W ramach XXX Forum Ekonomicznego w Karpaczu odbędą się dwa panele dyskusyjne, które patronatem objął Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.  Ich tematyka dotyczy Polskiego Ładu w rolnictwie oraz ekonomicznych aspektów chorób zwierząt w produkcji zwierzęcej.

POLSKI ŁAD ROLNICTWIE – NASZA ROLA TO SILNA POLSKA

 

Polski Ład to kompleksowa strategia przezwyciężenia skutków pandemii, a jednocześnie to odpowiedzialny plan gospodarczej odbudowy Polski po okresie spowolnienia gospodarczego wywołanego przez pandemię COVID-19.

Jednym z kluczowych zadań Polskiego Ładu jest rozwój sektora rolno-spożywczego i obszarów wiejskich.

 

Polski Ład oznacza przeznaczenie prawie 6 mld zł na inwestycje związane z dywersyfikacją i skracaniem łańcucha dostaw produktów rolnych i spożywczych oraz budową odporności podmiotów uczestniczących w tym łańcuchu.

Polski Ład wniesie wiele zmian w dotychczasowym sposobie funkcjonowania administracji rolnej, wprowadzi ułatwienia dla rolników i odbiurokratyzuje współpracę z producentami rolnymi.

W tym celu m.in. powstanie m.in. E-okienko dla rolnika, czyli jedno miejsce do składania przez rolników e-wniosków oraz Centralny system informatyczny zasobu państwowej ziemi. Rozwiązania cyfrowe będą też wykorzystywane w innych obszarach, takich jak ogólnokrajowy Satelitarny System Monitoringu Upraw Rolniczych, czy też budowa systemu IT, który zagwarantuje efektywne śledzenie informacji na kluczowych etapach łańcucha dostaw „od pola do stołu”.

Polski Ład zapewni wprowadzenie programu inwestycji pozwalających walczyć i przeciwdziałać skutkom suszy. Zakłada się przeznaczenie blisko 3 mln zł na wsparcie inwestycji na obszarach wiejskich w zakresie poprawy gospodarowania wodą oraz efektywności wykorzystania jej zasobów.

Polski Ład przewiduje wsparcie dla rodzin z terenów wiejskich – zarówno rodziców, dzieci, jak i seniorów, transformację energetyczną gospodarstw domowych, zapewnienie dostępu do szerokopasmowego internetu z możliwością modernizacji do prędkości dostępnej w gigabitach na sekundę oraz eliminację „białych plam” w zasięgu telefonii komórkowej.

Strategia ta umożliwi  również wsparcie rozwoju innowacji rolniczych i ich upowszechnienie w ramach środków publicznych. Zakłada się m.in. kontynuację wsparcia inwestycyjnego dla gospodarstw rolnych, wsparcie budowania rynku usług rolnictwa 4.0 oraz wsparcie transferu wiedzy i innowacji do środowisk rolniczych.

Polski Ład zapewni przepisy gwarantujące prawną ochronę rodzinnych gospodarstwach rolnych oraz opracowanie Kodeksu Rolnego, który będzie zawierał zbiór przepisów o podstawowym znaczeniu z dziedziny prawa rolnego.

Lista projektów jest znacznie dłuższa, obejmuje rozwiązania zarówno natury prawnej, jak i inwestycyjnej.

Polski Ład to:

  • Jeszcze większy zwrot akcyzy za paliwo rolnicze;
  • Ustawa o rodzinnym gospodarstwie rolnym;
  • Więcej ziemi dla rolników;
  • Uwolnienie rolniczego handlu detalicznego (RHD);
  • Jednocyfrowe okienko dla rolnika;
  • Monitoring upraw rolnych przeciwdziałający suszy;
  • Elastyczny Plan Strategiczny WPR dla małych i średnich gospodarstw;
  • Wsparcie lokalnych producentów w eksporcie;
  • Kodeks rolny;
  • Rozwój sieci manufaktur spożywczych;
  • Paszportyzacja polskiej żywności;
  • Spółdzielnie energetyczne rolników;
  • Kapitał dla spółdzielczości;
  • Większa ochrona producentów rolnych;
  • Radykalne uproszczenie dla rolników;
  • Większa swoboda pracy rolniczej;
  • Zachęty do spółdzielczości rolnej;
  • Program rozwoju miejscowości popegeerowskich;
  • Fundusz Wzajemnego Gwarantowania Dochodów dla rolników.

