Mała polityka zagraniczna czy duży PR?

Sergiusz Moskal

Choć Norwegia formalnie nie jest członkiem Wspólnoty Europejskiej, to norweskie regiony mają szeroką reprezentację w Brukseli. Wynika to przede wszystkim z potrzeby zabezpieczenia norweskich interesów w związku z członkostwem w Europejskim Obszarze Gospodarczym.

Uwarunkowania historyczno – kulturowe czyniące Norwegów „narodem żeglarzy” obecne są współcześnie w wielu dziedzinach i obszarach działalności w tej części Półwyspu Skandynawskiego. Refleksem otwartego i poszukującego nowych szlaków komunikacyjnych społeczeństwa jest wzmożona aktywność tamtejszych regionów na Starym Kontynencie. Choć Norwegia formalnie nie jest członkiem Wspólnoty Europejskiej, to norweskie regiony mają szeroką reprezentację w Brukseli. Wynika to przede wszystkim z potrzeby zabezpieczenia norweskich interesów w związku z członkostwem w Europejskim Obszarze Gospodarczym. Znakomita większość tamtejszych regionów, głównie tych skupionych wokół dużych miast posiada swoje przedstawicielstwa w stolicy Belgii. Europejskie biura, bo taką oficjalną nazwę noszą te placówki, otworzyły w Brukseli m.in. regiony Oslo, Stavanger, Vest-Norges z siedzibą w Bergen i Trøndelag z głównym miastem Trondheim. Co ciekawe swoje brukselskie ekspozytury mają też regiony skupione wokół mniejszych ośrodków. Wśród nich można wymienić min. Nord-Norges (reprezentacja północnych regionów Troms og Finnmark i Nordland), czy leżący na przeciwległych krańcach Norwegii Sørlandets z najdalej na południe wysuniętym okręgiem Norwegii–Agder.

Europejskie biura regionów co do zasady kładą duży nacisk na współpracę wielu podmiotów. Dlatego też tworzą je najczęściej różni aktorzy– od przedstawicieli samorządów przez ośrodki naukowo-badawcze, aż po lokalny biznes. W konsekwencji strategie działania brukselskich biur najczęściej mają kompleksowy charakter. Warto się zatem przyjrzeć założeniom przyświecającym funkcjonowaniu tych placówek, które wykraczają poza wyświechtany frazes mówiący o promocji regionu. Za swoiste studium przypadku niech posłuży Strategia Biura Europejskiego Regionu Trøndelag na lata 2019-2022 podkreślająca rolę sprzęgania regionu z Europą i czyniącą z interakcji główną oś planu. Mocny akcent położono również na realizację Agendy 2030 na rzecz zrównoważonego rozwoju. Bezpośrednio wynikają z niej wspólne działania na rzecz min. wspierania innowacyjności, świadomej produkcji czy przeciwdziałaniu zmianom klimatycznym. Podkreślono również znaczenie wzrostu szeroko rozumianego poziomu życia.

Jednakże zasadniczym przedmiotem działania biura w Brukseli pozostaje funkcja inkluzywna w materii europejskich programów rozwoju kompetencji i innowacyjności jak również wpływ na tworzenie polityk unijnych. Dla realizacji powyższych europejska placówka regionu Trøndelag przyjmuje formy działania, do których zaliczają się m.in. bycie strategicznym partnerem kompetencyjnym w tematach dotyczących UE i EOG dla własnego regionu i jego przedstawicieli, zabezpieczanie interesów regionu i jego przedstawicieli, tworzenie możliwości współpracy w obszarach europejskich programów i procesów rozwojowych, redystrybucja wiedzy i kompetencji oraz wnoszenie aktywnego wkładu w dialog pomiędzy różnymi aktorami regionalnymi dotyczący ich potrzeb oraz priorytetów w sprawach związanych z UE i EOG.  Swego rodzaju klamrą spinającą wszystkie ww. płaszczyzny jest funkcja swoistego ambasadora regionu dbającego o interesy w ramach Unii, ale również w związku z EFTA.

Podobne cele i priorytety przyświecają innym norweskim regionom. Brukselskie przedstawicielstwa spełniają zatem ważną rolę w procesie zacieśniania kontaktów między regionalnymi aktorami a rozmaitymi instytucjami europejskimi. Nie tylko zabezpieczają interesy własnego regionu, ale same w sobie są przekaźnikiem wiedzy i idei, które mogą zostać wszechstronnie wykorzystane przez przedstawicieli regionu. Czy szereg aktywności podejmowanych przez regionalne reprezentacje w stolicy Belgii może stanowić wsparcie do polityki zagranicznej władz centralnych, czy można zamknąć je jedynie w sferze międzynarodowej promocji reputacji? Odwołując się w tym przypadku do indukcji, skuteczność regionalna w budowaniu relacji międzynarodowych może mieć swoje pozytywne odbicie w postrzeganiu kraju jako całości, a tym samym ułatwiać prowadzenie dużej polityki.