NATO: 1949-1999-2019. 20 lat Polski w 70 latach Sojuszu – debata pod patronatem ISW w Paryżu

28 listopada 2019 r. w paryskim Instytucie Badań Strategicznych IRSEM odbyła się debata zorganizowana w ramach projektu „20 lat Polski w 70 lat sojuszu”. Debacie przewodniczyła Eveline Mathey, ekspertka specjalizująca się w badaniu relacji wielostronnych w zakresie bezpieczeństwa w IRSEM.

W debacie wzięli udział:

  • Marek Ziółkowski, były polski stały przedstawiciel w NATO
  • Hall Gardner, profesor na American University of Paris
  • Greta Monika Tuckute, doradca litewskiego ministra obrony
  • Pierre Haroche, pracownik naukowy Instytutu Badań Strategicznych IRSEM

 

 

Marek Ziółkowski twierdził, że nie ma wątpliwości, że Rosja pozostaje największym wyzwaniem dla NATO. Agresywne działania Kremla są głównym źródłem zagrożeń dla bezpieczeństwa społeczności transatlantyckiej. Niepokojący jest bilans ostatnich miesięcy: upadek traktatu INF; rozmieszczenie sił posiadających zdolności ofensywne w obwodzie kaliningradzkim i kontynuacja agresji na Ukrainie. Dwustronne kontakty z Rosją nie mogą być sprzeczne z polityką Sojuszu. NATO jest gwarantem bezpieczeństwa euroatlantyckiego, a więź transatlantycka jest kluczem do jego wiarygodności i siły. Najbardziej zaawansowaną formą działań Sojuszu na rzecz stabilności powinny być „otwarte drzwi” dla wszystkich państw chętnych i zdolnych do przyłączenia się.

Hall Gardner argumentował, że NATO znajduje się w niebezpiecznym punkcie zwrotnym, który może doprowadzić w przyszłości do dwóch scenariuszy. Pierwszy z nich skutkuje ciągłą konfrontacją z Rosją i Chinami. Drugi- to realizacja koncepcji, którą nazwał nową strategią „Harmel”. Ma ona na celu wdrożenie zbliżenia USA-NATO-Unia Europejska z Moskwą na podstawie parytetu i wyraźnych zachęt do wzajemnej współpracy, ale bez dalszej izolacji lub wyobcowania Chin, z zachowaniem starań o lepsze ukierunkowanie rozwoju Państwa Środka jako światowej potęgi. Jedną z możliwości przybliżenia Moskwy do USA, NATO i Unii Europejskiej jest formalne ustanowienie, jak to określił „neutralnej” Ukrainy, która nie jest częścią NATO, rosyjskiego CSTO, a nawet chińskiej SCO. Jeśli nowa strategia „Harmel” ma zwyciężyć, USA i NATO powinny wypracować konsensus. Po to, aby w pełni wspierać wysiłki Francji i Niemiec w celu rozwiązania konfliktu między Ukrainą a Rosją o wschodnią Ukrainę w procesie mińsko-normandzkim.

Pierre Haroche omówił dylemat Wschód-Południe, wskazując na fakt, że są one w rzeczywistości narażone na podobne zagrożenia, nawet jeśli zagrożenia te różnią się specyfiką i formą. Rosja, główne źródło zagrożeń i wyzwań związanych z bezpieczeństwem na Wschodzie, rozszerza także swoją obecność wojskową na południe Europy. NATO z kolei wprowadziło zasadę „360 stopni”, mającą na celu zapewnienie, że Sojusz w ramach procesu dostosowywania się do szybko zmieniającego się środowiska bezpieczeństwa, rozwinie zdolność reagowania na zagrożenia pochodzące z każdego kierunku geograficznego i niemal każdego rodzaju.