Polska i Rumunia wobec aktualnych wyzwań w regionie

28 marca w siedzibie Klubu Wojskowego w Bukareszcie odbyła się piąta seria debat polsko-rumuńskich zorganizowanych przez Instytut Studiów Wschodnich i rumuński think-tank New Strategy Center. Wydarzenia odbywają się cyklicznie od 3 lat naprzemiennie w Bukareszcie i Warszawie.

W dyskusjach udział wzięli między innymi: wiceminister spraw zagranicznych Rumunii – Dan Neculaescu, były zastępca Sekretarza Generalnego NATO ds. Nowych Wyzwań Bezpieczeństwa, jednocześnie nowo powołany dyrektor generalny Centrum Satelitarnego UE –  Sorin Ducaru, Mihai Daraban – prezes Rumuńskiej Izby Handlowej, były dwukrotny minister spraw zagranicznych Rumunii – Lazar Comanescu, a także przedstawiciele firm i instytucji zajmujących się cyberbezpieczeństwem. Stronę polską reprezentowali: wiceminister Adam Hamryszczak, posłowie: Jerzy Polaczek, Zbigniew Gryglas i Wojciech Zubowski, senator Grzegorz Napieralski, prezes Instytutu Bezpieczeństwa i Strategii – Grzegorz Małecki, a także dyrektor Bogusław Cichoń z Biura Bezpieczeństwa Narodowego.

Dyskusja skupiła się na tematach związanych z zagrożeniami i możliwościami współpracy w zakresie bezpieczeństwa cybernetycznego, Inicjatywie Trójmorza oraz zacieśnianiem współpracy gospodarczej pomiędzy Polską i Rumunią. W ramach konferencji dyskutowano w trzech panelach tematycznych: Współpraca na rzecz bezpiecznej Europy, Wyzwania cyberbezpieczeństwa na wschodniej flance NATO oraz Inicjatywa Trójmorza jako motor napędowy zacieśniania współpracy gospodarczej w regionie.

Jak podkreślili uczestnicy debaty zacieśnianie współpracy pomiędzy Polską i Rumunią jest niezwykle ważne i może dać obu państwom wymierne korzyści. Oba kraje posiadają duże doświadczenie w ramach polityki wschodniej, ale mogą i powinny patrzeć szerzej, gdyż istotne jest, by odgrywały rolę i prowadziły działania na skalę globalną. Współpraca to słowo klucz spotkania w Bukareszcie. Chęć dalszego pogłębiania dwustronnych inicjatyw widoczna była choćby w propozycji potencjalnego dokonania wspólnych zakupów zbrojeniowych. Bardzo ważne jest również zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego Polski i Rumunii, w tym celu oba państwa powinny starać się mocniej akcentować swoje stanowisko w UE, by ich wspólny głoś był lepiej słyszany.

Kolejnym wyzwaniem, przed którym stają dziś zarówno Polska i Rumunia, jest skuteczne zapewnienie cyberbezpieczeństwa. Nasilenie zagrożeń hybrydowych oraz wszechobecna dziś dezinformacja to działania, na których powstrzymywanie musimy być gotowi i również na tym polu współpraca obu państw oparta na partnerstwie publiczno-prywatnym może przynieść wiele korzyści.

Wszelkie działania Rosji powinny być bacznie obserwowane. Oba państwa muszą być także świadome zwiększającą się obecnością Chin w regionie i umieć odpowiednio zareagować na pojawiające się w związku z tym wyzwania.

Dyskutując na temat istotnej dla Polski i Rumunii Inicjatywy Trójmorza, podkreślono dużą wagę inwestycji Via Carpatia, która ma szansę stać się jednym z bazowych odcinków europejskiej sieci komunikacyjnej. Działanie to wpisuje się idealnie w wizję Trójmorza jako elementu integracji europejskiej, który ma na celu usunięcie infrastrukturalnej luki rozwojowej dzielącej starą i nową Europę. To, co wymaga jeszcze kolejnych działań to rozwój połączeń lotniczych pomiędzy Polską a Rumunią. Choć nastąpiła już zauważalna poprawa, to w tym zakresie można zrobić jeszcze więcej, gdyż oba państwa dysponują dobrą bazą lotniskową, którą można ze sobą połączyć.

Jak zaznaczono w czasie debaty, w obliczu przesuwającego się na wschód politycznego ciężaru świata, dwustronne partnerstwo strategiczne oraz Inicjatywa Trójmorza są zarówno dla Polski, jak i Rumunii niezwykle ważne i wzmacniają naszą pozycję. Podczas konferencji przedstawiony został również pomysł utworzenia sekretariatu Trójmorza, który mógłby pomóc w intensyfikacji kontaktów oraz lepszej koordynacji projektów. Wykorzystując regularne okazje do spotkań i omawiania stojących przed nimi wyzwań, Polska i Rumunia powinny przygotować wspólne stanowisko, które można będzie wykorzystać na kolejnym szczycie Trójmorza w Ljubljanie.

Polsko-rumuński dialog będzie kontynuowany na Forum Ekonomicznym w Krynicy-Zdroju oraz podczas kolejnego bilateralnego spotkania w listopadzie w Warszawie.