Relacje z debat

KRYNICA-ZDRÓJ

Podczas pierwszego dnia Forum Wicemarszałek Roman Ciepiela otworzył dyskusję na temat rozwoju regionalnego w UE. Gośćmi panelu dyskusyjnego „Nowoczesna polityka regionalna jako instrument rozwoju państwa i regionu” byli Wasyl Kujbida z Ministerstwa Rozwoju Regionalnego i Budownictwa Ukrainy, Hanna Jahns z Ministerstwa Rozwoju Regionalnego RP i Olivier Barbaroux, prezes firmy Veolia Energy/Dalkia z Francji. Członek Zarządu Wojciech Kozak poprowadził debatę na temat „Ochrona środowiska czy wzrost gospodarczy – jak zapewnić zrównoważony rozwój regionu?”.
 
W Europie trwa obecnie proces transformacji polityki regionalnej. – Zaczynamy Forum od zasadniczych pytań: Czy państwo może być silne siłą swych regionów? Aby tak się stało, konieczna jest wspólna praca rządu, samorządów regionalnych i społeczeństwa (…) Tempo wyrównywania poziomów między regionami jest coraz bardziej dynamiczne, ale również pogłębia się różnica w tempie rozwoju regionów. Co zrobić, by temu zapobiec? – zadawał pytania Wicemarszałek Ciepiela.

- Mówimy już o nowej koncepcji polityki regionalnej, która stawia na potencjał wewnętrzny regionów i unikalne przymioty warunkujące specjalizację regionów – przekonywał Wicemarszałek. – O rozwój regionów powinny troszczyć się nie tylko samorządy regionalne: konieczna jest współpraca z metropoliami, powiatami, gminami oraz z partnerami społecznymi i gospodarczymi.
Hanna Jahns, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rozwoju Regionalnego, poinformowała, że MRR opublikowało na swych stronach internetowych informację o konsultacjach dotyczących strategii rozwoju regionalnego. W swym przemówieniu podkreślała znaczenie zidentyfikowania obszarów strategicznej interwencji (w jakich obszarach region radzi sobie dobrze, a w jakich potrzebna jest pomoc?), zbudowania systemu instytucjonalnego wokół polityki regionalnej, lepszej integracji polityki sektorowej.

Wasyl Kujbida, Minister Rozwoju Regionalnego i Budownictwa Ukrainy, przedstawił doświadczenia ukraińskie w zakresie polityki regionalnej oraz zdeklarował chęć współpracy z państwami Unii Europejskiej.

Olivier Barbaroux, Prezes Zarządu Veolia Energy/Dalkia z Francji, odniósł się do kwestii zarządzania energią. – Ważne są municypia. Kiedy produkujemy elektryczność i ciepło, regulatorem nie jest już Miasto. Zarządzamy technologiami i ludźmi. Nasze badania i rozwój nie mają już lokalnego charakteru – mówił Barbaroux.

- Postępujemy według zasady: myśl globalnie, działaj lokalnie. Potrzeba powrotu do wartości, solidarności. Decyzje gospodarcze podejmowane są nie na poziomie lokalnym – zwrócił uwagę Roman Ciepiela.
 
Jerzy Buzek Przewodniczący Parlamentu Europejskiego, gość specjalny panelu, stwierdził: Niewiele mam do dodania. Teraz jak jest kryzys to najlepiej szukać szans w kierunku innowacyjnym. W czas kryzysu nie mamy zbytu na produkty nasze. Pomysł Unii to kohezja. Płynie strumień pieniędzy. Samorządy, biznes, nauka to Złoty Trójkąt Rozwoju. Z nauki trzeba robić biznes, by napędzać przemysł.

Intensywny rozwój gospodarczy zawsze niósł zagrożenie dla środowiska naturalnego. Paneliści drugiej dyskusji zadawali pytanie: rozwój gospodarczy czy ochrona środowiska?

– Ważna jest gospodarka odpadami i ochrona przed hałasem. Pięć lat to za mało, by opóźniony nasz kraj mógł nadrobić. Gminy nie wypełniają zobowiązań, bo jest kryzys. Mamy kłopoty. Ważny jest program ochrony przed hałasem, ponieważ bez niego grożą nam kary. Mamy wielki port Balice i 1300 km dróg – przedstawił sytuację w Małopolsce Wojciech Kozak, Członek Zarządu.
 
