez Wspólny Komitet Monitorujący w marcu 2018 roku. Przedsięwzięcia dotyczą budowy nowego przebiegu drogi wojewódzkiej nr 512 wraz z budową przeprawy mostowej na rzece Łynie w Bartoszycach, rozwoju potencjału turystyczno-rekreacyjnego oraz turystyki wodnej w miastach Swietłyj i Malborku oraz transgranicznych tras rowerowych w celu wspierania i zrównoważonego wykorzystania dziedzictwa kulturowego. Łączna kwota dofinansowania jaką otrzymały Duże Projekty Infrastrukturalne to 15,88 mln euro. W ramach Programu realizowanych jest również 28 projektów regularnych, które zostały wybrane w wyniku pierwszego naboru wniosków, który został zorganizowany w 2018 r. Dofinansowanie w  ramach priorytetu „Dziedzictwo” otrzymało 16 projektów regularnych na łączną kwotę 25,06 mln euro. Wspólny Komitet Monitorujący zatwierdził 10 projektów regularnych w celu tematycznym „Środowisko”, których łączna wartość dofinansowania wynosi 16,81 mln euro. Dofinansowanie w ramach priorytetu „Dostępność” otrzymały 4 projekty regularne na łączną kwotę 8,19 mln euro. Wśród działań realizowanych w ramach projektów wybranych w celu tematycznym „Dziedzictwo” zaplanowano m.in. prace infrastrukturalne w muzeach, zamkach i obiektach historycznych, przygotowanie i aranżację nowych wystaw oraz przeprowadzenie renowacji dwóch historycznych statków. Wśród wybranych projektów wiele przedsięwzięć związanych jest również z rewitalizacją parków i budową ścieżek rowerowych i pieszych. Projekty realizowane w celu tematycznym „Środowisko” w większości dotyczą gospodarki wodno-ściekowej – powstaną lub zostaną wyremontowane oczyszczalnie ścieków oraz przepompownie wody, zostaną wybudowane lub zmodernizowane sieci-wodno-kanalizacyjne. Ponadto, 3 oddziały straży pożarnej zakupią nowy sprzęt oraz specjalistyczne pojazdy. W ramach realizowanych projektów zostaną również wyremontowane oddziały w dwóch szpitalach, które zyskają nowe wyposażenie wraz ze specjalistycznym sprzętem.

Projekty realizowane w celu tematycznym „Dostępność’ przyczynią się do poprawy bezpieczeństwa oraz usprawnią system drogowy. W ramach realizowanych działań powstają nowe drogi wraz z niezbędną infrastrukturą, a odcinki niespełniające standardów bezpieczeństwa są remontowane. Poza zadaniami infrastrukturalnymi i inwestycyjnymi, w projektach realizowane są działania mające na celu wzmocnienie współpracy transgranicznej i ułatwiające kontakty międzyludzkie. Organizowane są m.in. wspólne szkolenia, warsztaty i konferencje angażujące partnerów po obu stronach granicy.

Więcej na www.plru.eu

Sołdek – statek Muzeum, pierwszy po wojnie statek zbudowany w Polsce, w ramach projektu współfinansowanego przez Program Współpracy Transgranicznej Polska-Rosja został wyremontowany oraz utworzono wystawę stałą.

 

Program Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2014-2020 wspiera projekty oparte na współpracy, wymianie wiedzy i doświadczeń pomiędzy instytucjami zlokalizowanymi na obszarze położonym wzdłuż granicy polsko-białoruskiej i polsko-ukraińskiej. Wszystkie projekty są współfinansowane przez Unię Europejską, mają charakter niekomercyjny i mają na celu poprawę jakości życia mieszkańców wschodniej Polski, zachodniej Ukrainy i zachodniej Białorusi. Beneficjenci otrzymują bezzwrotne dotacje, które mogą stanowić do 90% całkowitych kosztów projektów, które koncentrują się na ośmiu priorytetach,  w tym dziedzictwo historyczne i kulturowe, dziedzictwo przyrodnicze, dostępność, ochrona zdrowia, bezpieczeństwo, granice. Łącznie Program wspiera teraz ponad 160 projektów (w tym Duże Projekty Infrastrukturalne, Projekty Regularne i Mikro-projekty). W ich realizację zaangażowanych jest ponad 400 instytucji i organizacji z trzech państw. W ramach Dziedzictwa, które skupia najliczniejszą grupę projektów, Program ratuje i promuje zabytki oraz lokalne tradycje. Powstają nowe, ciekawe szlaki piesze, rowerowe, kajakowe, centra kultury oraz informacji turystycznej. Zupełnie nowe oblicze zyskało stare miasto w Łucku, w Sokółce można już oglądać odrestaurowaną kamienicę Antoniego Tyzenhauza, można wybrać się rowerem w trasę „Szlakiem Tyzenhauza”. Ciekawych przykładów jest mnóstwo. Niektóre projekty poświęcone są promowaniu lokalnej kuchni i tradycji kulinarnych. Bardzo ważne miejsce zajmują także projekty służące zachowaniu walorów środowiska naturalnego. Na przykład projekt „Czysta rzeka – główny priorytet”. Największym dopływem Bugu po stronie białoruskiej jest rzeka Muchawiec, która przepływa przez Żabinkę. Niestety oczyszczalnia ścieków w mieście była stara i nieefektywna. Po polskiej stronie natomiast indywidualne gospodarstwa rolne odprowadzały ścieki bez oczyszczania do pobliskiej Krzny i Czapelki. Sytuacja ta prowadziła do poważnych zagrożeń dla czystości wody pitnej i środowiska (Park Krajobrazowy „Podlaski Przełom Bugu”, rezerwaty „Brzeski” i „Niepokojczyce”). Projekt zmierzył się ze wspomnianymi wyzwaniami poprzez inwestycje.  Białoruski beneficjent zbuduje nową oczyszczalnię ścieków w Żabince. Po polskiej stronie powstaje nowy system kanalizacji sanitarnej o długości ponad 4 km. Program jest także ogromnym wsparciem  dla placówek medycznych (np. przeznacza oszczędności dla dofinansowania projektów medycznych do 100%), a także dla straży pożarnej i ratowników górskich. Finansuje zakup nowoczesnego wyposażenia oraz organizację szkoleń. Program modernizuje także drogowe szlaki komunikacyjne oraz dba o bezpieczeństwo granic.

