III Forum Europa-Rosja (2007)
Parkhotel Schönbrunn, Wiedeń, Austria 23-24 kwietnia 2007

Economic Forum

          

 

  • Spotkania takie jak Forum Ekonomiczne Europa-Rosja są impulsem do dokonania korekty po obu stronach głównych bohaterów Forum. Unia i Rosja potrzebują wszechstronnej współpracy.
  • Nie można zapewnić bezpieczeństwa, stabilizacji i gospodarczej prosperity, działając w pojedynkę. Nawet najwięksi gracze światowej polityki i gospodarki muszą, poszukując partnerów do rozwiązywania trudnych problemów, być nastawieni na poszukiwanie wspólnych wartości i kompromisu.
  • Rolą organizatorów było stworzenie optymalnych warunków do prowadzenia dialogu UE – Rosja, tak aby nie pozostawały w Europie żadne nowe mury, aby współpraca i partnerstwo na nowo definiowały charakter stosunków europejsko-rosyjskich.
  • Forum Europa-Rosja to część agendy Forum Ekonomicznego w Krynicy. Pogłębiając debaty, jakie poruszane są na Forum w Krynicy, Instytut organizuje specjalne konferencje poświęcone wybranym tematom, z udziałem polityków i ekspertów o uznanej renomie.
  • Partnerem przy organizacji Forum we Wiedniu było Europejskie Forum Alpbach, kierowane przez Erharda Buska, Specjalnego Koordynatora Paktu Stabilizacyjnego dla Europy Południowo-Wschodniej, byłego wicekanclerza Austrii.


Sesja plenarna: "Europa-Rosja: Perspektywy współpracy"

III Forum Ekonomiczne Europa-Rosja było pierwszym i największym tego rodzaju wydarzeniem zorganizowanym przez polską instytucję poza granicami kraju na tak wysokim poziomie i z tak ważnymi uczestnikami.

Prasa rosyjska komentowała to wydarzenie: "Podczas gdy rosyjscy mężowie stanu nie pojechali do Londynu na Forum Rosyjskie, rosyjscy politolodzy oraz poszczególni deputowani Dumy Państwowej przyjechali do Wiednia na Forum Ekonomiczne Europa-Rosja".

W Forum wzięli udział przedstawiciele partii politycznych, szefowie instytucji centralnych, reprezentanci ośrodków naukowych i biznesu, dziennikarze z kilkudziesięciu redakcji - w sumie ponad 250 osób z Rosji i z Unii Europejskiej. Forum zaszczycili swoją obecnością Alfred Gusenbauer, Kanclerz Austrii, Mirek Topolanek, Premier Czech, Gediminas Kirkilas, Premier Litwy.

