Relacja z Forum

Sesja plenarna: Energia jako czynnik sukcesu gospodarczego i niezależności politycznej

Poniedziałek, 16 listopada, 9:00-10:30

Moderator: Pawel Lisicki, Redaktor Naczelny, Rzeczpospolita

Omawiając tematykę związaną z energią powinniśmy uwzględnić jedną kwestię: jaka jest korelacja czy też sprzeczność między gospodarczym prosperity a niezależnością energetyczną państwa? Czy te dwa pojęcia są sprzeczne ze sobą? Jeżeli tak, to jak możemy dostrzec tę sprzeczność i znaleźć dla niej rozwiązanie?

Victor Orban, Prezes, Fidesz-Węgierska Unia Obywatelska, Węgry

Węgry są gospodarką wschodzącą, w której istnieją sprzeczności i problemy. Podobnie do innych państw rozwijających się, zużycie energii na Węgrzech będzie rosnąć. Pomimo znacznego rozwoju, który został osiągnięty w tej dziedzinie, bardzo trudno jest zaspokoić popyt na gaz i energię. Z drugiej strony mamy UE, która będzie coraz bardziej uzależniona od importu ponieważ nie udało jej się stworzyć konkurencyjnego i dojrzałego rynku energii, ani utworzyć realnej listy jego priorytetów. W Unii Europejskiej istnieje silne powiązanie między energią a polityką. Z punktu widzenia Rosji to nieprawda i fałszywe wrażenie, ponieważ Unii nie udało się do tej pory stworzyć polityki energetycznej.Węgry są uzależnione od Rosji w 80% jeżeli chodzi o eksport energii i dlatego właśnie energia nuklearna stwarza doskonałe możliwości dla państwa węgierskiego. Węgry mogą zmienić swój potencjał energetyczny, natomiast w Europie jest inaczej, gdyż panuje w niej niemoc decyzyjna, która w konsekwencji uniemożliwia zmiany. Węgry potrzebują strategii energetycznej w celu wyeliminowania w ciągu 20 lat zależności energetycznej, podobnie jak w przeszłości udało się wyeliminować zależność polityczną od Rosji na Węgrzech, w Polsce, w Czechach i na Słowacji. Współpraca wyszehradzka jest konieczna do utworzenia wspólnej europejskiej polityki energetycznej i dlatego właśnie nadszedł odpowiedni czas na podjęcie ważnej decyzji o wycofaniu, bądź przyłączeniu się do niej.

Richard L. Morningstar, Specjalny wysłannik sekretarz stanu USA ds. eurazjatyckiej energii, Departament Stanu, USA

Europa Środkowa i UE powinny być partnerami w dziedzinie energii. Dlatego właśnie podpisanie przez państwo węgierskie umowy o współpracy partnerskiej w zakresie rurociągu Nabucco jest bardzo ważnym krokiem w kierunku takiego partnerstwa. A co można powiedzieć na temat roli USA i UE w kwestii bezpieczeństwa energetycznego? W rzeczywistości mamy przede wszystkim do czynienia z Rosją, ale nie możemy zapominać o naszym celach, które obejmują współpracę i dywersyfikację. Nie możemy także zapominać o niezależności energetycznej, jako koncepcji mającej kluczowe znaczenie dla każdego kraju w Europie Środkowej. Europa musi dążyć do uniknięcia kolejnego kryzysu gazowego i współpracować z Ukrainą, której władze powinny zreformować sektor energetyczny. Węgry, wraz z pozostałymi państwami Europy Środkowej, powinny odgrywać rolę lidera.

 

Mirek Topolanek, Parlament Republiki Czeskiej

Należałoby przeanalizować ważną relację zachodzącą między energią a wolnością. Jak powiedział kiedyś Sacharow, bez energii nuklearnej nasza wolność jest osłabiona. Energia i wolność to kluczowe słowa dla realnej współpracy między UE a Europą Środkową. A co z Rosją? Powinniśmy dokonać dywersyfikacji zasobów, produkcji i konsumpcji energii a działania te nie powinny być uważane jako podejmowane przeciwko Rosji. Chodzi tutaj o suwerenność energetyczną. Prezydencji Czech towarzyszyło wiele wydarzeń i problemów, ale potraktowanie przez nas energii jako kwestii priorytetowej będzie najważniejszym dorobkiem tej prezydencji. Węgry muszą rozwiązać problem energii a jedynym sposobem na uniezależnienie są inwestycje w energię nuklearną, która jest jedynym rozwiązaniem pozwalającym na uzyskanie zawsze dostępnych źródeł czystej i taniej energii.

Aleksandr Babakov, Duma Państwowa, Rosja

Jakie są alternatywne źródła energii służące polepszeniu wydajności energetycznej w kontekście dokonywanej analizy relacji polityki z energią? Rosja powinna być siłą napędową w dziedzinie źródeł energii alternatywnej, co potwierdzają fakty: w tym sektorze utworzono prawie 3 miliony miejsc pracy, a państwo finansuje 140 projektów w dziedzinie energii odnawialnej. USA, Chiny, Brazylia i Indie powinny korzystać wzajemnie ze swoich doświadczeń a Rosja jest również gotowa uczyć się z ich doświadczeń, ale nie powinno się jej winić za korzystanie ze swojej pozycji w dziedzinie energii w rozgrywkach politycznych. Rosja zawsze zabezpieczała, zabezpiecza i będzie zabezpieczać swoje interesy. Energia determinuje światową gospodarkę niezależnie od tego, skąd pochodzi. Eksperci ds. energii są bardzo ważni w podejmowaniu decyzji i znajdowaniu rozwiązań dla problemów nie tylko energetycznych, ale również ekonomicznych.

 


Bezpieczeństwo dostaw energii – Polityka czy Biznes?

Poniedziałek, 16 listopada 10:45-12:15

Reinhard Mitschek, Dyrektor Zarządzający, Nabucco Gas Pipeline International GmbH, Austria

Scharakteryzowal projekt gazociągu Nabucco, którym transportowany będzie gaz ziemny z Iranu, Azerbejdżanu, Rosji lub wschodniej części Turcji do Austrii poprzez Bułgarię, Rumunię i Węgry. Gazociag ma liczyc 3300 km długości. Rozpoczęcie budowy jest zaplanowane na 2009 r., natomiast zakończenie powinno nastąpić w 2012. Koszt konstrukcji wyniesie około 7,9 biliona Euro i zostanie pokryty przez pięć państw, przez które przebiegnie główna część gazociągu. Na czele projektu stoi austriacka spółka akcyjna OMV. Docelowa przepustowość gazociągu zostanie osiągnięta około roku 2020 i ma wynieść 30 miliardów metrów sześciennych gazu rocznie. Projekt budowy Nabucco został włączony w program Trans-European Energy Network finansowany przez Unię Europejską.Ocena wykonalności projektu została opłacona z grantu Unii Europejskiej, zaś sam projekt został zaaprobowany w 2006 r.

Mihaly Bayer, Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Węgry

Powtórzył dość oczywiste stwierdzenie, że kwestie energetyczne są przedmiotem zainteresowania polityki. Sektor biznesowy jest ściśle powiązany z linią polityczną elity rządzącej. Zwłaszcza takie kraje jak Rosja, Irak, Iran i Chiny wykorzystują zasoby energetyczne jako instrument nacisku w polityce zagranicznej. Unia Europejska, z braku wspólnej polityki energetycznej, nie posiada pod tym względem dużych możliwości oddziaływania. Dla państw rejonu Morza Kaspijskiego energia odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu suwerenności, stabilności rządów oraz koniunktury gospodarczej. Żywotne interesy tych państw są zależne od polityki energetycznej.