Maciej Nowicki, Minister Środowiska RP, wyjaśniał: Uprawiamy rabunkową gospodarkę. Mamy straty w rolnictwie, straty w leśnictwie, absencje chorobowe i nadumieralność. Najpierw ekonomia, potem środowisko. Nigdy nie będziemy bogaci, jeśli nie będziemy dbać o środowisko. Zanieczyszczenie środowiska powoduje ogromne koszty społeczne. Modernizacja technologiczna i zmniejszenie ilości odpadów powoduje, że zakład staje się mniej uciążliwy dla środowiska. Zniszczenie przyrody, za którą człowiek jest odpowiedzialny, jest bezpowrotne. Przyroda stanowi wielką wartość. Strategia ekorozwoju Polski oznacza, że wartością najwyższą jest życie ludzkie, ochrona zdrowia i ochrona środowiska.

Staffan Tillander, Ambasador ds. Zmian Klimatycznych Ministerstwa Gospodarki, Energetyki i Komunikacji w Szwecji, podkreślał, że do poprawy stanu środowiska naturalnego potrzebujemy więcej badań i inwestycji, regulacji prawnych łamiących bariery – musimy to zrobić razem!

Marc Coroler, Wiceprezes Schneider-Electric Industries SAS z Fracji, przedstawił doświadczenia francuskie w zmniejszaniu ilości zużywanej energii. Michael Hepp, Prezes Zarządu BASF, podkreślił, że ochrona środowiska ma sens, jeśli cały świat wprowadzi te same reguły. Poseł Jan Szyszko zauważył, że rozwój gospodarczy i ochrona środowiska nie wykluczają się wzajemnie: – To jest właśnie zrównoważony rozwój – podkreślił.
Mariusz Klimczak, Prezes BOŚ, zwrócił uwagę na finansowanie przedsięwzięć powiązanych z ochroną środowiska. Brugia Schmognerova, Wiceprezes Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju, przedstawiła szanse i zagrożenia „zielonej ekonomii”, a Marta Szigeti Bonifert – doświadczenia węgierskie.

FORUM REGIONÓW W MUSZYNIE

Wicemarszałek Roman Ciepiela wraz z Przewodniczącym Rady Programowej Zygmuntem Berdychowskim otworzył w Muszynie obrady Forum Regionów prowadzone w ramach drugiego dnia Forum Ekonomicznego. Słowo wstępne wygłosiła Pani Wiceminister Hanna Jahns oraz Minister Rozwoju Regionalnego i Budownictwa Ukrainy Pan Wasyl Kujbida. Przedmiotem debat zgromadzonych gości były przede wszystkim problematyka rozwoju regionalnego w realiach zmieniającej się Unii Europejskiej.

 

 
– Forum Regionów stwarza okazję do poważnej debaty, jak w dobie kryzysu ekonomicznego szukać dobrych rozwiązań dla samorządów i państw. Małopolska jest wyspą; zazdroszczą nam wzrostu. Musimy wiedzieć, co trzeba zrobić, by rozwój regionalny był stabilny, a solidarność przeważała nad konkurencyjnością – mówił Roman Ciepiela.

W trakcie spotkania wicepremier Grzegorz Schetyna wygłosił wykład na temat najważniejszych czynników instytucjonalnych rozwoju regionalnego w Polsce na początku XXI wieku. Grzegorz Schetyna zaznaczył, że przekazywanie samorządom dodatkowych kompetencji bez właściwego mechanizmu finansowego to błąd. – Chcemy oddawać władzę i decentralizować, bo zrobiliśmy dużo w Polsce – wyjaśnił wicepremier Schetyna.

 

 
Członek Zarządu Marek Sowa poprowadził panel dyskusyjny p.t. „Pomiędzy solidarnością i konkurencyjnością – dylematy polityki regionalnej” z udziałem m.in. Wasyla Kujbidy, Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa Ukrainy, byłego Premiera Saksonii Georga Milbradta oraz Liselott Hagberg, Wiceprzewodniczącej parlamentu szwedzkiego. Marek Sowa zaznaczył, że celem zarządu województwa jest, byśmy stali się regionem mogącym sprostać wyzwaniu globalnemu. – Pomimo wspierania słabszych regionów ciągle następuje rozwarstwienie – podkreślił Marek Sowa.