Wśród gości Forum znaleźli się także m.in.:
• Jurij Afanasiev, Honorowy Przewodniczący Rosyjskiego Uniwersytetu Humanistycznego
• Alexander Babakov, Szef frakcji “Sprawiedlivaja Rossija, Duma Państwowa Rosji
• Rudolf Bindig, były Wiceprzewodniczący Rady Europy
• Fraser Cameron, Dyrektor Centrum Unia Europejska – Rosja, Bruksela
• Vitalino Canas, Przewodniczący Komitetu ds. Europejskich Parlamentu Portugalii
• Christian Cleutinx, Dyrektor, Generalny Dyrektoriar ds. Transportu i Energii Komisji Europejskiej Luxemburg
• Marc Franco, Przewodniczący Delegacji Unii Europejskiej w Moskwie
• Alexander Fomenko, Deputowany, Duma Państwowa Rosji
• Bernhard Felderer, Dyrektor Instytutu Studiów Zaawansowanych, Austria
• Justinas Karosas, Przewodniczący Komisji Spraw Zagranicznych, Parlament Litwy
• Andrej Klimov, Przewodniczący Podkomitetu ds. Spraw Europejskich, Duma Państwowa Rosji
• Andrius Kubilius, Zastępca Przewodniczącego Parlamentu Litwy, Przewodniczący Komitetu ds. Europejskich
• Irina Khakamada, Przewodnicząca Fundacji Międzyrregionalnej Solidarności Społecznej
• Anatoly Ledovskich, Przewodniczący Federalnej Agencji ds. Eksploatacji Zasobów Naturalnych
• Władimir Medinskij, Zastępca Szefa Komitetu ds. Polityki Ekonomicznej Dumy Państwowej Rosji
• Andranik Migranyan, Przewodniczący Komitetu Socjalnego ds. Globalizacji i Strategii Rozwoju, Izby Społecznej Federacji Rosyjskiej
• Evgeny Novozhilov, Zastępca Przewodniczącego Sekretariatu Wykonawczego WNP
• Karina Petersone, Wiceprzewodnicząca Parlamentu Łotwy
• Viktor Pleskaczevskij, Przewodniczący Komitetu ds. Własności, Duma Państwowa Rosji
• Oleksij Plotnikow, Zastępca Przewodniczącego Komitetu ds. Polityki Ekonomicznej, Parlament Ukrainy
• Petro Poroszenko, Przewodniczący Komitetu ds. Finansów i Bankowości Parlamentu Ukrainy, Przewodniczący Rady Narodowego Banku Ukrainy
• Georgy Satarow, Przewodniczący Fundacji INDEM, Rosja
• Adrian Severin, Członek Parlamentu Europejskiego, Przewodniczący Delegacji Parlamentu Europejskiego UE-Ukraina
• Hannes Swoboda, Wiceprzewodniczący Grupy Socjalistów w Parlamencie Europejskim
• Ernst–Jörg von Studnitz, Przewodniczący Forum Niemiecko-Rosyjskiego
• Boris Zala, Przewodniczący Komitetu Spraw Zagranicznych Parlamentu Słowacji
• Władimir Żidkich, Pierwszy Zastępca Przewodniczącego Komitetu Spraw Federacji oraz Polityki Regionalnej Dumy Państwowej Rosji 
 

Pełna lista uczestników (do pobrania)

 


Zygmunt Berdychowski, Przewodniczący Rady Programowej Forum Ekonomicznego, otwiera obrady III Forum Europa-Rosja
w Wiedniu. W tle uczestnicy sesji plenarnej, od prawej: Premier Czech, Kanclerz Austrii i Premier Litwy

Alfred Gusenbauer, Kanclerz Austrii, podeczas Forum stwierdził m.in., że "wciąż chętnie analizujemy sytuację w Rosji przez pryzmat upadku ZSRR, ale dziś taka perspektywa juz nie wystarcza. Powinniśmy w końcu dostrzec, że Federacja Rosyjska jest krajem, który pomyślnie przeszedł transformacje, a dzięki doskonalej sytuacji na rynku surowców energetycznych, może rozwijać się w tempie 6 proc. rocznie". Zdaniem Kanclerza "właśnie nie polityka, ale mocna pozycja gospodarcza jest dziś dla nas kluczem do zrozumienia relacji gospodarczych tego państwa z resztą świata".

Problemem Unii Europejskiej, wg Mirka Topolanka, Premiera Czech jest sprostanie globalnej konkurencji. Topolanek uważa, że "Rosja i Europa są od siebie wzajemnie zależne. Rosja, jest i będzie kluczowym dostawcą gazu dla UE. Jednak presja ze strony Rosji wywołuje wiele obaw, dlatego właśnie UE nie powinna zaprzestawać korzystania i poszukiwania z różnorodnych dróg dostaw i pozyskania energii. Zaprzestanie takich poszukiwań byłoby wielkim błędem".

Gediminas Kirkilas, Premier Litwy apelował o solidarność. "Litwa wierzy w ideę solidarności, która łączy wszystkie kraje Unii Europejskiej. Dla Litwy niezwykle ważne jest podpisanie deklaracji pomiędzy UE a Rosją, gwarantującej uregulowanie problemów, również tych najbardziej delikatnych. Niezbędne jest stworzenie wspólnego stawiska wobec Rosji, zarówno w kwestii polityki gospodarczej jak i zagranicznej, w duchu idei solidarności. Tylko bowiem w oparciu o solidarność, będą respektowane interesy całej Unii, jak i jej poszczególnych członków".

Europejscy odbiorcy rosyjskiej ropy i gazu nie traktują Rosji, jako partnera. Stosunkom między Moskwą i Brukselą towarzyszy napięcie i brak zaufania. Kto jest winien?

