Małe miasto motorem rozwoju efektywności energetycznej na Ukrainie

Khrystyna Vlodek

W miasteczku Dołyna, na Zachodzie Ukrainy mieszka prawie 20 tysięcy mieszkańców. Kiedyś miasto było znane z tego, że wydobywało się tam ropę naftową. Dziś Dołynę nazywają ukraińską stolicą efektywności energetycznej – jako jedyne uzyskało europejski certyfikat zarządzania energooszczędnego.

Urząd miasta w Dołynie, źródło: Wikipedia

W ciągu ostatnich dziesięciu lat małe miasteczko w obwodzie iwanofrankowskim osiągnęło wielki sukces –wszystkie budynki użyteczności publicznej i ponad 30% budynków mieszkalnych zostało ocieplonych, miasto zrezygnowało z systemu ogrzewania centralnego, a ponad 60% miejskich ciepłowni zużywa alternatywne źródła paliwa. Ponadto, miasto wprowadziło system zarządzania energetycznego, który codziennie monituje zużycie energii w budynkach użyteczności publicznej. Teraz w specjalnej bazie danych można sprawdzić zużycie energii i porównać wskaźniki z danymi z ubiegłych lat, co pomaga zaoszczędzić jeszcze więcej energii. Oprócz tego, miasto przeprowadziło optymizacje transportu publicznego i tras rowerowych. Dzięki temu, w ciągu ostatnich trzech lat Dołyna zmniejszyła emisję dwutlenku węgla aż o 20%.  A zamiana żarówek na energooszczędne w oświetleniu ulicznym, pozwoliła w dużym stopniu zmniejszyć zużycie energii elektrycznej i sześciokrotnie zwiększyć liczbę oświetlonych ulic. Obecnie miasto i jego mieszkańcy inwestują w alternatywne źródła energii – kolektory słoneczne, którymi są wyposażone budynki i miejskie przedszkola oraz wiatraki.

Modernizacja miasta zaczęła się jeszcze w 2008 roku. Wtedy Dołyna dołączyła się do Stowarzyszenia Energoefektywnych Miast Ukrainy. Merowie miast – członków podpisali umowę, która przewidywała stworzenie strategii rozwoju efektywności energetycznej. Do opracowania takiej strategii władze Dołyny zaangażowały młody i kreatywny zespół. Pracowali nad nią, m. in. aktywiści społeczni i studenci, którzy szukali ciekawych i nietypowych rozwiązań. Teraz średni wiek urzędnika w radzie miejskiej wynosi 34 lata. Najstarszym pracownikiem jest sam mer. Wśród zadań zespołu było nie tylko opracowanie strategii, jej realizacja i raportowanie o wynikach, ale również współpraca z mieszkańcami miasta. W ramach niektórych projektów mieszkańcy musieli dopłacić aż do 20% wartości modernizacji termicznej ich budynków. W związku z tym, zespół aktywnie pracował na rzecz promocji projektów miejskich i zachęcania mieszkańców do udziału w nich. Dzięki temu coraz więcej mieszkańców Dołyny angażuje się w przedsięwzięcia, związanie z efektywnością energetyczną i ochroną środowiska. Wspierając te projekty finansowo, mieszkańcy też czują większą odpowiedzialność i nadzorują ich sprawną realizację.

Efektywna współpraca pomiędzy miastem a jego mieszkańcami, oraz skuteczna realizacja projektów sprawiają, że miasto zdobywa coraz więcej partnerów zagranicznych. Począwszy od 2012 roku dostaje również dofinansowanie na swoje projekty z instytucji unijnych. W tym roku Dołyna została jednym z pięciu miast, nominowanych do nagrody UE za zrównoważoną energetykę. Nagroda ta jest wręczana miastom z państw unijnych i państw – członków Partnerstwa Wschodniego za inspirujące projekty w dziedzinie efektywności energetycznej i odnawialnych źródeł energii, które przy wsparciu finansowym Unii Europejskiej pomagają swoim mieszkańcom oszczędzać energię lub inwestować w jej zrównoważone źródła.

Mer Dołyny – Wołodymyr Haradz został zaproszony do udziału w tegorocznym Europejskim Kongresie Samorządów, gdzie w ramach panelu dyskusyjnego: Inwestycje w efektywność energetyczną – czy to się opłaca? będzie mógł podzielić się dobrymi praktykami, które udało się zrealizować w jego mieście.

Źródła:

https://www.epravda.com.ua/publications/2016/10/12/607496/

https://energytransition.in.ua/project/enerhoefektyvna-dolyna-shcho-prykhodyt/