Konrad Kreuze, Dyrektor, E.ON Węgry

Zauważył, w nawiązaniu do wypowiedzi poprzednika, ze pytanie <biznes czy polityka?> powinno się zastąpić stwierdzeniem <biznes i polityka>. Kryzys gazowy ze stycznia 2009 ukazał wpływ polityzacji sektora energetycznego na bezpieczeństwo energetyczne. W Rosji czy w Azji Środkowej panuje inne rozumienie kwestii energetycznych. Tam polityka ma pierwszeństwo względem biznesu, który musi podążać śladem jej priorytetów. W Unii Europejskiej polityka energetyczna opiera się na zasadach rentowności, która jest warunkiem pozyskania inwestorów, przejrzystości, wiarygodności.

Zsolt Nemeth, Przewodniczący Komisji ds. Zagranicznych, Parlament Republiki Węgier

Rozpoczął od stwierdzenia, że bezpieczeństwo energetyczne zyskało wymiar polityczny. Stopień politycznego zaangażowania różni się jednak w poszczególnych krajach. Jego zdaniem można wyodrębnić 5 graczy:
1. Wspólnota międzynarodowa,
2. Unia Europejska, która, choć brak jej wspólnej polityki energetycznej, poparła i dofinansowała projekt Nabucco,
3. 10 nowych państw członkowskich zainteresowanych dywersyfikacją źródeł energii w celu uniezależnienia się od nacisków Rosji,
4. Ukraina, Azja Środkowa i rejon kaspijski, gdzie polityka energetyczna jest ściśle związana z kwestią suwerenności,
5. Rosja.

Imre Martha, Dyrektor Generalny, MVM – Hungarian Power Companies Ltd., Węgry

Skupił się na kwestii elektryczności, zauważając, że w przeciwieństwie do gazu i ropy, nie można jej przechowywać w dużych ilościach. W związku z tym sektor dystrybucji elektryczności zawsze najbardziej odczuwa skutki zawirowań politycznych w zakresie energetyki. Przed dwoma laty najwięcej mówiło się o konkurencji, argumentując, że to ona jest gwarantem bezpieczeństwa dostaw. Dzisiaj podkreśla się potrzebę dywersyfikacji surowców poprzez zwiększenie udziału energii nuklearnej i odnawialnej.

Giorgi Vashkamadze

Poświęcił swoje wystąpienie zilustrowaniu tezy, że najlepszym rozwiązaniem problemów energetycznych UE jest czerpanie surowców z rejonu Morza Kaspijskiego. Powstanie tzw. planu południowego korytarza w skład, którego wejdzie Nabucco oraz White Stream 1 i White Stream 2 umożliwi jego realizację. Im szybciej podjęte zostaną konkretne działania, tym lepiej dla UE.

Dariusz Szymczycha, Pressdor, Polska

Zwrócił uwagę na znaczenie geopolityki dla bezpieczeństwa energetycznego. Jako przykład podał Polskę, która została pominięta w projekcie Nord Stream.


Kryzys Finansowy a Polityka Energetyczna

Poniedziałek, 16 listopada, 10:45-12:15

 

Moderator: Kate Hardin, Dyrektor, Szefowa ds. Badań w obszarze Rosji i Morza Kaspijskiego, CERA, USA

W ubiegłym roku doszło do dużej zmiany w sektorze energii w wyniku kryzysu energetycznego. Ceny gazu spadły. W Europie ceny są nadal nieco wyższe niż w USA.

Główny prelegent: Vladimir Peshevski, Wicepremier Republiki Macedonii ds. Ekonomicznych

Stabilne dostawy energii to wstępny warunek dla rozwoju zdrowego rynku energii. Firmy energetyczne napotykają na wiele trudności. Skutki kryzysu finansowego są widoczne we wszystkich państwach a nie tylko w OECD. Obecnie istnieje wiele możliwości dla niekonwencjonalnych źródeł energii / energii odnawialnej. Prognozy są takie, że w ciągu 10 lat 25 % energii będzie wytwarzane z użyciem źródeł niekonwencjonalnych. Bardzo ważna jest również dywersyfikacja źródeł energii w kontekście współpracy partnerskiej. Należy zachować odpowiednią równowagę.

Michał Krupiński, Zastępca Dyrektora Wykonawczego Banku Światowego ds. Azerbejdżanu, Republiki Kirgistanu, Polski, Serbii, Szwajcarii, Tadżykistanu, Turkmenistanu, Uzbekistanu

Państwa Europy Środkowej i Wschodniej łączy wiele wspólnych doświadczeń, wyniesionych w ciągu ostatnich 20 lat, choćby w zakresie struktury systemu dostaw energii. Obecnie globalna gospodarka kurczy się po raz pierwszy w historii. Różnica w oprocentowaniu koszyka obligacji z rynków wschodzących i obligacji rządowych USA zmniejszyła się od początku kryzysu. Nastąpił gwałtowny spadek prywatnych przepływów finansowych a kredytowanie konsorcjonalne banków spadło gwałtownie w 2009 r. Wysoki deficyt w finansowaniu zewnętrznym wymagałby większego udziału w kredytowaniu ze strony międzynarodowych instytucji finansowych. Sytuacja jest taka, że region Europy Środkowej i Wschodniej odczuł ten kryzys najbardziej. Aby utrzymać konkurencyjność należy poszukać rozwiązań w zakresie ograniczeń infrastrukturalnych.

Mark O. Bettzuge, Dyrektor Instytutu Ekonomiki Energetyki, Uniwersytet w Kolonii, NiemcyMark O. Bettzuge, Dyrektor Instytutu Ekonomiki Energetyki, Uniwersytet w Kolonii, Niemcy

Globalny kryzys gospodarczy wpłynął na kryzys gazowy i doprowadził do tego, że Europa nie została narażona na jeszcze poważniejszy kryzys gazowy. Był to pozytywny wpływ na kryzys gazowy. Obecna sytuacja cenowa na rynku gazowym zaistniała w wyniku kryzysu finansowego. Ceny ropy i ceny gazu – w wyniku kryzysu finansowego zaistniała ogromna różnica między tymi cenami. Należy zwrócić uwagę na konkurencyjność w sektorze energii w regionach europejskich. Europejski przemysł gazowy znajduje się obecnie na rozdrożu.

 

 

Enno Harks, Starszy Pracownik Naukowy, Instytut Globalnej Polityki Społecznej, Niemcy

Kryzys finansowy wywiera ogromny wpływ na sektor energetyczny.

Czy ma również wpływ na inwestycje? Tak, zwłaszcza na inwestycje w sektorze ropy naftowej. Tak czy inaczej, mamy obecnie większe bezpieczeństwo w sektorze ropy naftowej niż wcześniej – jako swego rodzaju dziwne oddziaływanie kryzysu finansowego. Obecnie mamy do czynienia z kwestią transparentności na rynku ropy naftowej. Tylko 28 państw prowadzi transparentną politykę energetyczną składając raporty ze wszystkimi wymaganymi danymi do Międzynarodowego Forum Energii (IEF). Uniezależnienie energetyczne jest technologicznie możliwe, ale jest to porażka pod względem politycznym.

 


Trup w szafie: kryzys gazowy 2009 – lekcja dla Europy?

Poniedziałek, 16 listopada, 12:30-14:00

Keith Smith, Ekspert, Centrum Studiów Strategicznych i Międzynarodowych (CSIS), USA

Sytuacja na rynku gazowym nie jest przejrzysta, ponieważ zbyt wielu pośredników gra według niezbyt jasnych reguł. Dostawy gazu przez Ukrainę budzą ciągle wątpliwości. Musimy postawić sobie pytanie, dlaczego Ukraina ma być ciągle miejscem debaty o tranzycie gazu. Państwa europejskie wciąż unikają jasnego postawienia kwestii. Odpowiedzią na niepewną sytuację w dostawach gazu jest rozbudowa systemu tranzytu gazu. Budowane są nowe gazociągi, jednak nie wyeliminują one Ukrainy jako głównego węzła tranzytu gazu z Rosji do Europy. South Stream może dostaczać ok. 60 mld m3 gazu, jeśli ruszy w ciągu kilku lat, North Stream – ok. 30 mld m3. Nabucco może transportować dodatkowo 30-40 mld m3. Przez Ukrainę do Europy płynie rocznie ok. 120-130 mld m3. Rozbudowa systemu gazociągów łączy się nieodzownie z gigantycznymi nakładami. Wiele europejskich projektów jest i będzie opłacanych przez konsumentów europejskich. To konsumenci płacą bezpośrednią cenę za politykę i dla tego jest to sprawa istotna. Bezpieczeństwo kosztuje.

