Najważniejsze wydarzenia polityki zagranicznej Słowacji w 2019 roku

Martin Barcik

Rok 2019 w słowackiej polityce zagranicznej przyniósł dużo wyzwań. Słowacja była państwem przewodniczącym Grupie Wyszehradzkiej  (V4) oraz Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBSE).

Słowację w roku 2020 czekają wybory parlamentarne. Bez względu na ich wynik minister spraw zagranicznych Słowacji Miroslav Lajčák zapowiedział, że już nie będzie ministrem w nowym rządzie: „Naprawdę doceniam możliwość służenia Słowacji jako minister spraw zagranicznych i jest to praca, która naprawdę mnie spełnia. Do tej pory jestem najdłużej sprawującym urząd ministrem Republiki Słowackiej i drugim najdłużej sprawującym ministrem spraw zagranicznych w państwach Unii Europejskiej, ale w normalnej racjonalnej analizie tego, co dzieje się na scenie politycznej, muszę stwierdzić, że nie widzę swojego miejsca w przyszłym rządzie.”

Jak dodał minister Lajčák: „Moje DNA zawsze było związane z byciem zawodowym dyplomatą, który był pożyczony do polityki. Nie uważałem się za polityka jako takiego, więc to naturalne, że chcę się rozwijać lub zamierzam wrócić do zawodu, to znaczy dyplomacji jako takiej. Co to dokładnie oznacza? Jest jeszcze za wcześnie, aby o tym mówić.”

Styczeń 2019 roku Słowacja rozpoczęła jako państwo przewodniczące Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie. Minister Lajčák spotkał się w Wiedniu z minister Karin Kneissl. Minister jako przewodniczący OBSE odwiedził Ukrainę i Mołdawię oraz spotkał się z sekretarzem generalnym NATO Jensem Stoltenbergiem. Miroslav Lajčák dyskutował też o przyszłości Europy na konferencji w Davos.

W lutym 2019 roku Lajčák odwiedził Organizację Narodów Zjednoczonych (ONZ). W ramach prezydencji Słowacji w OBSE Miroslav Lajčák udał się z wizytą dyplomatyczną do Gruzji. Na Słowacji podjął za to sekretarza stanu USA Mike’a Pompeo. Słowacja była reprezentowana też w ramach Monachijskiej Konferencji Bezpieczeństwa. Minister spotkał się ze swoim rosyjskim odpowiednikiem Siergiejem Ławrowem w Moskwie, później spotkał się w Budapeszcie z ministrem spraw zagranicznych Węgier Péterem Szijjártó. W Koszycach spotkał się z sekretarzem generalnym NATO Jensem Stoltenbergiem.

Marzec rozpoczął jako przewodniczący OBSE w Azerbejdżanie. Odwiedził też Armenię. Słowacja zapowiedziała pomoc Syrii w latach 2019-2020 na kwotę 6,7 miliona euro (około 28,5 miliona złotych). W Bratysławie została zorganizowana Międzynarodowa Konferencja OBSE w sprawie zwalczania terroryzmu.

Litwa była miejscem spotkania ministrów spraw zagranicznych państw V4 i grupy państw Nordycko-Bałtyckiej Ósemki (NB8). Ważnym wydarzeniem była wizyta ministra w USA, gdzie miało miejsce też spotkanie ministrów spraw zagranicznych NATO. Minister dyskutował w ramach Światowego Ekonomicznego Forum ds. Bliskiego Wschodu i Północnej Afryki w Jordanii. W ramach OBSE odwiedził Kazachstan i Kirgistan. Miroslav Lajčák spotkał się z sekretarzem generalnym OBSE Thomasem Gremingerem. W Bratysławie miało miejsce spotkanie ministrów spraw zagranicznych państw V4 i Francji. Minister Lajčák odwiedził Chiny. W Pekinie wystąpił też w ramach 2. Forum inicjatywy – Jeden pas i jedna droga. Ostatnie spotkanie w kwietniu odbyło się w Bratysławie na spotkaniu ministrów państw V4 i Turcji.

W maju premier Słowacji Peter Pellegrini spotkał się z amerykańskim prezydentem Donaldem Trumpem. Minister Lajčák przywitał kolegów ministrów państw V4 oraz ministrów państw Partnerstwa Wschodniego w Bratysławie. Później minister odwiedził Czarnogórę i Estonię. W ramach prezydencji Słowacji w OBSE Miroslav Lajčák pojechał do Uzbekistanu i Tadżykistanu. W Pradze minister stwierdził, że relacje Słowacji i Czech są po 26 latach po rozdzieleniu ponadstandardowe.

