Komentarz eksperta: Chorwacka turystyka w czasach pandemii. O sezonie turystycznym, pomocy dla branży i planach na przyszłość

dr Agnieszka Puszczewicz

 

Niespodziewana pandemia COVID-19 spowodowała chaos we wszystkich gałęziach światowych gospodarek. Turystyka jest jednak tą, która została nią najbardziej dotknięta. Dla Chorwacji, której w zależności od szacunków, około 18% PKB przypada właśnie na turystykę było to i jest nadal duże wyzwanie.

 

Split, Chorwacja. Autor zdjęcia: Spencer Davis, pobrano z serwisu Unsplash.

 

Od samego początku Rząd Chorwacji podszedł do tematu bardzo odpowiedzialnie. Dzięki szybko podjętym decyzjom w sferze epidemiologicznej i postawieniu na pierwszym miejscu bezpieczeństwa zdrowotnego mieszkańców, epidemię udało się skutecznie zahamować.

Również szybko zadziałano na rzecz gospodarki. Już 17 marca 2020, Rząd Republiki Chorwacji przyjął pakiet 63 rozwiązań dla gospodarki. Ich głównym celem było zachowanie miejsc pracy i wypłata wynagrodzeń. Wszystkie rozwiązania zostały uzgodnione ze stowarzyszeniami branżowymi oraz związkami zawodowymi.

Jednym z instrumentów było odroczenie wszystkich opłat na rzecz państwa w postaci składek na ubezpieczenie społeczne oraz podatków na okres 3 miesięcy. Jeśli chodzi o płynność finansową firm zastosowano pomoc w postaci: moratorium na zobowiązania wobec Chorwackiego Banku Odbudowy i Rozwoju (hr. HBOR). Następnym etapem było uruchomienie 114 mln HRK środków (około 15 mln EUR) z przeznaczeniem na kapitał obrotowy dla mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw za pośrednictwem instrumentu finansowego „Mikropożyczki ESIF” (do 25 000 EUR). A dzięki pomocy środków z funduszy europejskich został wprowadzony również „Korona kredyt”, nowy instrument finansowy w kwocie 380 mln HRK (około 50 mln EUR), który posłużył małym i średnim przedsiębiorstwom do pozyskiwania kapitału obrotowego.

Ogłoszono także wprowadzenie nieoprocentowanych pożyczek dla gmin, miast i powiatów, Chorwackiego Instytutu Ubezpieczeń Zdrowotnych (HZZO) i Chorwackiego Instytutu Ubezpieczeń Emerytalnych (HZMO) do wysokości podatków dochodowych, dodatków i składek, których płatność została odroczona i / lub raty są zatwierdzone.

Jeśli chodzi o branżę turystyczną, oprócz wymienionego powyżej wsparcia dla przedsiębiorców, wprowadzono dodatkowo:

  • Odroczenie płatności składek członkowskich dla podmiotów turystycznych i prywatnych najemców.
  • Odroczenie płatności opłaty turystycznej dla prywatnych najemców (stawka ryczałtowa).
  • Wprowadzono programy finansowania kapitału obrotowego i poprawę płynności dla słabszych przedsiębiorców turystycznych.
  • Odroczono termin płatności opłaty koncesyjnej za grunty turystyczne na kempingach.
  • Szereg pomniejszych rozwiązań jak np. opłaty ze transport specjalny oraz obniżenie ceny za przejazd autostradami.

Warto w tym momencie podkreślić, że pomoc dla turystki, jako strategicznej branży dla państwa chorwackiego, została wydłużona.

Ważnym krokiem było wprowadzenie planu dynamiki znoszenia obostrzeń i otwierania granic.

Decyzją Państwowego Sztabu Obrony Cywilnej Republiki Chorwacji z dniem 9 maja 2020 częściowo otwarto granice państwowe. Do ich przekraczania uprawnione były osoby przyjeżdżające do Chorwacji: w celach biznesowych, w celu wykonywania pracy lub z ważnych powodów osobistych. Ponadto służbom granicznym należało okazać dokument potwierdzający celowość wjazdu. Osoby z wymienionych kategorii zwolnione były z odbywania kwarantanny, musiały jednak przestrzegać zasad epidemiologicznych obowiązujących w kraju. Był to również pierwszy etap otwarcia się na turystykę.