Peter Poptchev, Przedstawiciel ds. Bezpieczeństwa Energetycznego i Zmian Klimatycznych, Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Bułgaria

Po kryzysie wiemy, że musimy budować nowe połączenia. Potrzebne są interkonektory. Jest to budowanie systemu zmniejszającego ryzyko kryzysu energetycznego. Kryzys rozpoczął się w czasie kiedy nie istniał rynek międzykrajowy, regionalny. Bułgaria dla budowy interkonektorów potrzebuje środków finansowych, które powinny również zawierać środki europejskie. Jednak jak na razie takich środków nie ma. Rosja i Ukraina nie powinny zatrzymywać tranzytu gazu w trakcie rozgrywania własnych sporów.

Aleksandr Czałyj, Ambasador Nadzwyczajny i Pełnomocny, Ukraina

Punkty widzenia Rosji i Ukrainy są odmienne. Punktem wyjścia dla rozwiązywania sporów pomiędzy Ukrainą i Rosją powinno być prawo europejskie. Musimy zastanowić się, co trzeba zrobić aby uniknąć przyszłych kryzysów.
2 elementy kryzysu:
1. braki w regulacji międzynarodowych, dotyczących zwłaszcza rozwiązywania kwestii spornych i konfliktowych
2. polityka Rosji.
Potrzebne jest zwiększenie wagi umów międzynarodowych i roli prawa oraz lepsze rozumienie mechanizmów technicznych tranzytu.
Reformy wymaga również polityka Unii. Unia zareagowała dopiero wtedy, kiedy zatrzymał się tranzyt. Jak wygląda obecnie sytuacja – mamy oddzielne kontrakty na tranzyt i na zakup gazu. Są to umowy odpowiadające wszystkim normom międzynarodowym i one powinny być brane pod uwagę w sytuacjach spornych.
Musimy zwiększyć wpływ dyplomacji zapobiegawczej – która jest bardzo ważna zarówno w relacjach ukraińsko-rosyjskich jak i w relacjach obu krajów z Europą. Teraz o tranzycie gazu przez Ukrainę powinny decydować zobowiązania kontraktowe a nie polityka zaś w kwestiach spornych – decyzje Międzynarodowego Trybunału Arbitrażowego. Dziś Ukraina ma wystarczająco dużo gazu w magazynach aby zagwarantować ciągłość dostaw na rynek wewnętrzny jak i funkcjonowanie tranzytu. Nie do przyjęcia jest deklaracja strony rosyjskiej, że tranzyt gazu do Europy zależy od sytuacji politycznej na Ukrainie, ani deklaracje czołowego polityka rosyjskiego, że należy liczyć się z problemami z tranzytem, ponieważ Ukraina nie może płacić za gaz (Putin w Sztokholmie),oraz że w przypadku stwierdzenia że Ukraina podbiera rosyjski gaz, tranzyt zostanie wstrzymany (Putin w Wiedniu). Jeśli się pojawią problemy z płatnościami czy z podbieraniem gazu (na razie nie ma podstaw by sądzić że Ukraina będzie podbierać gaz, gdyż nie może zużyć tego, który zakontraktowała) nie mogą nijak wpływać na tranzyt gazu przez Ukrainę. Tranzyt gazu przez terytorium Ukrainy i wewnętrzne spożycie gazu przez Ukrainę, to dwa zagadnienia nie związane ze sobą. Jednak jak widać, ktoś może chcieć użyć łącznie w celu poderwania zaufania do Ukrainy i wywierania wpływu na polityków europejskich.

Jordi Pedret, Kongres Deputowanych, Kortezy Generalne, Hiszpania

Z punktu widzenia Hiszpanii ważne jest respektowanie międzynarodowego prawa także w relacjach między Rosją i Ukrainą.
Jedyną drogą rozwiązywania sporów jest kontrola międzynarodowa – kontrola czyli możliwość dyskutowania i poznawania sytuacji w sposób obiektywny. Stąd wynika potrzeba budowania interkonektorów, które pozwolą nam uniknąć kryzysów. Takie interkonektory muszą dotyczyć systemów energetycznych.

Marko Michelson, Przewodniczący Komisji ds. Unii Europejskiej, Parlament Estonii

My mówimy o problemach energetycznych od 2009, ale one istnieją od dawna. Musimy być zważać na geopolitykę i relacje międzynarodowe. Rosja jest aktywna w Azji, w Chinach. Unia również stara się być obecna w tych regionach chociaż w innej formie. Jeśli popatrzymy na to co dzieje się rzeczywiście w budowie interkonektorów i rozbudowy systemów, to nie jest to zbyt wiele. Problem połączeń między krajami jednak nie pojawił się teraz. Już w 2006 roku mieliśmy do czynienia z przerwaniem dostaw ropy z Rosji przez Białoruś. Obecnie w negocjacjach Unia – Rosja pojawia się kwestia gwarancji dostaw i gwarancji tranzytu. W relacjach energetycznych w Europie ważną rolę musi odgrywać nie tylko czynnik polityczny, ale także przejrzystość pośredników oraz wzajemnych zobowiązań pomiędzy firmami handlującymi gazem.

Giacomo Goldkorn, Dyrektor Naczelny, Equilibri, Włochy

Włochy nie biorą udziału w żadnej wspólnej polityce energetycznej, ponieważ prowadzą negocjacje bezpośrednio z Rosją, Kazachstanem, Turcją, Libią i Algierią i polityka energetyczna przeszła w wymiar relacji bilateralnych.
Jakie są propozycje wyjścia z możliwych kryzysów?
1. Zwiększenie roli umów międzynarodowych.
2. Zwiększenie spójnej polityki europejskiej wobec Rosji.
3. Bardziej elastyczne dopasowanie umów międzynarodowych do stanu i potrzeb rynku.
4. Konieczna jest budowa nowych systemów tranzytu gazu, które mogą pracować we wszystkich kierunkach, tak aby ten system mógł być jednocześnie systemem interkonektorów.
5. Konieczna jest budowa systemów połączeń pomiędzy krajami. Uczyni to system europejski mniej podatnym na naciski jednostronne.


Rozwój poprzez innowacje. Energia i nowe technologie

Poniedziałek, 16 listopada, 12:30-14:00

Moderator: Hans Kaiser, Dyrektor Fundacji Konrada Adenauera, Węgry

Jak powiedział niedawno Papież Benedykt, ubóstwo i rozwój są ze sobą powiązane i należy się nimi zajmować łącznie, jeżeli chcemy spoglądać w przyszłość i wywiązać się z naszych zobowiązań. Rozwój jest możliwy wyłącznie, jeżeli mamy wzrost gospodarczy a wzrost jest możliwy tylko dzięki inwestycjom w innowacje.

Brian Binley, Izba Gmin, Przewodniczący Grupy Parlamentarnej ds. Przedsiębiorczości, Wielka Brytania

W dyskusji o wzroście gospodarczym i innowacjach w Europie należałoby zadać dwa pytania. Po pierwsze czy Unia Europejska posiada wspólną platformę rozwoju? Po drugie, jeśli taka istnieje to, jakie idee i strategie przeważają. Jedną z głównych kwestii, jaką należy przeanalizować to wspólny kierunek inwestycji. Technologia czystego węgla może odegrać ważną rolę w rozwoju polityki energetycznej. Jest to nowoczesne rozwiązanie, które powinno znaleźć szerokie zastosowanie w Europie.

