NATO i przyszłość relacji Europejskich w czasie kryzysu

W obliczu silnego kryzysu relacji transatlantyckich kraje członkowskie NATO powinny zrobić wszystko, aby zapobiec pogłębianiu się sporów, gdyż współpraca USA-Europa na rzecz globalnego bezpieczeństwa jest wartością, której nie wolno zaprzepaścić.

 

Taki wniosek nasuwa się po wysłuchaniu debaty NATO i przyszłość relacji Europejskich, która odbyła się 20.września w Wiedniu. Spotkanie odbyło się w ramach projektu „NATO:1949-1999-2019. 20 lat Polski w siedemdziesięcioletnim Sojuszu”  finansowo wspieranemu przez Departamentu Dyplomacji Publicznej i Kulturalnej Ministerstwa Spraw Zagranicznych w ramach konkursu Dyplomacja publiczna 2019. Partnerem projektu i jednocześnie organizatorem spotkania ze strony austriackiej jest AIES (Austriacki Instytut Polityki Europejskiej i Bezpieczeństwa).

Uczestnikami debaty moderowanej przez przewodniczącego AIES, Wernera Fasslabenda byli Stanley Sloan, ekspert AIES oraz p. Krsevan Anton Dujmovic, Ekspert z Chorwackiego Instytutu ds. Międzynarodowych IRMO.

Stanley Sloan, wielce doświadczony ekspert od relacji transatlantyckich rozpoczął swoje wystąpienie od konstatacji, że mamy do czynienia z największym kryzysem relacji transatlantyckich od momentu powstania sojuszu, dodatkowo osłabionym przez brak aktywności Wielkiej Brytanii z uwagi na permanentne negocjacje wokół Brexitu. Za czasów prezydenta Trumpa relacje USA z partnerami europejskimi bardzo się pogorszyły i należy zrobić wszystko, aby to zmienić, bowiem, jak stwierdził Sloan: „nie ma żadnego partnera, bądź organizacji na świecie, która jest w stanie zastąpić Stany Zjednoczone w systemie globalnego bezpieczeństwa”. Gość z USA przedstawił zebranym gościom kilka scenariusze rozwoju sytuacji międzynarodowej perspektywie nadchodzących wydarzeń, takich jak ewentualny Brexitu, wybory w Rosji czy reelekcja prezydenta Donalda Trumpa na kolejną kadencję. Zdecydowanie przestrzegam, zaznaczał Sloan, „przed tworzeniem Europejskiej armii i jakiejkolwiek innej formy „strategicznej autonomii” w Europie.

Werner Fasslabend podkreślał nieocenione znaczenie Stanów Zjednoczonych jako jednej z sił stanowiących o globalnej polityce, której zagrozić może jedynie atak nuklearny ze strony wroga w przeciwieństwie do innych członków NATO, którzy realnie czują niebezpieczeństwo inwazji lądowej ze strony Rosji (jak np. kraje Bałtyckie).

Anton Dujmović akcentował w swoim wystąpieniu że Chorwacja jest nowym członkiem NATO który wzorowo spełnia swojej statutowe obowiązki. Trudno jednak mówić o jedności co do celów politycznych w regionie Bałkanów, w sytuacji kiedy w październiku br dojdzie do podpisania umowy o utworzeniu strefy wolnego handlu między Euroazjatycką Unią Gospodarczą (EAEU) a Serbią.  Dujmović, nawiązując do kryzysu w relacjach Europa-USA stawiał za przykład projekt Nord Stream 2, który podzielił państwa Unijne na te, które widzą w nim czystą transakcję biznesową oraz na te, które widzą w nim zagrożenie dla europejskiego bezpieczeństwa.

W czasie debaty odbyła się również prezentacja publikacji: „NATO: 1949-1999-2019. 20 lat Polski w 70-letnim Sojuszu”, złożoną z artykułów napisanych przez ekspertów od polityki bezpieczeństwa, reprezentujących partnerów projektu. Debata była również transmitowana online na stronie FB AIES (link do debaty https://youtu.be/6PBMnKfWBJg).

Krševan Antun Dujmović, Ekspert z Chorwackiego Instytutu ds. Międzynarodowych IRMO. Jego zainteresowania obejmują integrację europejską i proces rozszerzenia UE, stosunki UE z Rosją, Ukrainą i Południowym Kaukazem, NATO, bezpieczeństwo energetyczne i społeczeństwo cyfrowe.

Werner Fasslabend, ekspert od relacji transatlantyckich, dyplomata, były polityk; W latach 1990 – 2000 był federalnym ministrem obrony, tym samym stając się najdłużej sprawującym urząd ministrem obrony w historii Republiki Austrii. Podczas swojej kadencji przeprowadził daleko idący program reform w Ministerstwie, m.in. modernizując zbrojenie Austrii. Zdecydowanie poparł także aktywny udział Austrii w UE oraz PdP NATO, a także zainicjował i zorganizował pierwsze spotkanie ministrów obrony UE w 1998 r. dyrektor AIES (Austriacki Instytut Polityki Europejskiej i Bezpieczeństwa) odpowiadającego za przygotowywanie analiz dla austriackiego ministerstwa spraw zagranicznych.

Stanley Sloan, ekspert w dziedzinie stosunków amerykańsko-europejskich, dyrektor założycielski Atlantic Community Initiative i jest stypendystą wizytującym w Rohatyn Center for Global Affairs at Middlebury College. Stan był zatrudniony przez Agencji ds. Badań (Congressional Research Service (CRS) w Bibliotece Kongresu na różnych stanowiskach analitycznych i zarządzających badaniami w latach 1975-1999, w tym szef Biura Starszych Specjalistów. W latach 1997-98, był sprawozdawcą specjalnego raportu prezydenckiego Zgromadzenia Północnoatlantyckiego na temat „NATO w XXI wieku”. Autor licznych publikacji, książek, aktywny wykładowca.