Międzynarodowy Fundusz Walutowy powstrzymał udzielenie pomocy finansowej dla Ukrainy 

Khrystyna Vlodek

Pod koniec lutego zakończyła się misja Międzynarodowego Funduszu Walutowego, która nie zatwierdziła nowego pakietu pomocowego dla Ukrainy. Przyczyną zahamowania programu jest brak postępów we wdrażaniu reform.

  • Na Ukrainie zakończyła pracę misja Międzynarodowego Funduszu Walutowego, która przeglądała warunki udzielenie pakietu pomocy finansowej w wysokości 700 mln dolarów, który Ukraina miała dostać w ramach programu kredytowego z 2020 r.
  • Jednak ze względu na brak postępów we wdrażaniu reform, brak rewizji funduszu covidowego oraz zapowiedzianą rządową regulację cen na gaz, misja Funduszu podjęła decyzję o zatrzymaniu transzy.
  • Eksperci zapowiadają, że w przypadku wykonania wymogów Funduszu na wznowienie współpracy można się spodziewać najwcześniej w połowie tego roku. Otrzymanie transzy w trzecim kwartale pomoże zachować stabilność finansową oraz wykonać zobowiązania podczas szczytu wypłat, który nastąpi we wrześniu.

Ukraina współpracuje z Międzynarodowym Funduszem Walutowym na podstawie programu kredytowego stand-by. Program ten był zawarty w zawartego w czerwcu 2020 r. – od razu po tym jak Wołodymyr Zełeński został wybrany na prezydenta Ukrainy. Ogólna kwota kredytu wynosi 5,04 mld dolarów. Pierwsza transza, w wysokości 2,1 mld została przekazana po podpisaniu umowy. Dwie następne – po 700 mln, z kolei, mieli zostać przekazane do końca 2020 r. Ze względu na pandemię jednak, strony wynegocjowały przekształcenie długotrwałego programu finansowania (EFF) na krótkotrwały, który skupiłby się na wsparciu zdolności kredytowej ukraińskich władz w czasie lockdownu.

Podczas tegorocznej misji, która trwała od grudnia 2020 do lutego 2021 r., dyskusje były skoncentrowane wokół wzmocnienia roli Banku Narodowego, polepszenia ustawodawstwa dla ozdrowienia finansowego, inicjatyw ustawodawczych na rzecz infrastruktury antykorupcyjnej, energetyki i sądownictwa. Jednak niespodziewana dymisja przewodniczącego Banku Narodowego (spowodowana zgodnie z jego oświadczeniem presją polityczną), klęska reformy sądowej oraz próba ingerencji w obsadę personalną Narodowego Biura Antykorupcyjnego spowodowało kryzys w negocjacjach z misją MFW, skoncentrowanych wokół nowego pakietu pomocowego. Rząd Ukrainy nie przeprowadził także audytu kosztów z funduszu covidowego, co było jednym z wymogów MFW. Prawdopodobną przyczyną zwłoki jest to, że część środków z funduszu została wykorzystana nie na wsparcie medycyny, a na finansowanie prezydenckiego programu budowy infrastruktury. Ponadto, Międzynarodowy Fundusz Walutowy wyraził zaniepokojenie działaniami rządu w Kijowie, który w czasie trwania misji zapowiedział regulacje cen gazu dla gospodarstw domowych, co jest sprzeczne z poprzednimi ustaleniami w sprawie rynku gazu ziemnego. W wyniku tego, Ukraina na razie nie otrzymała ani drugiej, ani trzeciej transzy kredytu. Zgodnie z oficjalnym oświadczeniem przedstawiciela MFW Goesta Ljungmana, Ukraina powinna zrobić większe postępy we wdrażaniu reform, by odblokować kolejną transzę pomocy.

Ukraińskie władze, w tym minister finansów i przewodniczący komisji finansowej parlamentu oświadczyli, że Kijów kontynuuje rozmowy z funduszem żeby znaleźć bilans pomiędzy wymogami funduszu a interesami państwa, i przekazał misji na przeanalizowanie projekty ustaw, które powinni rozwiązać kwestie sporne. Niewątpliwie, bez pomocy finansowej rok 2021 będzie dla Ukrainy trudnym, jednak władze zapowiadają że obecne zasoby pozwolą utrzymać stabilność finansową.

Zgodnie z prognozą analityków Bank of America Global Research, w przypadku udanych negocjacji, przegląd programu może się odbyć w trzecim (lipiec-wrzesień) lub czwartym (październik-grudzień) kwartale tego roku. Jednak żeby odblokować ten proces, władze Ukrainy muszą pokazać postęp w rozwiązaniu kwestii spornych. W przypadku jeśli parlament, we współpracy z rządem podejmie właściwe decyzje w czasie wiosennej sesji, Ukraina może spodziewać się na przełom w relacjach z funduszem już w połowie roku, i uzyskać przynajmniej jedną z transz, która pomoże Ukrainie zrealizować tegoroczne zobowiązania finansowe. W 2021 r. Ukraina będzie powinna nie tylko pokryć 276 mld hrywień (ok. 10 mld dolarów) deficytu budżetowego, ale też wypłacić co najmniej 600 mld hrywień (ok. 22 mld dolarów) długów wewnętrznych i zewnętrznych. Zgodnie z oceną ministerstwa finansów, szczyt wypłat nastąpi akurat we wrześniu, kiedy w ciągu miesiąca Ukraina powinna wypłacić 102 mld hrywień (ok. 4 mld dolarów). Sytuacja może pogorszyć się w przypadku, jeśli współpracę z Międzynarodowym Funduszem Walutowym nie uda się wznowić w najbliższym czasie. Może to skutkować spadkiem inwestycji oraz może przyczynić się do spadku gospodarczego. A jak najszybsze wznowienie współpracy pomoże zachować stabilność finansową.

 

Źródła:

https://mind.ua/openmind/20222321-misiya-nezdijsnenna-abo-chomu-mvf-zamoroziv-programu-finansuvannya

https://www.pravda.com.ua/rus/news/2020/06/10/7255072/

https://www.ukrinform.ua/rubric-economy/3184584-mvf-ne-nazivae-termini-otrimanna-ukrainou-nastupnogo-transu.html

https://finclub.net/ua/news/vidsutnist-transhu-mvf-tsohorich-ne-stane-katastrofoiu-hetmantsev.html

https://interfax.com.ua/news/economic/727526.html

https://www.epravda.com.ua/publications/2021/02/16/671059/