Margaret Kneller, Wykładowca i Konsultant, Uniwersytet Johna Cabota, Włochy

Emisja dwutlenku węgla to jedna z głównych kwestii w kontekście energii i rozwoju. Według najnowszych badań Financial Times, kraje OECD znajdują się w czołówce państw o największych emisjach CO2 po USA, Kanadzie, Australii Nowej Zelandii oraz Rosji.
Głównymi obszarami zastosowania technologii służących złagodzeniu skutków emisji są system przesyłu energii, system transportowy, system zasilania i przemysł.

Edit Herczog, Deputowana do Parlamentu Europejskiego, Węgry

Największymi wyzwaniami dla Europy w XXI wieku są przyrost populacji, kwestie energetyczne i surowcowe. Każde z nich ma wpływ na globalne ocieplenie. Innowacje są możliwe tylko dzięki inwestycjom w sektory: nowych technologii, badań i rozwoju. Poza tym czynniki, które mogą pozytywnie wpłynąć na przyszłość to wykorzystanie zielonej energii, budowa bezpieczeństwa międzynarodowego, a także rozsądne wykorzystanie inwestycji. Traktat Lizboński zmienia sposób działania Unii Europejskiej. Powołani przewodniczący Rady Europejskiej i minister spraw zagranicznych Unii Europejskiej będą odpowiedzialni również za sprawy energetyczne. Kluczowym sektorem w walce ze zmianami klimatycznymi są technologie informacyjne i komunikacyjne (ICT). Dlatego, w celu osiągnięcia jak najlepszych wyników, politycy europejscy, korzystając z rozwiązań prawnych i politycznych mogą wspomagać sektory przemysłu i nauki, szczególnie poprzez inwestycje w badania i rozwój.

Gyorgy Szabo, Ralcon, Prezes Zarządu, Węgry

Współpraca regionalna jest bardzo ważna dla rozwoju i innowacji, szczególnie w regionie Europy Środkowej. Jako przykład tego rodzaju dialogu i współpracy, możemy wymienić inicjatywę węgiersko-rumuńsko-czeską związaną z najnowszej generacji technologiami laserowymi w UE.


UE i Stany Zjednoczone w przeddzień Konferencji Kopenhaskiej

Poniedziałek, 16 listopada, 15:00-16:30

Moderator: Maximilian Teleki, Przewodniczący Koalicji Węgiersko-Amerykańskiej

Wymienił szereg kwestii, które należy omówić po konferencji w Kioto a przed konferencją w Kopenhadze, jak między innymi, niedobory wody i potrzebę zwiększenia wydajności energetycznej.

James Atkins, Przewodniczący Vertis Environmental Finance, Wielka Brytania

Zadał pytanie, co można zrobić w celu wywarcia pozytywnego wpływu na zmiany klimatu. Stwierdził, że mamy wybór podjęcia skutecznych działań lub też ich niepodejmowania.

Daniel Freifeld, Dyrektor ds. Programów Międzynarodowych z amerykańskiego Ośrodka Prawa i Bezpieczeństwa

Przedstawił w opisowy sposób zagadnienia, które można omówić w Kopenhadze. Najważniejsza zmiana jest widoczna w polityce USA. Administracja Busha była niechętna wielostronnej współpracy, łącznie z Protokołem z Kioto, jednocześnie unikając wniesienia kwestii dotyczących zmian klimatycznych do Senatu. Zanim został wybrany Prezydent Obama, Kioto stało się symbolem amerykańskiego sprzeciwu. Jednocześnie ponad 30 amerykańskich miast ustanowiło legislację sprzyjającą środowisku. Obecnie Kongres wprowadził w życie ustawę służącą redukcji emisji CO2 a administracja rządowa oczekuje na szczyt w Kopenhadze, aby udowodnić, że USA poważnie traktuje kwestie zmian klimatycznych. Administracja zrozumiała, że uczestniczenie w konferencji kopenhaskiej „z pustymi rękami” byłoby nierozsądne.

Jan Szyszko, Poseł RP

Kopenhaga stawia sobie za cel osiągnięcie kompromisu. Najpierw trudno było zdefiniować kwestie związane ze zrównoważonym rozwojem, gdyż konieczne było omówienie elementów takich jak struktura wiekowa, wycinanie lasów i bioróżnorodność. Potrzebujemy długofalowych badań zrównoważonego rozwoju w skali światowej, które będą połączone z hodowlą i bioróżnorodnością w celu utworzenia miejsc pracy na terenach wiejskich.

Konstantin Simonov, Dyrektor Generalny, Narodowy Fundusz Bezpieczeństwa Energetycznego, Rosja

Rosyjskie elity polityczne z zaniepokojeniem czekają na szczyt w Kopenhadze, ale jednocześnie istnieje szereg pytań, które oczekują na znalezienie odpowiedzi. Przede wszystkim, dlaczego CO2 jest głównym wrogiem ludzkości i dlaczego redukcja emisji wydaje się być kluczowym rozwiązaniem? Dlaczego Europa jest tak bardzo zaniepokojona paliwami kopalnymi i emisjami gazów? Dlaczego najpierw nie spełnimy wymagań Protokołu z Kioto a dopiero potem zaczniemy myśleć o nowej umowie?”

Vittorio Cogliati Dezza, Przewodniczący Włoskiej Ligi Ochrony Środowiska

Dwa lata temu UE zatwierdziła nową strategię walki ze zmianami klimatycznymi. Dzisiaj zdajemy sobie sprawę, że zmiany klimatu są globalnym wyzwaniem, które należy przedyskutować z udziałem całej społeczności międzynarodowej. Jednocześnie, jakiś czas temu rząd włoski (jako przykład polityki na szczeblu krajowym) poczynił pewne kroki wstecz jeżeli chodzi o zmiany klimatyczne. Kopenhaga jest ważną okazją do zmiany złych tendencji i drastycznej redukcji globalnych emisji gazów.

Hans Larsen, Dyrektor ds. Analiz Systemowych, Riso – Krajowe Laboratorium Zrównoważonej Energii, Dania

W tej chwili wszystkie kwestie związane z Kopenhagą nie wyglądają zbyt optymistycznie, chociaż każdy chciałby, aby zdarzył się cud. Problem polega na tym, że kwestie polityczne w połączeniu z zmianami klimatycznymi nie są w pełni zrozumiane. Jednocześnie oczekiwanie i dalsze opóźnienie byłoby znacznie droższe dla społeczności międzynarodowej. Smutne jest to, że ubodzy ludzie na całym świecie ucierpią najbardziej, jeżeli nie podejmiemy natychmiastowych działań.


Rola inwestycji zagranicznych – jak przyciągnąć inwestycje do sektora energetycznego w regionie Europy Środkowej i Wschodniej?

Poniedziałek, 16 listopada, 16:45 – 18:15

Nuno Ribeira da Silva, Prezes, ENDESA Portugalia

Bezpośrednie inwestycje zagraniczne wymagają wyraźnego doprecyzowania lokalizacji inwestycji, transparentnego prawa i stabilizacji. Przewidywalne środowisko biznesowe jest konieczne dla rozwoju sektora energetycznego. Politycy powinni postarać się, aby nie było rozbieżności między obietnicami a działaniem. Obecnie, postępowanie inwestora w sektorze energetycznym można porównać do gry w kasynie. Zmienność cen, nieprecyzyjne długofalowe wymagania dotyczące emisji CO2 utrudniają podejmowanie racjonalnych decyzji biznesowych. Chociaż jest trudno, legislatorzy powinni traktować sektor energetyczny priorytetowo ponieważ musi on być konkurencyjny. Populistycznemu promowaniu energii odnawialnej muszą towarzyszyć realne obietnice, a nie przeciwstawne działania, jak stwarzanie promocyjnych warunków podatkowych dla paliw kopalnych. Przemówienie Nuno Ribeiro da Silva do pobrania

Janos Koka, Parlament Republiki Węgier

Zwiększają się różnice między produkcją a dostawami, i dlatego właśnie tak ważny jest gazociąg Nabucco. W rzeczywistości Nabucco jest jednym z około 7 podobnych projektów potrzebnych do roku 2030. Rozpoczęliśmy budowę Nabucco. Po 20 latach od upadku muru berlińskiego, Europa powinna się pozbyć żelaznej kurtyny. Jednakże, interesy polityczne i biznesowe stojące za Nabucco są nadal podzielone. Tworzenie nowego składu Komisji Europejskiej to dobry moment chwilowej dezorganizacji otwierającej możliwości dla Rosjan.