 

 
Razem opracujemy wspólne podejście i zmierzymy się z wyzwaniami kohezji – zapewnił Wasyl Kujbida dodając, że dynamika integracji europejskiej otwiera nowe szanse efektywnej współpracy ponadgranicznej. Georg Milbradt zwrócił uwagę, iż solidarność obniża stopę wzrostu gospodarczego, więc należy stawiać raczej na konkurencyjność. Wiceprzewodnicząca szwedzkiego parlamentu Liselott Hagberg mówiła o potrzebie modernizacji Unii Europejskiej i koordynowaniu działań na polu finansowym i gospodarczym. – Morze Bałtyckie ma szczególne znaczenie; tutaj bliższa współpraca zwiększyłaby bezpieczeństwo ponad 100 mln ludzi – zaznaczyła.

 

 
Profesor Leszek Balcerowicz przedstawił na tle porównawczym główne wyzwania polskiej transformacji gospodarczej. – Tam, gdzie pieniądz był zbyt łatwo dostępny, wpadano w poślizg. Trzeba dawać żółte i czerwone kartki tym, którzy rozdymają państwo. Ogarnęła nas fiskalna euroskleroza. Nie możemy konserwować socjalizmu i unikać reform. Polska uniknie recesji. Trzeba jednak zmieniać cyniczne ustawy wyrastające z populistycznych emocji, takich jak niechęć do  słabszych lub do bogatych. Państwo nie może zastępować rodziny. Nadal kultywowany jest mit sowieckiego działacza, który wyrósł na przekonaniu, że jeśli państwo tego nie załatwi, to nikt nie załatwi. Kuratela rządu utrudnia dobre zarządzanie. Potrzebujemy dyskusji o konkretach, a nie frazesów i kaznodziejstwa – mówił Leszek Balcerowicz.

 

 
Kolejny panel – „Kryzys ekonomiczny a kryzys wartości” poprowadził Wicemarszałek Leszek Zegzda. Wicemarszałek postawił tezę, że kryzys tradycyjnych wartości, na których od wieków oparte jest życie gospodarcze, wywołał kryzys ekonomiczny. – Równowaga między „mieć” a „być” została zachwiana. Jednak stosowanie zasad, postępowanie według wartości powoduje, że człowiek unika kryzysów zarówno w swoim życiu, jak i w życiu społecznym – przekonywał Wicemarszałek.

Według Philippe Bertaud, Wiceprezydenta Aglomeracji Grand Nancy we Francji, wartości ulegają osłabieniu, zysk stał się produktem, a pieniądze celem samym w sobie. – Dzisiaj chcemy wybrać nasze nowe wartości, wartości – nie wartość – dodał.

W benedyktyńskim postrzeganiu świata najważniejsze jest integralne postrzeganie człowieka. Podstawowe wartości to szukanie pokoju, przestrzeganie zasad, umiar i pokora. O. Łukasz Bernard Sawicki, Opat Benedyktynów w Tyńcu, stwierdził: Nie jest możliwe, żeby każdy sobie wybierał wartości – one już zostały wybrane i trzeba je przyjąć. Przywołał również 2. i 64. rozdział Reguły Świętego Benedykta, mówiący o tym, jaki powinien być opat oraz o ustanowieniu opata – jako przykład postępowania dla wszystkich zwierzchników.

- Samorząd lokalny ma mały wpływ na wyzwania globalne, ale lokalnie może zdziałać wiele: możemy mieć wpływ na postawy, wartości i bogactwo naszych obywateli – podkreślał Ryszard Ścigała, Prezydent Tarnowa.

Na zakończenie dyskusji Wicemarszałek Zegzda przedstawił to, co możemy zrobić w sprawie kryzysu. Są to m.in.: stały monitoring sytuacji gospodarczej, dyscyplina wydatków, pobudzanie gospodarki lokalnej, wykorzystanie środków europejskich, wspieranie innowacji, rozbudowa infrastruktury, organizacja kongresów, festiwali i innych wydarzeń, dbanie o oświatę, zapewnienie bezpieczeństwa publicznego, budowanie społeczeństwa obywatelskiego.

Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego, Władysław Husejko, był moderatorem panelu „Innowacje i nauka jako czynnik rozwoju regionu”. W czasach kryzysu produkcji nauka i innowacje stają się coraz ważniejszym czynnikiem rozwoju regionów. Jarosław Pawłowski z Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, zapowiedział nowy etap innowacji w regionach: ciężar innowacyjności w regionach zostanie przesunięty na samorządy regionów, gdyż samorządy regionalne są najbardziej zainteresowane innowacjami w ich regionach, najczęściej współpraca między podmiotami zachodzi wewnątrz danego województwa oraz dlatego, że samorząd regionalny zna najlepiej specyfikę regionu.

Elizabeth Vitouch, Radna Lantagu i Rady Miasta Wiednia, przedstawiła rolę regionów w pobudzaniu innowacji na przykładzie swojego regionu. Gunter Pleuger, Rektor Uniwersytetu Europejskiego Viadrina we Frankfurcie nad Odrą, zwrócił uwagę na trzy aspekty: edukacja musi być międzynarodowa, interdyscyplinarność zdobywanej wiedzy i transgraniczną współpracę w zakresie edukacji. – Inwestowanie w umysł jest najlepszym sposobem na osiągnięcie innowacji – podkreślił.

Krzysztof Krzysztofiak, Prezes Zarządu Małopolskiej Agencji Rozwoju Regionalnego, zwrócił uwagę na współpracę wiedzy  i gospodarki: pomiędzy światem nauki i biznesu powstają parki technologiczne, strefy ekonomiczne, strefy specjalne, inkubatory… Istotne jest znalezienie wspólnego języka i wspólnych celów oraz zapobieganie sytuacjom, w których biznesmeni nastawieni na czas i zysk nie chcą czekać na wyniki badań.

- Naukowcy coraz bardziej uczą się komunikować z przedsiębiorcami – podkreślał Gerd Hams, Minister w Rządzie Brandenburgii w Niemczech, równocześnie apelując, aby nie mówić o technologiach, ale o istotach ludzkich i ich rozwoju.

- Innowacje i nauka są szansą rozwoju gospodarczego i od nas zależy, czy tę szansę wykorzystamy – zakończył dyskusję Marszałek Husejko.

 

 

W drugiej części  obrad Forum Regionów odbyły się również następujące panele: „Biznes i samorząd w działaniach na rzecz środowiska”, prowadzony przez Irenę Herbst, Prezes Zarządu Centrum Partnerstwa Prywatno-Publicznego; „Usługi, dokumenty i platformy elektroniczne podstawą nowoczesnej administracji” – przez Jarosława Demineta. Krzysztof Michalski, Prezes Zarządu Agencji Mienia Wojskowego wygłosił wykład „AMW a samorządy”. Zespół Doradców Strategicznym Premiera RP, pod przewodnictwem Michała Boniego przedstawił raport „Polska 2030”. Wyzwania rozwojowe”, który identyfikuje 10 kluczowych wyzwań, jakie stoją przed Polską w najbliższych dwóch dziesięcioleciach.

 

 

Na zakończenie obrad Zbigniew Sosnowski z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji przestawił prezentację na temat krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego oraz roli, zadań i źródeł finansowania ochotniczych straży pożarnych.

KRYNICA-ZDRÓJ

Sesja plenarna „Świat po kryzysie. Nowy ład ekonomiczny” odbyła się w symbolicznym dla świata dniu – 11 września. Spotkanie otworzyli Marek Sowa, Członek Zarządu Województwa Małopolskiego i Krzysztof Krzysztofiak – Prezes Małopolskiej Agencji Rozwoju Regionalnego. O przyszłości na temat światowej makroekonomii dyskutowali: Edmund Phelps z Uniwersytetu Columbia, Laureat Nagrody Nobla za analizę zależności międzyokresowych w polityce makroekonomicznej, Peter Schiff – ekonomista i prezes Euro Pacific, orkreślany jako „ten, który przewidział krzys”, Francis Bailly – Wiceprezes ds. Europejskich GE International, Wolfgang Clement – Przewodniczący Forum Unia Europejska oraz – jako komentator – Jan Vincent-Rostowski – Minister Finansów. Moderatorem sesji był Krzysztof Rybiński – Profesor SGH.
 