– „Rosjanie nie mogą zrozumieć jak to jest, że ich europejscy odbiorcy przyjeżdżają i mówią: robimy wszystko, aby uniezależnić się od waszych dostaw, szukamy alternatywnych źródeł dostaw, ale waszym zadaniem jest inwestować  i zwiększyć wydobycie, bo właśnie ograniczenia produkcji są powodem tak wysokich cen” – mówił Anatolij Ledowskich, Przewodniczący Agencji Federalnej do spraw Eksploatacji Złóż Zasobów Naturalnych. Mrzonkami określił  wiarę w to, że rola węgla, jako nośnika energii będzie rosła. Tak samo nie wierzy, że w roku 2020 Unia Europejska zdoła ograniczyć emisję gazów cieplarnianych o 20 procent i że tyle samo będzie wówczas wynosił udział w wytwarzaniu energii źródeł alternatywnych.  – „Obudźcie się. W roku 2020 cała wasza Europa może być jedną wielką pustynią i nic tam nie wyprodukujecie. Potraktujcie poważnie to, co wam teraz mówimy" – ostrzegał Lewdowskich. Nie ukrywał, że w tej chwili Rosjanie są bardzo silni. – "Tak, mamy swoją politykę i będziemy coraz silniejsi" – dodał. Nie ukrywał jednak, że stosunki handlowe z UE będą nadal ważne. Powód jest prosty: – "Potrzebujemy  technologii i pieniędzy" – wyjaśnił.

Przedstawiciele UE mają jednak jasny obraz tego, czego oczekują od Rosjan.: przejrzystych cen, nie mieszania gospodarki z polityką i nie traktowania rosyjskich inwestycji, także w sektorach strategicznych, jako zagrożenia. – "Zapamiętajcie sobie jedno. Dla naszych surowców mamy także innych odbiorców, w tym Chiny i Indie, gdzie popyt rośnie w błyskawicznym tempie" – mówił Konstantin Simonow, Dyrektor Centrum Koniunktury Politycznej Rosji, autor raportu „Rosja 2006. Raport z Transformacji”. – "To niepokoje w UE pchają nas w tym kierunku" – wyjaśnił. Jego zdaniem, to właśnie kraje UE podgrzewają złe nastroje w stosunkach  unijno-rosyjskich. Przypomniał jednak, że  udział rosyjskiego importu gazu w całym imporcie tego surowca wynosi w  UE 65 proc. – "Nasz gaz jest tani, najtańszy na świecie nawet po ostatnich podwyżkach i nikt mnie nie przekona, że szukanie źródeł alternatywnych dostaw ma jakikolwiek sens. Ale, jak chcecie, sprawdźcie to sami" – namawiał Simonow.

Christian Cleutinx z dyrekcji generalnej Transportu i Energii Komisji Europejskiej starał się studzić  rosyjskie emocje. – "Rosja jest najbardziej wiarygodnym dostawcą energii dla UE" – powiedział. Jednocześnie jednak namawiał Rosjan, aby zdecydowali się na podpisanie protokołu z Kioto o ograniczeniu emisji gazów cieplarnianych. Zdaniem Cleutinksa  obecne napięcia trzeba załagodzić. – "Zróbmy to dla dobra naszych dzieci i wnuków. Zapomnijmy o co  spierali się dziadkowie" – namawiał.

Niezależnie od atmosfery, w jakiej odbywały się dyskusje  panelowe Forum obydwie strony narzekały na zbytnie upolitycznienie gospodarki. Stosunki między Rosją a Unią Europejską najczęściej dyskutanci określali wprawdzie nie jako „zimną wojnę”, ale jako „zimny pokój”, który niczemu dobremu nie służy.