Josef Auer, Deutsche Bank Research, Niemcy

Istnieje wiele negatywnych przykładów inwestycji w państwach Europy Środkowej i Wschodniej, czego przyczynami mogą być brak stabilizacji, niekorzystne warunki ekonomiczne w Europie Środkowej i Wschodniej, a co najważniejsze, to brak OCHRONY dla inwestycji zagranicznych (brak rzetelnych postępowań sądowych, nieprzejrzyste przepisy, system oligarchiczny). Ważne jest nie tylko przyciąganie, lecz również CHRONIENIE inwestycji. Podobnie ważną rolę odgrywają zaufanie, wspólne cele, silne i transparentne rządy jak również długofalowa strategia (a nie tylko populistyczne podejście polegające na podejmowaniu dorywczych działań). Musimy nauczyć się jak oszczędzać pieniądze na import energii. A może nam się to udać dzięki inwestycjom w energię odnawialną – zwłaszcza w biogazy.

Steve Mann, Exxon, USA

Podziwiam rząd Węgier za to, że dokonał on tylu pozytywnych zmian. Sektor energetyczny rządzi się jedną prostą zasadą: pewne dostawy po ekonomicznie atrakcyjnych kosztach. Rosja jest i będzie głównym dostawcą. Musimy zaakceptować ten fakt. Ważne jest, aby pamiętać o KAPITALE LUDZKIM. Producenci, dystrybutorzy i innowatorzy potrzebują talentów i wykwalifikowanych ludzi do rozwoju swojej działalności. W Europie przeważać będą inwestycje w sektorze poszukiwania i wydobycia ropy i gazu. Inwestorzy potrzebują rządów prawa! Jest to wymóg zasadniczy. Posiadacze zasobów są pod presją, ponieważ, podobnie jak producenci i dystrybutorzy, są oni odpowiedzialni wobec społeczeństwa. Dostęp do kapitału po korzystnych stawkach to kolejny wymóg, którego spełnienie jest konieczne, aby mogło dojść do inwestycji. Potrzebny jest wzmożony dialog między firmami międzynarodowymi a administratorami zasobów krajowych.

 

Helmut Schmitt von Sydow, Profesor Prawa Europejskiego, Uniwersytet Lozanna, Niemcy

Najważniejsza energia to ta, której nie konsumujemy. W Traktacie Lizbońskim znalazła się pierwsza w historii KARTA ENERGETYCZNA – jako wyraz szczególnej uwagi poświeconej tym kwestiom. Ze względu na kryzys dochodzi do wielu poważnych strat, ale obawy są większe – ludzie, którzy mają pieniądze obawiają się inwestować – i to jest najpoważniejszą przeszkodą. Handel gazem i ropą – bańka cenowa. Pieniądze są, potrzebujemy zbudować ZAUFANIE, aby ich właściciele zechcieli je wydać.

 

 


Rosyjska strategia energetyczna a nowe realia ekonomiczne

Poniedziałek, 16 listopada, 16:45 – 18:15

Mark Pritchard, Izba Gmin, Wielka Brytania

Podkreślił, że UE potrzebuje konstruktywnej współpracy z Rosją, zwłaszcza w dziedzinie energii.

Alexandros Petersen, Rada Atlantycka Stanów Zjednoczonych

Zwrócił uwagę na to, że Gazprom i rosyjska polityka energetyczna ucierpiały wskutek globalnego kryzysu finansowego. Rosja nie dopuści, aby Gazprom, będący ramieniem państwa rosyjskiego, ucierpiał w takim samym stopniu, co inne firmy w czasie kryzysu gospodarczego. Skutki kryzysu powinny również odczuć główne projekty gazociągów – North Stream i South Stream, ale jak się okazało kryzys ich nie dotknął. Decydenci w Moskwie myślą w kategoriach geopolitycznych w celu kontrolowania jak największej części europejskiego i euroazjatyckiego rynku energii. Rosyjskiej polityki energetycznej nie determinują głównie zyski, lecz przyświecają jej narodowe priorytety bezpieczeństwa. Coraz bardziej oczywiste staje się, że nie mamy do czynienia wyłącznie z rozgrywką o “rurociąg.”

Mihkail Kroutikhin, Redaktor Naczelny tygodnika “Russian Energy”

Firmy nie mówią o liberalizacji. Istnieje grupa firm europejskich (niemieckich lub włoskich), które są w zmowie z Gazpromem. Kiedy mówimy o Ukrainie i trasach tranzytu, za kilka lat może się okazać, że Ukraina, jako kraj nietranzytowy, będzie musiała kupować gaz z Niemiec. Rząd rosyjski wydaje się być ramieniem Gazpromu, a nie odwrotnie, jak zasugerował Alexandros Petersen.

Emmanuel Gaillard, Shearman & Sterling LLP, Francja

Traktat Karty Energetycznej, jako prawnie wiążący instrument, wyznacza cele służące promowaniu inwestycji i wzmocnieniu praworządności w kontekście kwestii związanych z energią. Inny instrument został ogłoszony przez Miedwiediewa w czasie szczytu G8 w Helsinkach w 2009 r. UE odrzuca rosyjską propozycję zastąpienia Karty Energetycznej.

Frank Umbach, Ośrodek ds. Europejskiej Strategii Bezpieczeństwa, Niemcy

Część problemów pojawiających się między UE a Rosją wynika z braku wzajemnego zaufania. Ten problem w komunikacji nie ma nic wspólnego z realiami ekonomicznymi. Zyski Gazpromu spadły jeszcze przed kryzysem finansowym a plany inwestycyjne ulegały kilkakrotnie weryfikacji w ciągu 2009 roku.

Alexey Gromov, Państwowy Instytut ds. Strategii Energetycznej, Rosja

Faktem jest, że mówimy o dwóch całkowicie różnych rzeczach – strategii energetycznej Rosji i strategii energetycznej Gazpromu. Zależność między Rosją a państwami członkowskimi UE ma charakter wzajemny. Rosja chciałaby zmodernizować swoją infrastrukturę energetyczną w celu przygotowania rozwoju rosyjskich firm energetycznych. UE powinna być w takim samym stopniu zainteresowana tą tendencją co Rosja.


Global Gas Report

Poniedziałek, 16 listopada, 18:25 – 18:55

Przedstawiony przez Thierry Bros, Starszego Analityka Rynku Gazowego z Grupy Societe General Group, Francja

Głównym sposobem zapewnienia bezpieczeństwa dostaw jest utrzymanie odpowiedniego poziomu zapasów. W chwili obecnej stany zapasów są całkowicie niewystarczające (w UE ogółem – 77%, kilka krajów ma zapasy są na poziomie średnim: Niemcy, Włochy i Francja). W celu zapobieżenia kolejnemu kryzysowi gazowemu, podobnemu do tego, który miał miejsce w ubiegłym roku między Rosją a Ukrainą, jedynym skutecznym rozwiązaniem jest utrzymanie wysokiego poziomu zapasów. Wiele państw powtarza ciągle, że jest to zbyt kosztowne, ale kiedy zbadamy jakie są to koszty, okazuje się, że to nieprawda ponieważ koszty wynoszą zaledwie 2% końcowej taryfy. Ponadto główną firmą zajmującą się magazynowaniem gazu w Europie jest Gazprom, a potrzebujemy na rynku istnienia wielu różnych znaczących firm magazynujących.

