Norweski rajd Specnazu

Sergiusz Moskal

Taktyczne grupy operacyjne rosyjskich sił specjalnych w ubiegłym tygodniu operowały na terytorium Norwegii. Doszło do tego zarówno na Svalbardzie, jak i na norweskim obszarze kontynentalnym. O incydencie poinformował portal aldrimer.no. Władze w Oslo oficjalnie nie komentują sprawy.

Ruch rosyjskiej jednostki został wykryty dzięki zdjęciom pochodzącym z systemów rejestrujących samolotu rozpoznawczego należącego do USA. Prawdopodobnie chodzi o samolot typu U2-S, który należy do amerykańskich sił powietrznych, ale de facto wykorzystywany jest do misji zwiadowczych CIA. Wtargnięcie Rosjan na Svalbard ma najprawdopodobniej związek ze zintensyfikowanymi rosyjskimi manewrami, które w ostatnim czasie na Morzu Barentsa prowadzi Flota Północna.

Cztery niezależne źródła wojskowo-wywiadowcze z trzech różnych krajów, zgromadziły materiał dowodowy potwierdzający te sensacyjne doniesienia opisane przez norweski portal aldrimer.no. Z uzyskanych informacji wynika, że taktyczne grupy operacyjne rosyjskich sił specjalnych przeprowadziły operacje militarne na obszarze Svalbardu. W tym samym czasie inne rosyjskie związki dokonywały rozpoznania w lądowej części Norwegii – doniosło portalowi aldrimer.no źródło wojskowe jednego z krajów sojuszniczych z dostępem do wysoce tajnych raportów wywiadowczych. Nie podano jednak dokładnej lokalizacji. Według wskazanego źródła, grupa desantowa współpracowała na północy z inną nieumundurowaną jednostką o charakterze paramilitarnym. Grupa ta jest znana NATO-wskiemu rozpoznaniu między innymi z aktywności na Krymie. Poza nią regularne rosyjskie siły specjalne (Specnaz) były w ostatnich dniach aktywne na Dalekiej Północy. Dodatkowo rosyjska Flota Północna zmobilizowała przynajmniej jeden specjalny okręt podwodny typu P-650 „Midget”, który jest zaprojektowany z myślą o prowadzeniu operacji sił specjalnych.

Manewry Specnazu miały na celu prowadzenie ćwiczebnych akcji sabotażowych oraz sprawdzanie scenariuszy wojennych. Jednym z elementów operacji miało być przecięcie wielofunkcyjnego kabla, którym płynie chociażby prąd, łączącego Svalbard z kontynentalną Norwegią. To połączenie ma niezwykle istotne znaczenie na wypadek wybuchu konfliktu zbrojnego. Wiadomo również, że rosyjskie związki operacyjne prowadziły rozpoznanie kluczowych obiektów oraz infrastruktury krytycznej. Rozmieściły również systemy monitorujące oraz platformy sensoryczne. Jako formę transportu, rosyjskie siły specjalne wybrały między innymi rybackie trawlery, które często można spotkać w okolicach norweskiego wybrzeża.

Norwegia zapewnia, że tamtejsze władze mają wiedzę o tym, że rosyjski personel cywilny i wojskowy operował na jej terytorium w ostatnich dniach. Źródło, o którym wspominają redaktorzy portalu aldrimer.no zajmuje centralne miejsce w norweskim aparacie władzy.

Trudno ustalić czas trwania rosyjskich operacji na terytorium Norwegii. Przedstawiciele norweskich władz nie zajęli oficjalnego stanowiska w tej sprawie. Ani resort obrony ani też norweskie służby nie chciały komentować sprawy. Rzecznik ministerstwa obrony odesłał redaktorów aldrimer.no do Policyjnej Służby Bezpieczeństwa PST jako jednostki właściwej do prowadzenia tego rodzaju spraw. Dyrektor ds. komunikacji w PST Trond Hugubakken odmówił komentarza, informując jedynie, że działania wywiadowcze skierowane przeciwko Norwegii prowadzone przez pojedyncze obce państwa utrzymują się na wysokim poziomie i stanowią ciągłe zagrożenie.

Autorzy publikacji zauważają, że znaczna część rosyjskiej działalności wywiadowczej skierowanej przeciwko Norwegii prowadzona jest z pozycji personelu ambasady Federacji Rosyjskiej w Oslo korzystającego z immunitetu dyplomatycznego. Poza tym do Norwegii przenikają również inni funkcjonariusza rosyjskich służb specjalnych. W ostatnim czasie obiektem szczególnego zainteresowania jest północna Norwegia. Zadaniami wywiadowczymi na tym terenie zajmuje się głównie sekcja FSB zlokalizowana w Murmańsku. Pozostałe regiony Norwegii znajdują się w rozpracowaniu rezydentury FSB usadowionej w ambasadzie w Oslo.

Ustalenia portalu aldrimer.no spotkały się z ostrą reakcją rosyjskiej ambasady w Oslo. Pierwsze komentarze rosyjskiej ambasady pojawiły się wieczorem 27 września po ujawnieniu, że norweskie i sojusznicze źródła potwierdziły obecność rosyjskich sił specjalnych na Svalbardzie i Spitsbergenie. Rosyjska ambasada kategorycznie odrzuciła te doniesienia, określając je mianem fake newsów. Przedstawiciele ambasady publikację aldrimer.no postrzegają jako „ordynarną” prowokację. Data pojawienia się artykułu według Rosjan też nie jest przypadkowa. Tekst został opublikowany raptem kilka dni przed głosowaniem przyszłorocznego budżetu w Stortingu – jednoizbowym parlamencie Królestwa Norwegii. Ten ma zakładać zwiększenie wydatków na obronność. W komentarzu ambasady czytamy również, że jej pracownicy postrzegają informacje, do których dotarło aldrimer.no, jako systematyczną pracę na rzecz budowania wrogiego obrazu Rosji, który kolportowany jest przez niektóre kręgi w Norwegii. Ambasada dodała ponadto, że nie można wykluczyć, że tego typu podejście jest niezdarną próbą usprawiedliwienia dodatkowych środków przeznaczonych na walkę z rosyjskim zagrożeniem, w przededniu głosowania nad budżetem obronnym oraz długofalowym planem dla norweskiego sektora obronnego.

Na podstawie tak zwanego Traktatu Spitsbergeńskiego z 9 lutego 1920 roku Svalbard znalazł się pod zwierzchnictwem Królestwa Norwegii. W 1925 roku stał się jej integralną częścią. Na mocy regulacji zwanych Svalbard Loven ustanowionej w tym samym roku, arktyczny archipelag jest wolną strefą ekonomiczną oraz obszarem zdemilitaryzowanym. Prawo do prowadzenia działalności gospodarczej na tym terenie mają zarówno Norwegia, jak i Rosja. Wokół grupy wysp odkryto bogate zasoby ropy naftowej i gazu ziemnego. Svalbard ma również fundamentalne znaczenie z uwagi na swoje położenie między kontynentem europejskim a Biegunem Północnym. W przypadku konfliktu zbrojnego kontrola wód wokół archipelagu stanowiłaby istotny element przewagi strategicznej.

Źródła:

https://www.aldrimer.no/russiske-spesialstyrker-pa-norsk-jord/

https://www.aldrimer.no/over-igjen-pa-operasjoner-mot-svalbard/

https://www.aldrimer.no/russisk-ambassade-en-provokasjon/

https://www.abcnyheter.no/nyheter/norge/2019/09/27/195614102/etterretningskilder-russiske-elitesoldater-over-pa-norsk-territorium