Decyzją chorwackiego Rządu z dnia 28 maja 2020 wprowadzono ułatwienia dla 10 państw członkowskich UE wśród nich znalazła się także Polska. Przyczyniło się to realnie do zwiększenia liczby gości, którzy chcieli odpocząć w Chorwacji.

W trosce o komfort i bezpieczeństwo gości Ministerstwo Spraw Wewnętrznych oraz Ministerstwo Turystyki Republiki Chorwacji przygotowały specjalną aplikację online EnterCroatia, która pomaga w zbieraniu danych epidemiologicznych od gości. Korzystanie z niej przed wyjazdem nie jest obowiązkowe, jednak w znacznym stopniu przyspiesza procedury graniczne. Aplikacja jest również dostępna w języku polskim.

Ostatnie tygodnie w chorwackiej branży turystycznej to czas intensywnych przygotowań do rozpoczęcia sezonu turystycznego 2020, jak również dostosowywanie do nowych okoliczności. Chorwaci bardzo odpowiedzialnie podchodzą do sytuacji. Chorwacki Instytut Zdrowia Publicznego opublikował szereg wytycznych i rekomendacji odnośnie bezpieczeństwa epidemiologicznego w obiektach użyteczności publicznej, jak i całej infrastrukturze, z której będą korzystać goście. W głównej mierze opierają się one na zachowaniu dystansu społecznego oraz dezynfekcji. Szczególny akcent należy jednak położyć na odpowiedzialność społeczną. Naukowcy przewidują, że wirus COVID-19 zostanie z nami na dłużej. Należy pamiętać, że rozwój pandemii nie zależy tylko od środków wprowadzonych na terenie Chorwacji, ale także od ogólnej sytuacji epidemiologicznej w Europie i na świecie.

Zgodnie z przewidywaniami Ministerstwa Turystyki Republiki Chorwacji w sezonie turystycznymi 2020 Chorwację odwiedzi około 30% liczby gości w stosunku do roku 2019, który był rekordowy pod tym względem z prawie 21 mln turystów z całego świata.

Chorwacka Wspólnota Turystyczna jako instytucja odpowiedzialna za promocję chorwackiej turystyki na świecie, przez cały czas pandemii utrzymywała kontakt z sympatykami Chorwacji. W kwietniu rozpoczęła kampanię marketingową oznaczoną hastagiem #CroatiaLongDistanceLove. Była ona dedykowana milionom użytkowników mediów społecznościowych na świcie z kluczowym przesłaniem: „Chorwacja jest teraz w Waszym domu!“ Przekaz skierowany był do wszystkich tych, którzy już odwiedzili Chorwację, jak i do tych, którzy jeszcze nie zdążyli tego zrobić. W ramach akcji dostępne były atrakcyjne wideo materiały i fotografie oraz różne ciekawostki. Goście mogli wirtualnie przespacerować się po Dubrowniku, wziąć udział w raftingu na rzece Zrmanji czy popłynąć w rejs do Parku Narodowego Kornati. Mogli również zapoznać się z ofertą Chorwacji kontynentalnej, zobaczyć, jak przygotowuje się tradycyjne potrawy, odkryć miejsca, w których kręcono popularne filmy i seriale, a także poznać intrygujące chorwackie legendy. Dzięki tej akcji Chorwacja była dostępna dosłownie jednym kliknięciem. W polskiej kontynuacji kampanii #CroatiaLongDistanceLove wzięli udział znani i lubiani dziennikarze, którzy opowiadali o swoich wspomnieniach z Chorwacji.

Pod koniec maja Chorwacka Wspólnota Turystyczna rozpoczęła kampanię „call to action” z hasłem przewodnim: „The Vacation You Deserve Is Closer Than You Think“, która rozpoczęła się na kluczowych rynkach europejskich. Stworzona została również platforma „EnjoyTheViewFromCroatia“, z której mogą korzystać nie tylko nasi goście, ale również chorwacka branża turystyczna, promując swoją działalność.

Chorwacja jak co roku czeka na swoich gości! Mam szczerą nadzieję, że tak jak w poprzednich latach Polacy znowu chętnie przyjadą w swoje ulubione miejsca nad Adriatykiem. Pozostaje nam wierzyć, że COVID-19 nie pokrzyżuje tych planów.

Warszawa, 30.06.2020

Działanie sfinansowane ze środków Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030 PROO.