Obecnie w Europie jest tylko jedna firma, która uznaje utrzymywanie zapasów za najlepszy sposób unikania przyszłym kryzysom gazowym: Snam Rete Gas – włoska firma, która od początku 2009 ma zapasy gazu na poziomie 97%. Zapasy gazu mogą również okazać się przydatne w sytuacji, gdy źródła energii odnawialnej, takie jak energia wietrzna lub słoneczna – nawet bardzo rozwinięta, nie mogą zapewnić wystarczających ilości energii. Zapasy gazu mogą być odpowiedzią na potencjalne problemy tego rodzaju.

Inną ważną kwestią, która może być krytyczna dla zaspokojenia zapotrzebowania jak również dla dostaw gazu, jest transparentność. W krajach europejskich taka polityka jest niepopularna, gdyż rządy są zdania, że byłoby to niekorzystne dla konkurencji na rynku. Jednakże to nieprawda, jako że dane o których mowa są dobrem publicznym w Stanach Zjednoczonych i sprawdziło się to u nich bardzo dobrze. Co więcej transparentność nie kosztuje!

Pan Bros jest przeciwnikiem projektu Nabucco ponieważ nie ma pewności co do tego jaki gaz popłynie tym gazociągiem. Jego obiekcje budzi przede wszystkim finansowanie niepewnej jego zdaniem inwestycji z pieniędzy publicznych. Zaznaczył, iż mogłaby to być inwestycja prywatna.

Komentator Ole Gunnar Austvik, Ekspert Badań z norweskiego Lillehammer University College uważa, że jedynym sposobem zapobiegania przyszłym kryzysom gazowym jest zastępowanie krok po kroku paliw kopalnych przez odnawialne, alternatywne źródła energii, jak również poprzez zwiększanie wydajności energetycznej, która nadal znajduje się na początkowym etapie rozwoju. Pewnego dnia, może się okazać, że u najważniejszych dostawców gazu zabraknie tego surowca i dlatego już dzisiaj powinniśmy zastanowić się nad tym jak uniknąć takiej sytuacji.

Raport w wersji angielskiej do pobrania tutaj.


Czy konieczna jest wspólna polityka energetyczna UE?

Poniedziałek, 16 listopada, 9:00 – 10:30

Moderator: Janos Martonyi, były Minister Spraw Zagranicznych Węgier

Podkreślił ważność ustawodawstwa regulującego sprawy konkurencji oraz konieczność bardziej szczegółowego monitoringu w tym zakresie. Zwrócił uwagę również na to, że duże korporacje powinny współpracować z rządem.

Claude Mandil, były Dyrektor Wykonawczy Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA), Francja

Rozpoczął od tego, że postawił pytanie czy UE potrzebuje wspólnej polityki energetycznej, od razu odpowiadając twierdząco. W dalszej części wystąpienia poruszył kwestię wewnętrznej liberalizacji rynków energii elektrycznej podkreślając, że jest to duże osiągnięcie, chociaż częściowe. Mandil podkreślił również, że UE brakuje wspólnej polityki bezpieczeństwa. W tej sferze, zdaniem Mandila, są potrzebne stabilne ramy prawne, ramy ustawodawcze mające charakter ogólnoeuropejski. Zauważył również, że gaz turkmeński jest rozwiązaniem dla rynków, które rozwijają się szybciej, niż rynki europejskie. UE, zdaniem Mandila, potrzebuje takich źródeł energii jak gaz skroplony. Mandil podkreślił, że zasada solidarności powinna być podstawą europejskiej polityki energetycznej, co zapewni możliwość, w wypadku zaprzestania dostaw gazu, od razu włączyć mechanizm dostaw z innych części Europy.

Laszlo Varro, Starszy Wice Prezydent ds. Rozwoju Strategicznego, MOL Group, Węgry

Nie mamy kryzysu energetycznego, chociaż często można usłyszeć, że taki kryzys ma miejsce. Mamy dużo dostawców. Powinniśmy być zaniepokojeni emisją CO2, bo w odróżnieniu od nieistniejącego kryzysu energetycznego, kryzys klimatyczny istnieje. Chiny i Indie będą w najbliższym czasie zwiększać emisję CO2. Jeżeli chociażby do 2025 roku uda się nam namówić Chiny i Indie podpisać dokument w sprawie zmniejszenia emisji CO2 – będzie to duże osiągnięcie. Warro podkreślił, że powinniśmy mieć bardziej zintegrowaną politykę energetyczną.

Keith Smith, Centrum Badań Strategicznych i Międzynarodowych (CSIS), USA

Zauważył, że pomiędzy krajami Europy Zachodniej i Europy Wschodniej nie ma potrzebnej solidarności. W Zachodniej części Europy koniecznie trzeba wprowadzić nową politykę bazującą na solidarności.


Finansowanie sektora energetycznego w Europie Środkowej i Wschodniej: Czy są dostępne zasoby finansowe?

Wtorek, 17 listopada, 10:45 – 11:15

Pierluigi Oratei, Włochy

Firma Enel jest obecna w 23 krajach, w których zajmuje się produkcją energii. Zapewnienie energii w tych krajach jest ważnym celem naszej firmy. Mamy do czynienia z wieloma wyzwaniami, np. kwestią zmian demograficznych, wzrost populacji jest czynnikiem determinującym dla energii i elektryczności w skali globalnej. Musimy również rozwijać infrastrukturę.
Zrównoważony rozwój jest dla nas korzystny. Firmy istnieją, aby generować zyski. Istotny jest jednak również aspekt społeczny, gdybyśmy o tym zapomnieli, to naraziłoby to naszą firmę na koszty. Zrównoważony rozwój wszedł już do globalnego słownika.
Integracja jest dla nas sposobem na osiągnięcie sukcesu. Naszym zadaniem jest przekonanie interesarjuszy. Zaangażowanie interesarjuszy umożliwia dostosowanie strategii korporacji do aspektów społecznych i środowiskowych. Naszym układem odniesienia powinny być: społeczeństwo, gospodarka i przemysł oraz środowisko. Filantropię powinno się uznać za praktykę zrównoważonego rozwoju.

Adalbi Shagoshev, Rosja

Globalny kryzys wpłynął na państwa Europy Środkowej i Wschodniej, ale również wywarł szczególny wpływ na sytuację ekonomiczną w Rosji. Podczas dyskusji na temat państw członkowskich UE, większość rosyjskich ekspertów wspomina o potrzebie dywersyfikacji i restrukturyzacji. Globalny system finansowy nie jest perfekcyjny. Cieszy nas, że w Rosji realizowanych jest szereg projektów na rzecz społeczeństwa. Niestety nasza branża otrzymuje bardzo niewielkie wsparcie finansowe. Powinniśmy doprowadzić do dywersyfikacji tej branży ze zwiększeniem roli małych i średnich przedsiębiorstw, ponieważ w tym obszarze trudno jest mówić o pieniądzach.
Przyjęliśmy w Rosji budżet i mamy deficyt na poziomie 30%. Państwa Europy Środkowej i Wschodniej odczuły mocno kryzys, ale otrzymały również znaczące wsparcie finansowe w ramach integracji z Unią Europejską, z EBOiR i EIB (Europejskiego Banku Inwestycyjnego). Polska jest dzisiaj gotowa na zakup gazu po cenach rynkowych. W czasie kryzysu gospodarczego ceny ropy poszły w górę, a główną przyczyną kryzysu były złe długi. Nie mamy pewności, że nie dojdzie do drugiej fali kryzysu. Aby zdobyć pieniądze powinniśmy przygotować się do dywersyfikacji.