Adrian Severin, Poseł Parlamentu Europejskiego, Przewodniczący Delegacji Parlamentu Europejskiego UE-Ukraina, zwrócił uwagę na fakt, że demokracja jest jak język, którego trzeba się nauczyć. Jego zdaniem "w kontekście Kaukazu Rosjanie sugerują, że nie mają czasu się go uczyć, bo mają ważniejsze problemy – problemy bezpieczeństwa związane z zagrożeniami z tego regionu. Trzeba szukać sposobów zapewnienia tego bezpieczeństwa. Jeśli demokratyczne procesy w Rosji w ostatnich 16 latach nie przyniosły rozwiązania problemów regionu Kaukazu, to konieczna jest mediacja z zewnątrz. Rosja wywołuje lęk w tym regionie i powstaje pytanie czy będzie w stanie być czynnikiem stabilizującym. UE nie może zaoferować krajom kaukaskim członkostwa, ale powinna im "sprzedawać" model systemu politycznego i społecznego".

"W regionie Kaukazu są kraje o uznanej niepodległości (Azerbejdżan, Uzbekistan, Gruzja) oraz regiony, których niepodległość nie jest uznawana. W toku wojen w tym całym regionie wszystkie strony gwałciły prawa człowieka. Dziś jest problem bezpieczeństwa oraz zabezpieczenia tam wszystkim mieszkańcom prawa do życia i to takiego życia, jakiego chcą. Jeśli mówimy o europejskich wartościach, to to jest właśnie problem tych wartości. Rosja ma z tym regionem duże związki gospodarcze, duża jest też emigracja zarobkowa do Rosji z tego regionu. Rosja chce, by ten region był otwarty i demokratyczny. Rosja jednak nie będzie go uczyć demokracji, zwłaszcza, że istnieje "ciężki wybór" między demokracją a stabilnością. UE mogłaby tam propagować instytucje demokratyczne i zasady bezpieczeństwa" – mówił podczas III Forum Ekonomicznego Europa-Rosja Eugeniusz Kożokin, Dyrektor Rosyjskiego Instytutu Badań Strategicznych, członek Rady Naukowej przy Radzie Bezpieczeństwa.

"Jeśli chcemy mówić o stosunkach UE z krajami Kaukazu, musimy się zmierzyć z imperializmem Rosji, który jest wciąż aktualny. Tam, gdzie rządzi siła, nie można politycznie rozwiązywać problemów" – przekonywał Jaromir Stetina, czeski senator i członek Komisji Spraw Zagranicznych i Bezpieczeństwa.

Aleksander Babakow, Deputowany Dumy Państwowej FR, Przewodniczący Klubu Parlamentarnego „Spraviedlivaya Rossia” – „Rodina”, zauważył, że "nazwa Forum Europa – Rosja może sugerować, że nasz kraj nie jest częścią europejskiego kontynentu, ale chcę podkreślić, że Rosja zawsze była, jest i będzie częścią Europy. Nie oznacza to jednak, że będziemy ślepo kopiować rozwiązania przyjęte na Zachodzie. Owszem, bardzo uważnie obserwujemy to, co dzieje się u naszych zachodnich sąsiadów, ale rezerwujemy sobie także prawo do podążania naszą własną, niezależną drogą".

"Wiemy, że liberalna demokracja to system sprawnie funkcjonujący w wielu krajach świata, ale jednocześnie historia uczy, że żadnemu społeczeństwu nie można narzucić go siłą. Jeszcze nigdy, w żadnym kraju ślepe kopiowanie zachodnich rozwiązań nie zakończyło się sukcesem. Dlatego Rosja musi wypracować swój własny model demokracji" – stwierdził Andranik Migranian, Przewodniczący Komisji Izby Społecznej FR ds Globalizmu i Narodowej Strategii Rozwoju.

Andrey Klimov, Przewodniczący Podkomitetu Dumy Państwowej FR ds. UE-RF, zwrócił uwagę, że "nie ma konfliktu interesów na poziomie podstawowych wartości. W nowym porozumieniu o współpracy i partnerstwie powinny się znaleźć tylko istotne kwestie, omawiające nie tylko aktualne problemy ale także perspektywy na przyszłość dot. m.in. polityki zagranicznej i bezpieczeństwa".

"Często słyszymy, że relacje Rosji z resztą Europy są złe, ale w rzeczywistości – są tak dobre jak jeszcze nigdy w historii. Kwitnie współpraca gospodarcza, robimy wspólnie interesy, coraz więcej ludzi podróżuje między naszymi państwami. Oczywiście, są też takie problemy, jak embargo na polskie mięso, ale wierzę, że z czasem zostaną one rozwiązane z korzyścią dla obu stron" – podsumował Ruslan Grinberg, Dyrektor Instytutu Gospodarki Międzynarodowej i Studiów Politycznych, Rosyjska Akademia Nauk.