Minister Lajčák jako przewodniczący OBSE odwiedził w czerwcu Albanię i Serbię. W Sankt Petersburgu spotkał się z rosyjskim ministrem Ławrowem. Uczestniczył też w konferencji Globsec w Bratysławie, w ramach której mógł zorganizować więcej dwustronnych spotkań z partnerami: m. in. z prezydentem Czarnogóry, ministrami spraw zagranicznych Zjednoczonych Emiratów Arabskich, Bułgarii oraz Łotwy. Spotkał się też z ministrem obrony Macedonii Północnej oraz zastępcą sekretarza stanu USA Philipem T. Reekerem. Ministrowie spraw zagranicznych Inicjatywy Środkowoeuropejskiej spotkali się w Trieście z okazji 30 rocznice powstania tego ugrupowania. Miroslav Lajčák jako przewodniczący OBSE odwiedził Ukrainę, Macedonię Północną oraz Bośnie i Hercegowinę. Kazachstan zdecydował, że otworzy swoją ambasadę na Słowacji. Premier Słowacji Peter Pellegrini spotkał się w Rosji z rosyjskim prezydentem Władymirem Putinem. 20 czerwca Zuzana Čaputová – nowa prezydent Słowacji, odbyła swoją pierwszą zagraniczną wizytę w Czechach.

W lipcu 2019 roku minister Lajčák w pozycji przewodniczącego OBSE przywitał w Tatrach ministrów państw OBSE na nieformalnym spotkaniu. Minister przywitał w MSZ Słowacji chińskiego ministra Wang Yi. Lajčák wystąpił w ramach dyskusji na temat: „USA i Europa Środkowa: Świętujemy spójną i wolną Europę, wspólnie budując przyszłość.” Dyskusja miała miejsce w siedzibie Rady Atlantyckiej. Prezydent Słowacji została przyjęta przez prezydenta Francji Emmanuela Macrona.

21 sierpnia 2019 roku prezydent Słowacji spotkała się w Berlinie z niemiecką kanclerz Angelą Merkel. Minister Lajčák spotkał się na nieformalnym spotkaniu ministrów spraw zagranicznych państw UE w Helsinkach.

Wrzesień minister Lajčák rozpoczął wizytą w Japonii. Uczestniczył też w dwustronnych spotkaniach w Nowym Jorku, gdzie spotkał się m. in. z ministrami spraw zagranicznych Rosji, Armenii, Kambodży oraz zastępcą sekretarza stanu USA i zastępcą sekretarza generalnego ONZ. W USA odbyło się też Zgromadzenie Ogólne ONZ. Tam minister Lajčák miał okazję spotkać się m. in. z przewodniczącym 67. Zgromadzenia Ogólnego ONZ Vuką Jeremiciem, ministrami spraw zagranicznych Macedonii Północnej, Białorusi i Azerbejdżanu.

W październiku minister Lajčák spotkał się w Brukseli z hiszpańskim ministrem spraw zagranicznych Josepem Borrellem, który w grudniu 2019 roku został Wysokim Przedstawicielem UE ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa. 12 października 2019 roku odbył się Globsec Tatra Summit, w którym uczestniczył też minister Lajčák. W Serbii miało miejsce spotkanie serbskiego prezydenta Aleksandara Vučićia z ministrem spraw zagranicznych Słowacji. Sekretarz stanu USA Mike Pompeo przyjął słowackiego ministra w dniu 22 października 2019 roku. Miroslav Lajčák udał się też z wizytą do Bułgarii.

Listopad zastał ministra Lajčáka na spotkaniu Dialogu strategicznego Światowego Forum Ekonomicznego ds. Bałkanów Zachodnich w Genewie. To także miesiąc naznaczony 30. rocznicą Aksamitnej Rewolucji w Czechosłowacji i z tym związanymi wydarzeniami za granicą Słowacji. Miroslav Lajčák oficjalne otworzył także nową słowacką ambasadę w Azerbejdżanie.

Grudzień otworzyło spotkanie ministrów spraw zagranicznych państw V4, które odbyło się w Pradze. Następnie minister Lajčák uczestniczył w szczycie NATO w Londynie. W dniu 5 grudnia 2019 roku zostało zorganizowane 26. spotkanie Rady Ministerialnej OBSE w Bratysławie, na którym spotkali się reprezentanci 57 państw członkowskich OBSE oraz 11 państw partnerskich. Minister Lajčák spotkał się z partnerami państw V4 oraz Beneluksu w Brukseli. Wreszcie uczestniczył w Doha Forum ze swoim motto: Nowe wizje zarządzania w świecie wielobiegunowym.

Co przyniesie nowy 2020 rok pokaże czas. Na podstawie zapowiedzi ministra Lajčáka, w nowym roku to ktoś inny będzie się zajmować polityką zagraniczną. Minister będzie chciał pracował nadal w dyplomacji.

Źródła:

https://www.mzv.sk/

https://www.ta3.com/clanok/1172803/lajcak-vyhodnotil-situaciu-v-nasej-politike-v-novej-vlade-sa-nevidi.html

https://www.teraz.sk/slovensko/prehlad-najdolezitejsich-udalosti/436327-clanok.html