Justin Dargin, Katar

Przedstawię mój punkt widzenia, jako przedstawiciela Środkowego Wschodu. Ten region jest potencjalnym partnerem dla państw Europy Środkowej i Wschodniej, które chcą dywersyfikacji dostawców gazu. Katar posiada ogromne rezerwy gazu, i po Rosji zajmuje trzecie miejsce na świecie pod tym względem. Katar uczestniczy w bardzo wielu projektach związanych z produkcją i eksportem energii. Co to oznacza dla państw Europy Wschodniej? Państwa Europy Środkowej i Wschodniej nie powinny być uzależnione wyłącznie od jednego dostawcy, ponieważ stają się one wtedy bardzo podatne na takie wpływy jak w przeszłości kryzys ukraińsko-rosyjski. Polska i inne państwa Europy Środkowej i Wschodniej będą musiały zainwestować w infrastrukturę gazową, jeżeli będą chciały doprowadzić do dywersyfikacji.

Grzegorz Onichimowski, Polska

Gdzie możemy znaleźć potrzebne środki finansowe, kiedy potrzeby są tak ogromne? W czasie mojej prezentacji skupię się na energii i przedstawię Państwu nasze niedawne doświadczenia w Polsce i płynące z nich wnioski:
1. bardzo udany debiut giełdowy PGE
2. nieudana prywatyzacja ENEA z udziałem inwestora branżowego.
Wydaje się dzisiaj, że inwestorzy finansowi mają większe możliwości niż branżowi.
Pieniądze są w rękach ludzi, są na ulicy. Należy przekonać ludzi, że nasza spółka jest wiarygodna, żeby podjęli decyzję o zainwestowaniu. Jak można zdobyć to zaufanie? Poprzez transparentność i transparentny rynek akcji. Zagrożenia są ogromne, np. ryzyko regulacyjne, ryzyko polityczne (polityka klimatyczna), ceny paliw. Dlaczego nie udało się na do tej pory stworzyć giełdy paliw płynnych? Jednym z głównych czynników niskiej płynności na rynku jest brak prywatyzacji. Trudno sobie wyobrazić rynek, na którym wszyscy gracze mają jednego właściciela.
Innym powodem braku giełdy paliw płynnych są:
- zbyt niskie wpływy z rynku. Inicjatywy regionalne służące stworzeniu wspólnego rynku kasowego nie są dość silnie rozwinięte.
W celu uzyskania większej płynności powinniśmy doprowadzić do współpracy między rynkami: np. francusko-niemiecka inicjatywa EPEX Spot, czesko-słowacka (w EŚW).


Wyzwania dla rozwoju energetyki jądrowej

Wtorek, 17 listopada, 12:30 – 14:00

Joachim Pfeiffer, Deputowany Niemieckiego CDU / Rzecznik Frakcji CDU ds. polityki energetycznej , Niemcy

Energia nuklearna jest najefektywniejszym źródłem zaopatrzenia w energię, dlatego stanowi ważki element rozwiązania kwestii bezpieczeństwa energetycznego. Najważniejszym dla promocji takich rozwiązań jest zdobycie akceptacji społecznej. Brak informacji rodzi strach. Ten w efekcie powoduje niechęć do energii nuklearnej. Stąd też zapewnienie bezpieczeństwa w elektrowniach atomowych, szkolenie specjalistów i przestrzeganie wysokich standardów są kluczem do sukcesu oraz przekonania społeczeństwa do tej technologii. 

Gerard Cognet, Przedstawiciel na Europę Środkową Komisariatu Energii Atomowej (CEA), Francja

Energia nuklearna ma dwie podstawowe zalety: nie stwarza zagrożenia zmian klimatycznych ani nie może stać się przedmiotem rozgrywek geopolitycznych. Kluczową kwestią jest zapewnienie bezpiecznego sposobu składowania odpadów oraz zabezpieczenie dostaw uranu. Natomiast użytkowanie energii atomowych jest bezpieczne dzięki nowym technologiom wykorzystywanym w budowie reaktorów czwartej generacji.

 

Thomas Epron, Dyrektor ds. Rozwoju w Europie Środkowej, AREVA, Francja

Energia nuklearna ma we Francji 80 proc. udziału w pokryciu zapotrzebowania na energię. Budowa elektrowni atomowych wymaga jednak ogromnych nakładów finansowych, które trzeba zamrozić na lata zanim zaczną przynosić zyski.
Obecnie na świecie jest w budowie 50 reaktorów nuklernych. W Europie brak całościowej koncepcpecji przyszłości energetyki nuklearnej. UE nie posiada żadnego specjalnego projektu wsparcia w tym zakresie.

 

Gilbert J. Brown, Profesor, Dyrektor Programu ds. Energii Nuklearnej, Uniwersytet Massachusetts, USA

USA ma najdłuższe na świecie tradycje w zakresie energetyki nuklearnej. W USA pokrywa ona 20 proc. zapotrzebowania, co jednak biorąc pod uwagę wielkość tego państwa, stanowi wysoki wskaźnik. Energia nuklearna jest jedynym rozwiązaniem, które może na dużą skalę zastąpić paliwa kopalne.

 

Steve Thomas, Profesor, Uniwersytet Greenwich, Wielka Brytania

Trudno mówić o jakimkolwiek renesansie idei nuklearnej.
Uzasadnienia:
- sektor energetyki nuklearnej zostal mocno dotknięty kryzysem ekonomicznym,
- brak umiejętności i zdolności wytwórczej w celu dostarczenia niezbędnych komponentów w procesie wytwarzania energii nuklearnej,
- długa procedura wydawania decyzji przez organy powołane do nadzoru nad bezpieczeństwem stosowania energii jądrowej,
- trudności z pozyskiwaniem środków na inwestycje, które mają to do siebie, że są długoterminowe (budowa elektrowni trwa wiele lat).

 


Regionalne energetyczne projekty strategiczne

Poniedziałek, 17 listopada, 10:45-12:15

Miklos Poos, Węgry

Powiedział, że Węgry są zainteresowane dywersyfikacją dostaw gazu. Dlatego popierają zarówno Nabucco, jak i South Stream. W dalszej części swego wystąpienia Miklos Poos zwrócił uwagę na konieczność dywersyfikacji możliwości transportowych, żeby zapewnić bezpieczeństwo dostaw. Miklos Poos opowiedział również o współpracy regionalnej krajów Grupy Wyszechradzkiej. 6 listopada przedstawiciele tych krajów podjęli decyzję o utworzeniu komisji koordynacyjnej ds. kształtowania wspólnej polityki energetycznej. Priorytetem, zdaniem Miklos Poosa, jest wypracowanie wspólnego podejścia do polityki energetycznej Europy Centralnej oraz harmonizacja współpracy. Na koniec swego wystąpienia Miklos Poos podkreślił konieczność bardziej ścisłej współpracy na poziomie przedsiębiorstw.

Igor Prokofyev, Zastępca Dyrektora, Rosyjski Instytut Badań Strategicznych, Rosja

Zaznaczył, że właśnie poprzez projekty strategiczne jest realizowana narodowa polityka energetyczna. Specyfiką projektów strategicznych, zdaniem Prokofyeva, jest kierunek w przyszłość, ale decyzje są podejmowane na podstawie informacji, która jest dostępna na dzień dzisiejszy. Energia odnawialna – to europejski projekt strategiczny. Kolejny projekt strategiczny dla Europy (ale również dla całego świata) – to gaz skroplony, który jest atrakcyjny ze względu na swój dynamizm. Ale jeżeli nie dopełnić gazu skroplonego kontraktami, istnieje ryzyko, że stanie się on podstawą do spekulacji (ponieważ może być łatwo przekierowany od jednego odbiorcy do innego). Prokofyev uważa, że współpraca UE i Rosji w dziedzinie energetyki jest zbytnio upolityczniona.