Relacje prasy

• Newsweek: Demokracja za gaz? Niet, spasiba!

• Radio RFI – wywiad z Zygmuntem Berdychowskim, Przewodniczącym Rady Programowej Forum Ekonomicznego

• Radio RFI – wywiad z Borysem Frumkinem z Instytutu Ekonomii RAN

• WirtschaftsBlatt – Zwischen Partnerschaft und Konfrontation

• Polit.ru: Raport o transformacji 2006

• Die Presse: Temelin: Gusenbauer-Gespräch mit tschechischem Premier

• Wiener Zeitung: Austria hosts European-Russian talks

• Magyar Nemzet: Gázüzemű külpolitika

• Magyar Nemzet: Konferencia Bécsben az EU és Oroszország kapcsolatáról

• Magyar Nemzet: Romló orosz–uniós viszony

• Helsingin Sanomat: Naapurissa on huonot ilmat

• Il Sole 24 Ore: Cosi saremo di nuovo superpotenza

• Hospodarske Noviny: V oblasti energii si Rusko a Evropa moc nerozumi

• Romania libera: Forumurile Krynica in oglinzile media

Interfax: Russia should liberalize its energy market to maintain good relations with EU – Austrian chancellor

Interfax: Czech PM Topolanek sees European Energy Charter as basis for relations with Russia

Interfax: Lithuania supports Polish veto of EU-Russia negotiations – Lithuanian PM

Interfax: Russian claims of scarce talks with U.S. on Polish, Czech missile defense groundless – NATO

Interfax: Russian oil deliveries fundamental for Mazeikiu Nafta refinery – Lithuanian PM

Interfax: Lithuania hopes for quick return to EU-Russia talks, wants resumption of oil deliveries to Mazeikiu

Interfax: Russian-German Baltic Sea gas pipeline raises environmental concerns – Finnish dep. for. min.

Interfax: Russian gas giant Gazprom might be unable to deliver to EU due to underinvestment – EC director

Interfax: Russia may face acquisition restrictions on European assets unless it liberalizes energy market

Interfax: Internal EU energy market key to alleviating Poland's concerns over Russia-Germany gas pipeline

Interfax: EC expects Russia-Germany Baltic Sea pipeline to be linked to Stokhman gas field

Interfax: Czech Republic supports free-trade zone including EU and Russia – PM Topolanek

Interfax: Azerbaijan's dep. speaker sees little prospect of Caspian-Ukraine oil deliveries by-passing Russia

 

Program

• Europa-Rosja: Perspektywy współpracy
• Jaka jest przyszłość nowego Porozumienia o Współpracy i Partnerstwie?
• Wartości europejskie, a społeczeństwo rosyjskie
• USA-Unia Europejska- Rosja: obszary współpracy i konfrontacji
• Rosja-UE: polityka wobec Kaukazu Południowego i Regionu Morza Czarnego
• Rosyjski sektor energetyczny a potrzeby surowcowe Europy
• Polityka zagraniczna Rosji wobec krajów b. ZSRR
• Rosyjskie inwestycje kapitałowe w UE
• Rosja za 10 lat. Perspektywy gospodarcze i polityczne

Szczegółowy program Forum – do pobrania

Wydarzenie specjalne

Prezentacja wydanej z okazji Forum Europa-Rosja specjalnej publikacji Raport z Transformacji. Rosja 2006, opracowanej przez ekspertów Forum Ekonomicznego pod kierunkiem Konstantina Simonova, dyrektora Centrum Koniunktury Politycznej w Rosji. To już czwarta edycja raportu wydanego przez Forum Ekonomiczne oraz Instytut Wschodni.

Do pobrania:
Rosja 2006. Raport z Transformacji

Russia 2006. Report on Transformation

 

Obrady i zakwaterowanie

Austria Trend Parkhotel Schönbrunn
Hietzinger Hauptstrasse 10-20
1130 Wiedeń