Dyskusja podzielona była na cztery bloki. W części „Świat po kryzysie” uczestnicy próbowali odpowiedzieć na pytanie: jaka jest struktura walutowa światowych rezerw dewizowych i czy globalne nierównowagi wciąż istnieją. W drugim bloku zastanawiano się, czy kryzys finansowy lat 2007-2009 doprowadzi do zmian w teorii ekonomii i dlaczego tak niewielu ekonomistów przewidziało kryzys? Następnie dyskutowano na tematem, w jaki sposób kraje rozwinięte mogą wyjść z pułapki zadłużenia – czy reakcją rządów będzie inflacja czy innowacje? Panel zakończyło rozważanie, jak zapobiegać kolejnym kryzysom.
 
Według Edmunda Phelpsa przyszłość to spadek w gospodarce amerykańskiej, co przeniesie się na globalną gospodarkę. Słabości w gospodarce Stanów Zjednoczonych nie są dostrzegane i nie są naprawiane. – Dla Europy Wschodniej kryzys to okazja do dorównania Europie Zachdoniej – podkreślał. Wolfgang Clement twiedzi, że przesuną się ośrodki dominacji gospodarczej – na wschód. Czekają nas zmiany: m.in. w systemie bankowym, w sposobach pozyskiwania energii. Według Petera Schiffa dolar nie będzie już międzynarodową walutą, a amerykańskie wpływy zmniejszą się znacznie. – Zamiast uczyć się na własnych błędach, ciągle popełniamy te same, np. wydajemy pożyczone pieniądze na konsumpcję zamiast na inwestycje – krytykował amerykańską gospodarkę. Francis Bailly zwrócił uwagę na problemy demograficzne – powstawanie olbrzymich metropolii, które liczbą mieszkańców przewyższają niektóre państwa – a co za tym idzie – problemy z zapewnieniem bezpieczeństwa, w tym bezpieczeństwa energetycznego. Poruszył również kwestię rozwoju regionalnego i współpracy między regionami.
 
W trzecim dniu Forum Regionów dyskutowano o pomocy unijnej, inwestycjach infrastrukturalnych, współpracy regionalnej i systemach transportu publicznego. Podczas panelu „V-lecie regionu Europy Środkowo-Wschodniej w Unii Europejskiej – beneficjant pomocy unijnej – wnioski i perspektywy”, prowadzonego przez Kiejstuta Żaguna z KPMG, przedstawiciele beneficjentów dyskutowali na temat praktycznych doświadczeń w zakresie wykorzystywania funduszy unijnych. Przedstawiono raport dotyczący wykorzystywania funduszy europejskich w krajach Europy Środkowo-Wschodniej w latach 2007-2008.
Gościem specjalnym była Danuta Hübner – Poseł do Parlamentu Europejskiego, była komisarz w Unii Europejskiej ds. polityki regionalnej, która podkreśliła, że lata 2004-2006 to był dobry okres dla nowych państw członkowskich zarówno pod względem ilościowym jak i jakościowym – środki w pełni zostały wykorzystane. Przykładowo w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich do tej pory miało miejsce 95% płatności, reszta – do połowy przyszłego roku. Odnosząc się do nowego okresu finansowania, Pani Poseł przekonywała, by nie tylko budować infrastrukturę, ale zająć się również inwestycjami w człowieka i innowacyjnością (…) Innowacyjność to nie tylko technologia, ale to myślenie niekonwencjonalne, prowadzące do działań niekonwencjonalnych.

Uczestnicy panelu „Inwestycje infrastrukturalne barierą czy szansą w dobie kryzysu gospodarczego”, prowadzonego przez Lecha Witeckiego Dyrektora Generalnego Dróg Krajowych i Autostrad , zastanawiali się nad tym, czy inwestycje w strefę infrastrukturalną w czasie kryzysu gospodarczego mogą przyczynić się do pobudzenia polskiej gospodarki i rozwoju firm.

Dyskusja „Współpraca regionalna – doświadczenia i możliwości” – moderowana przez Komisarza Rady Regionu Sztokholmskiego Daga Larsonna – dotyczyła współpracy transgranicznej zarówno między regionami jak i lokalną administracją w Unii Europejskiej i w Rosji.

Podczas panelu „Metro czyni metropolię – nowoczesne systemy transportu publicznego w miastach europejskich” przedstawiono przykłady osiągnięć miast europejskich w zakresie efektywnego transportu publicznego. Panel poprowadził Michał Beim z Instytutu Sobieskiego.

ŹRÓDŁO BIURO PRASOWE WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO (Agata Złonkiewicz, Grzegorz Nycz) – WSPÓŁORGANIZATORA FORUM REGIONÓW