EKONOMICZNE ASPEKTY CHORÓB ZWIERZĄT W PRODUKCJI ZWIERZĘCEJ

Pojawienie się określonych chorób zwierząt gospodarskich na terytorium danego państwa UE, takich jak np. grypa ptaków czy ASF a ostatnio zakażenia SARS-CoV-2 u hodowlanych zwierząt futerkowych, powoduje z jednej strony konieczność wypłat odszkodowań dla rolników i hodowców (grypa, ASF) z drugiej zaś strony powoduje ograniczenie możliwości eksportu produktów pochodzenia zwierzęcego z całego terytorium kraju lub jego części, w której stwierdza się chorobę.

Zaistniała sytuacja spotęgowana dodatkową koniecznością zabezpieczenia budżetowych środków finansowych na utylizację padłych zwierząt, liczonych w przypadku, np. grypy w mln sztuk, stanowi zagrożenie dla płynności budżetu, zarezerwowanego dla potrzeb rolnictwa oraz funkcjonowania rynku eksportu produktów pochodzenia zwierzęcego.

Nie bez znaczenia jest również ochrona zdrowia publicznego przed nowymi zagrożeniami, jakim jest z pewnością SARS-CoV-2 czy też stałe monitorowanie potencjału zoonotycznego wirusów, dotychczas patogennych wyłącznie dla zwierząt (wirus grypy H5N8) z możliwym jednak zagrożeniem dla ludzi.

Nowym i aktualnym zagrożeniem, które bezpośrednio ma wpływ zarówno na kondycję ekonomiczną gospodarki, jak również na ochronę zdrowia publicznego ma widoczna zmiana klimatu, a z nią powiązana możliwość pojawiania się wektorów (owady, pajęczaki), które dotychczas nie były notowane w naszej szerokości geograficznej, a których stwierdzenie może spowodować pojawienie się kolejnych chorób o potencjale ekonomicznym i mających wpływ na ochronę zdrowia publicznego. Nie bez znaczenia jest również swobodny przepływ ludzi, pomiędzy krajami i kontynentami. W ciągu kilkunastu godzin choroba ujawniona w jednym końcu świata może pojawić się w innym, tysiące ludzi może ją przenosić z jednego kontynentu na drugi.

Zgodnie z ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2020 r. poz. 1421) na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt podlegających obowiązkowi zwalczania, co do zasady, pokrywane są koszty: zabicia zwierząt i unieszkodliwienia ich zwłok, unieszkodliwienia paszy, oczyszczania i dezynfekcji gospodarstwa, a także odszkodowania za zabite lub poddane ubojowi z nakazu organów Inspekcji Weterynaryjnej zwierzęta, zniszczoną paszę oraz – ewentualnie – za zniszczony sprzęt, który nie może być poddany odkażaniu.

Finansowanie realizacji zadań wykonywanych przez Inspekcję Weterynaryjną odbywa się ze środków budżetowych planowanych w corocznych ustawach budżetowych. W odniesieniu do wskazanych na poziomie unijnym chorób zakaźnych zwierząt, określone koszty poniesione w ramach ich likwidacji, refundowane są z budżetu Unii Europejskiej.

W związku z wystąpieniem ASF, na terenie kraju w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 (PROW 2014-2020) przewidziano również pomoc dla producentów trzody chlewnej na:

  • inwestycje zabezpieczające gospodarstwo przed przedostaniem się wirusa ASF („Inwestycje zapobiegające zniszczeniu potencjału produkcji rolnej”),
  • zaprzestanie produkcji trzody chlewnej i rozwój innej działalności rolniczej („Restrukturyzacja małych gospodarstw” i „Inwestycje odtwarzające potencjał produkcji rolnej”) albo pozarolniczej („Premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej”).

W ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 rolnicy mogą korzystać ze wsparcia na inwestycje zapobiegające rozprzestrzenianiu się ASF, a także ubiegać się o zwrot kosztów inwestycji związanych z przywracaniem potencjału produkcyjnego zniszczonego m.in. w wyniku rozprzestrzeniania się chorób.

W ramach programów finansowanych ze środków UE zaplanowano działania, które z jednej strony mają na celu wsparcie inwestycyjne rolników w zakresie zapobiegania m.in. rozprzestrzenianiu się chorób zwierzęcych i roślinnych, a z drugiej wsparcie w zakresie ubezpieczeń gospodarstw od strat w potencjale produkcyjnym,  w wyniku rozprzestrzeniania się chorób.

 

Podczas XXX Forum Ekonomicznego w Karpaczu odbyły się dwa panele dyskusyjne, które patronatem objął Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Ich tematyka dotyczy Polskiego Ładu w rolnictwie oraz ekonomicznych aspektów chorób zwierząt w produkcji zwierzęcej. Debaty odbyły się w ramach ścieżki tematycznej Zrównoważony Rozwój stanowiącej część programu XXX Forum Ekonomicznego. Partnerem ścieżki Zrównoważony Rozwój była firma PGNiG SA.