 

Wydarzenie kulturalne w ramach projektu „Nowe życie Starego Miasta: rewitalizacja zabytków dziedzictwa historycznego i kulturalnego w Łucku i Lublinie”.

 

 

 

Więcej na www.pbu2020.eu

 

Centrum Projektów Europejskich

 

 

 

CENTRUM PROJEKTÓW EUROPEJSKICH ZAPRASZA

 

Centrum Projektów Europejskich jest Instytucją Pośredniczącą dla Działania 4.3 Współpraca ponadnarodowa Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój (PO WER). Mieści także Centralny Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich, którego eksperci będą dostępni podczas Forum Ekonomicznego.

 

Program Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020 (PO WER), finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, wspiera aktywizację osób młodych poniżej 30 roku życia pozostających bez zatrudnienia, szkolnictwo wyższe, innowacje społeczne, mobilność, a także reformy w obszarach zatrudnienia, włączenia społecznego, edukacji, zdrowia i dobrego rządzenia. Na realizację PO WER przeznaczono ponad 5,4 mld euro.

 

Jednym z  obszarów wsparcia w ramach PO WER jest rozwój współpracy ponadnarodowej polskich podmiotów z partnerami zagranicznymi. Współpraca ponadnarodowa, realizowana w działaniu 4.3, koncentruje się na obszarach aktywizacji zawodowej, adaptacyjności, kształcenia przez całe życie, poprawy efektywności polityk publicznych oraz zdrowia.

Dofinansowanie projektów współpracy ponadnarodowej, w wysokości ponad 100 milionów euro, przeznaczone jest na wypracowywanie od podstaw lub zaadaptowanie do polskich warunków, nowych modelowych rozwiązań, które sprawdziły się w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej.

 

Dla projektów współpracy ponadnarodowej zorganizowano 17 konkursów, w ramach których wyłoniono 144 projekty o łącznej wartość ponad 460 milionów złotych. Polskie podmioty nawiązały partnerstwa z instytucjami z ponad 22 krajów Unii Europejskiej. Dotychczas zatwierdzono ponad 1 400 wniosków beneficjentów o płatność, w ramach których rozliczono wydatki na kwotę niemal 216 mln zł.

 

Kontynuacją Programu Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020 jest Program Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 (FERS), który stanowi kolejny etap wsparcia rozwoju społecznego i gospodarczego kraju. W ramach FERS realizowane będzie wsparcie na rzecz m.in. poprawy sytuacji osób na rynku pracy, zwiększenia dostępności dla osób ze szczególnymi potrzebami, zapewnienia opieki nad dziećmi, podnoszenia jakości edukacji, integracji społecznej, rozwoju usług społecznych i ekonomii społecznej oraz ochrony zdrowia.

W ramach FERS kontynuowane będzie również dofinansowanie dla przedsięwzięć współpracy ponadnarodowej. Projekty w tym obszarze będą wdrażane w obszarach takich jak: rynek pracy, zasoby ludzkie, edukacja i kompetencje, włączenie i integracja społeczna oraz ochrona zdrowia.

CENTRALNY PUNKT INFORMACYJNY FUNDUSZY EUROPEJSKICH

Działamy na zlecenie Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej.

Jesteśmy jednym z Punktów Informacyjnych Funduszy Europejskich (PIFE), które działają na terenie całego kraju.

W Centralnym Punkcie Informacyjnym Funduszy Europejskich świadczymy bezpłatne oraz dostępne dla każdego usługi:

  • oceniamy, czy pomysł na projekt ma szansę otrzymać dotację lub preferencyjną pożyczkę z Funduszy Europejskich, a następnie pomagamy przypisać go do konkretnego priorytetu i działania w programie finansowanym z Funduszy Europejskich,
  • informujemy o warunkach, kryteriach i procedurach przyznania dotacji,
  • przedstawiamy „krok po kroku” proces ubiegania się o dofinansowanie,
  • informujemy o instytucjach, które przyznają dotacje oraz przekazujemy dane kontaktowe do nich,
  • wspieramy w przygotowaniu wniosku o dofinansowanie (pracownicy PIFE nie piszą wniosków, objaśniają natomiast, jak przygotować taki dokument),
  • pomagamy w realizacji i rozliczeniu projektu – służymy wiedzą dotyczącą dokumentów, procedur i terminów,
  • organizujemy spotkania informacyjne oraz szkolenia z tematyki dot. Funduszy Europejskich,
  • pomagamy beneficjentom ostatecznym (np. osobom chcącym wziąć udział w szkoleniach lub stażach finansowanych z Funduszy Europejskich) w znalezieniu odpowiedniego projektu,
  • przygotowujemy ciekawe publikacje związane z Funduszami Europejskimi,
  • Wspieramy Sieć Punktów Informacyjnych Funduszy Europejskich: zajmujemy się planowaniem i organizacją działań edukacyjnych dla pracowników Sieci PIFE oraz organizujemy spotkania wewnętrzne Sieci.

Więcej na www.cpe.gov.pl

 

 

Centrum Projektów Europejskich