Nowa Strategia Bezpieczeństwa Słowacji 

Piotr Sieniawski 

Na początku roku została uchwalona nowa Strategia Bezpieczeństwa Słowacji, przygotowana przez Ministerstwo Obrony we współpracy z Ministerstwem Spraw Zagranicznych oraz Administracją Prezydenta Republiki Słowackiej. Po 16 latach zostały wytyczone nowe priorytety polityki bezpieczeństwa Słowacji. Dokument przedstawia zagrożenia i wyzwania, a także określa odpowiednie instrumenty i procedury na rzecz bezpieczeństwa państwa. 

  • Podstawowe wartości polityki bezpieczeństwa Republiki Słowackiej 
  • Środowisko bezpieczeństwa 
  • Polityka bezpieczeństwa Republiki Słowackiej 

Po 16 latach została uchwalona nowa Strategia Bezpieczeństwa. W międzyczasie doszło do istotnych zmian w środowisku bezpieczeństwa, które zostały uwzględnione w nowej Strategii, m.in. przystąpienie Słowacji do Strefy Schengen w 2007 r. Od tamtego czasu doszło również do szeregu wydarzeń, które miały negatywny wpływ na stan bezpieczeństwa międzynarodowego, np. wojna w Gruzji w 2008 r., aneksja Krymu w 2014 r., wybuch konfliktu zbrojnego na wschodzie Ukrainy w 2014 r. oraz kryzys migracyjny w 2015 r. Poprzedni rząd przedstawił projekt Strategii Bezpieczeństwa w 2017 r., jednak nie wszedł on nigdy w życie, bowiem nie został on zatwierdzony przez parlament.  

Podstawowymi wartościami polityki bezpieczeństwa są suwerenność, demokracja, państwo prawa, poszanowanie podstawowych praw człowieka, oraz wartości takie jak: sprawiedliwość, godność ludzka i solidarność. Gwarancją bezpieczeństwa i stabilności jest poszanowanie norm prawa międzynarodowego. Strategia uwzględnia członkostwo Słowacji w Unii Europejskiej oraz w NATO, bowiem organizacje te są postrzegane jako jeden z kluczowych elementów bezpieczeństwa. Jak zapowiedział minister obrony narodowej Jaroslav Naď, wydatki państwa na obronność w tym roku po raz pierwszy przekroczą 2 proc. PKB. 

Strategia Bezpieczeństwa przedstawiła również klasyfikację zagrożeń dla bezpieczeństwa Słowacji: 

  1. Zmiany na poziomie globalnym. Strategia poświęca uwagę problemom takim jak: zmiany klimatyczne, zagrożenia terrorystyczne, proliferacja broni masowego rażenia, dostęp do surowców strategicznych, dezinformacja i propaganda, zmiany demograficzne itd. W tym kontekście Strategia zwraca uwagę również na zagrożenia zdrowotne, które mogą być związane np. z pandemią. W celu zapobiegania takich sytuacji konieczne jest koordynowanie działań pomiędzy różnymi systemami ochrony zdrowia. 
  2.  Wyzwania na poziomie regionalnym (tzw. „niespokojne sąsiedztwo”). W bezpośrednim sąsiedztwie Republiki Słowackiej istnieją nierozwiązane spory polityczne, etniczne i religijne. Dotyczy to przede wszystkim konfliktów w Europie Wschodniej (zamrożone konflikty w Gruzji, konflikt zbrojny na wschodzie Ukrainy oraz okupacja Krymu), kwestii stabilności Bałkanów Zachodnich oraz kwestii stabilności Bliskiego Wschodu. 
  3. Wyzwania i zagrożenia na poziomie narodowym. W tym kontekście zagrożeniem może być atak zbrojny na Republikę Słowacką, zamach terrorystyczny, zagrożenia hybrydowe związane z dezinformacjami i propagandą, ekstremizm, irredenta, nielegalna migracja, przestępczość zorganizowana, korupcja oraz zanieczyszczanie środowiska.   

Strategia określa główne cele polityki bezpieczeństwa Republiki Słowackiej, w szczególności: 

  1. Stworzenie efektywnego systemu zarządzania bezpieczeństwem narodowym, 
  2. Wczesne zidentyfikowanie zagrożeń dla bezpieczeństwa oraz stworzenie systemu ostrzegania, 
  3. Analiza efektów sytuacji kryzysowych dla bezpieczeństwa Republiki Słowackiej oraz przedstawienie możliwości ich rozwiązań, 
  4. Przeciwdziałanie sytuacjom kryzysowym oraz powiększenie poziomu odporności państwa na zagrożenia, 
  5. Podejmowanie szybkich i sprawnych reakcji w przypadku nastąpienia sytuacji kryzysowej. 

W celu zapobiegania zagrożeń o charakterze terrorystycznym, kluczowym zadaniem jest strzeżenie niepodległości, integralności terytorialnej oraz nienaruszalności granic. W zakresie cyberbezpieczeństwa, kluczowym zadaniem pozostaje zwiększenie poziomu odporności systemów informacyjnych. Wszelkie podejmowane przez organy państwowe działania muszą zostać oparte o konstytucyjne mechanizmy z poszanowaniem podstawowych praw człowieka. Dla aktywnego przeciwdziałania dezinformacjom oraz propagandzie, przewidziane jest stworzenie mechanizmów dla wzmocnienia odporności społeczeństwa obywatelskiego przeciwko dezinformacjom. W procesie tym zaangażowane zostaną ośrodki eksperckie oraz organizacje pozarządowe.  

W porównaniu do Strategii Bezpieczeństwa z 2005 r., dokument podkreśla istnienie nowych zagrożeń dla bezpieczeństwa państwa, takich jak np. dezinformacje oraz nielegalna migracjaW związku z tym Słowacja planuje wspierać rozwój krytycznego myślenia, przede wszystkim u młodzieży. Kolejnym istotnym elementem jest cyberbezpieczeństwo oraz zwalczanie dezinformacji. 

Według autorów Strategii, Słowacja nadal pozostaje bezpiecznym państwem, jednak zagrożenia istniejące na poziomie globalnym i regionalnym, mogą mieć negatywny wpływ także na poziom bezpieczeństwa w Republice Słowackiej. Strategia bezpieczeństwa będzie podlegała aktualizacji przynajmniej co 5-7 lat. 

 

Źródła: 

https://www.mosr.sk/bezpecnostna-strategia-sr/  

https://spravy.pravda.sk/domace/clanok/571205-korcok-s-nadom-predstavili-novu-bezpecnostnu-a-obrannu-strategiu-reaguje-i-na-nove-hrozby-a-dezinformacie/