Vladimir Socor, Ekspert, Jamestown Foundation, USA

Zaznaczył, że realistycznej oceny wykorzystania złóż Sztormańskich w projekcie North Stream nie może być do 2020 roku. Nikt z oficjalnych osób podczas negocjacji nigdy nie określił tych zasobów, dzięki którym będzie wypełniony rurociąg South Stream. Zdaniem Socora South Stream wydaje się być blefem politycznym zaś projekt Korytarza Południowego wydaje się być obiecujący. Azerbejdżan dzisiaj szuka alternatywnych opcji. Rurociągi już tam są więc podjęcie decyzji wydaje się być dość łatwe.

Michael Mertl, Dyrektor Zarządzający, Adria LNG, Chorwacja

Powiedział, że kryzys gazowy 2009 roku zmusił do ponownego rozpatrzenia cen ropy naftowej. Wśród wyzwań, które stoją przed bezpieczeństwem dostaw energii do UE wymieniono m.in.: bardziej stabilne zużycie i czystsze zasoby energetyczne. Dużą rolę w zapewnianiu bezpieczeństwa dostaw w UE gra również gaz skroplony. Rząd Chorwacji oczekuje, że terminal Adria LNG zacznie funkcjonować w 2014 roku.

Gorgij Vashakmadze, Dyrektor, Corporate Development, White Stream Consortium, Gruzja

Postawił pytanie czy Europa potrzebuje więcej gazu i czy są potrzebne jego nowe źródła. Według Vashakmadze gaz skroplony to łączność z rynkiem światowym. Uważa również, że trzeba nawiązać bezpośrednią łączność pomiędzy Europą a regionem Kaspijskim. Potrzebuje tego Europa, ale potrzebuje tego też region Kaspijski, ponieważ UE jest rynkiem stabilnym.

Maxim Bobrov, Dziennikarz, 1 Kanał Telewizji, Rosja

Zauważył, że rosyjski półwysep Jamał jest regionalnym projektem strategicznym. Ale półwysep ten nie posiada odpowiedniej infrastruktury.


Rola alternatywnych źródeł w koszyku energetycznym – jaka jest przyszłość zielonej energii w nowych realiach ekonomicznych?

Wtorek, 17 listopada, 12:30-14:00

Lutz Mez, Wolny Uniwersytet, Berlin, Niemcy

Zauważyłem, że w czasie tej konferencji padły poważne stwierdzenia na korzyść energii nuklearnej. Wydaje mi się, że jest to najprawdopodobniej najlepsza możliwość przejścia z energii tradycyjnej na odnawialną. Już dziś 2,5% aktualnego zużycia energii alternatywnej pochodzi ze źródeł nuklearnych.

Eduardo Oliveira Fernandes, Prezes, Agencja Energetyczna Porto, Portugalia

Miasta i systemy energetyczne, które w nich funkcjonują, są poważnymi podmiotami w czasie dyskusji na temat strategii dla polityki energetycznej. Jestem przekonany, że w 2100 roku 90% energii wytwarzanej i konsumowanej przez tereny miejskie będzie pochodzić ze źródeł odnawialnych, reszta z tradycyjnych źródeł kopalnianych. Dziś jest odwrotnie.
Ponadto, należy pamiętać iż wydajność i oszczędność energetyczna są kluczowymi kategoriami, gdy rozmawiamy o zielonej przyszłości. Energia powinna być wytwarzana i gospodarowana lokalnie, zasobami już dziś zarządza się również na terenach miejskich. A to budynki są głównymi magazynami energii. Trzeba by były bardziej szczelne.
W Portugali dzisiaj filiżanka herbaty zaparzonej z użyciem wody podgrzanej na gazie emituje tyle samo CO2, co woda zaparzona w czajniku elektrycznym! Elektryczność nie może być produkowana w taki sposóbUmowa burmistrzów podpisana w Brukseli – zobowiązuje nas do rozwoju.
W przyszłości nie ma innej opcji niż odnawialne źródła energii! Musimy to zrozumieć i uwierzyć w to, kiedy podejmujemy dzisiaj decyzje. Potrzebujemy mocy, aby korzystać z potencjału, budować maszyny i konieczne jest postępowanie zgodnie z podejściem oddolnym.

Hans Joachim Ziesing, Strszy Doradca, Instytut Ekologiczny, Niemcy

Wydajność energetyczną można osiągnąć wyłącznie dzięki energii odnawialnej.
Musimy zredukować wykorzystanie paliw kopalnych w celu przetrwania a równocześnie zaspokojenia popytu i potrzeb środowiskowych.
Niemcy mają ambicje, aby w latach 1999 – 2020 podwoić swoją wydajność energetyczną, ale aby to osiągnąć musimy rozwinąć sektor energii odnawialnej.
Należy zająć się nie tylko branżą elektroenergetyczną, ale również budownictwem (energooszczędne i samowystarczalne domy) i sektorem transportu – są one bowiem nierozerwalnie związane . Potrzebne nam są lepsze budynki, które nie zużywają tak wiele energii i pozwalają zredukować koszty! W Niemczech istnieją rozwiązania prawne, które dotyczą ogrzewania ze źródeł energii odnawialnej, sektora paliwowego itp. Potrzebujemy poważnych zmian strukturalnych naszych systemów energetycznych w celu spełnienia ambitnych celów zwiększenia wydajności.
Wdrożenie nowej polityki w zakresie energii odnawialnej jest trudne ze względu na bardzo zróżnicowane interesy, które są ze sobą sprzeczne w tej dziedzinie.
W Niemczech można osiągnąć 80% udziału energii odnawialnej w sektorze energetycznym w 2050 r.
Łatwo jest formułować cele, ale my potrzebujemy namacalnej polityki i środków. Jak również instytucji.

Carlo Manna, Dyrektor Departamentu Badań, Włoska Agencja ds. Nowych Technologii, Energii i Środowiska, Włochy

Jesteśmy daleko od osiągnięcia celów wyznaczonych przez UE do roku 2020. W celu oceny scenariuszy energetycznych we Włoszech skorzystaliśmy z modelu rynku włoskiego. Zarówno Włochy, jak i cała Unia Europejska potrzebuje inwestycji w celu wdrożenia podejścia opartego na integracji systemu energetycznego i gospodarczego.

Peter Kaderjak, Dyrektor Regionalnego Centrum Badań nad Polityką Energetyczną, Węgry

Głównym celem w regionie Europy Środkowo-Wschodniej jest osiągnięcie jak najwyższej wydajności energetycznej. 30 – 35% wydajności w konwersji energii paliw na elektryczność na Węgrzech, jest to niski wynik, w dodatku mamy duże straty w przesyle elektryczności (5%).
Jeżeli chodzi o wykorzystanie biomas na Węgrzech – jest to przede wszystkim tradycyjne spalanie drewna w domu. Sektor energii odnawialnej powstał na Węgrzech zaledwie kilka lat temu podczas, gdy Niemcy są liderem w tej dziedzinie. Potrzebujemy większych dotacji i większych bodźców w naszym regionie w celu rozwoju tego sektora. Na Węgrzech nie ma potencjału dla energii słonecznej, baterie słoneczne i energia słoneczna są nadal bardzo kosztowne. Wprowadzane są natomiast nowe generatory prądu na wiatr.
Ogromne subsydia dla energii pochodzącej z wydobycia węgla, lignitu i gazu nadal stanowią znaczącą barierę dla energii odnawialnej zarówno na Węgrzech, jak i w większości państw naszego regionu. Łatwo jest składać deklaracje polityczne, ale faktycznie żaden rząd, na przykład w Polsce, nie jest przygotowany do tego, aby zwolnić górników i zamknąć kopalnie. Widzę ogromny rozdźwięk między deklaracjami a stanem faktycznym. Wiadomo również, że alternatywnym rozwiązaniem dla Polski byłoby przejście na gaz rosyjski, co jest niepożądane i oznacza jeszcze większe uzależnienie.