I Forum Europa – USA (2009)

                     

 

Strategiczne partnerstwo USA-UE: Kształtowanie wspólnych działań

Waszyngton, 9 – 10 grudnia 2009

 

– Jesteśmy blisko porozumienia – oznajmił na Forum Europa- USA John McCain, sugerując, że republikanie zgodzą się na przyjęcie amerykańsko-rosyjskiego układu o redukcji zbrojeń atomowych jeszcze podczas grudniowej sesji Kongresu. Sprawa ratyfikacji traktatu jest jedną z najważniejszych kwestii dla prezydenta Baracka Obamy. Za przyjęciem układu opowiedzieli się też ostatnio prezydent RP Bronisław Komorowski oraz szef MSZ Radosław Sikorski.

Senator McCain krytycznie ocenił jednak relacje USA i Rosji. – Przez dwie dekady wielokrotnie zadawano to samo pytanie: jak USA mogą kształtować konstruktywne partnerstwo z Rosją? Odpowiedź wciąż nie jest jasna – podkreślał. Najważniejszy republikański senator w Komisji Sił Zbrojnych Senatu oraz były kandydat na prezydenta USA zauważył, że przed Obamą stosunki z Rosją próbowali bezskutecznie „zresetować” także George W. Bush i Bill Clinton.

McCain stwierdził, że problemy w stosunkach z Kremlem wynikają m.in. z faktu, że zachodni liderzy mają tendencję do przeceniania postępu w relacjach z Moskwą. – Wystarczy spojrzeć na START. To bardzo skromne osiągnięcie, ale zostało tak rozdmuchane, że można pomyśleć, iż to najważniejszy sukces w polityce zagranicznej USA – mówił. Podczas płomiennego wystąpienia na Forum Europa-USAw Waszyngtonie podkreślił, że liderzy polityczni powinni z większym realizmem spojrzeć na Rosję.

– Rosja coraz słabiej się nadaje na partnera Zachodu – mówił. Dodał, że mimo wysiłków władz USA wciąż nie jest to państwo prawa: Rosja jest niezwykle skorumpowana, toleruje brutalne napady na niezależnych dziennikarzy, a rosyjscy żołnierze okupują jedną piątą Gruzji. – Musimy zacząć traktować ten kraj jako skromną potęgę, jaką teraz jest, a nie jak wielką potęgę, którą kiedyś była – przekonywał McCain. Zaznaczył, że USA powinny m.in. wznowić sprzedaż broni do Gruzji. – Nasi sojusznicy w Europie Środkowo-Wschodniej traktują sprawę Gruzji jako test, czy USA w razie czego staną po ich stronie. Dla Rosjan też jest to test – ile rzeczy ujdzie im na sucho w Gruzji, a skoro tam, to gdzie jeszcze – podkreślił McCain.

Bardzo dobrze ocenił za to stosunki polsko-amerykańskie. – Polskę i USA łączą bardzo silne i bliskie relacje, które przekładają się m.in. na współpracę w dziedzinie obrony antyrakietowej – odpowiedział na pytanie „Rz”.

Instytut Studiów Wschodnich i SAIS Centrum Stosunków Transatlantyckich na Uniwersytecie Johna Hopkinsa zorganizowały konferencję pt. „Strategiczne partnerstwo USA-UE: kształtowanie wspólnych działań". Konferencja odbyła się w dniach 9-10 grudnia w Waszyngtonie.

Celem spotkania było stworzenie płaszczyzny dyskusji liderów opinii z obu stron Atlantyku nt. dróg kształtowania stosunków USA i UE. Zastanawiano się nad tym, jakie zmiany powinny zajść, aby urzeczywistnić transatlantyckie partnerstwo.

Uczestnicy konferencji sformułowali szczególne zalecenia w zakresie reformy stosunków USA-UE.  W trakcie paneli dyskusyjnych i nieformalnych spotkań panowała zgoda co tego, że jeśli partnerstwo transatlantyckie ma być liczącą się siłą w niedalekiej przyszłości, to Amerykanie i Europejczycy muszą pilnie zacieśnić współpracę, tak by osiągnąć większą skuteczność w rozwiązywaniu bieżących problemów międzynarodowych. Na pierwszy plan wysuwa się gospodarka i jej miejsce w przyszłości stosunków transatlantyckich.

Następne wyzwanie stanowi terroryzm i zagrożenia sieciowe, które rodzą potrzebę budowy prężnego społeczeństwa. Stawianie czoła konfliktom i zapobieganie rozprzestrzenianiu się broni masowej destrukcji to kolejne pozycje na liście rzeczy niezbędnych do realizacji strategicznego partnerstwa. Pogłębiona integracja europejska jest wstępnym warunkiem silnego partnerstwa transatlantyckiego.

Wielu prelegentów zwracało uwagę na fakt, że obecnie istniejące partnerstwo transatlantyckie nie może mienić się strategicznym. Aby dojść do wymiary strategicznego, po obu stronach Atlantyku musi zostać zainicjowany nowy, bardziej dynamiczny i operacyjny, typ polityki. Umacnianie dialogu oznacza z jednej strony większe angażowanie rodzimych instytucji i aktywistów, a z drugiej mniej pluralizmu władzy i w USA, i w UE.  Zarówno amerykańcy, jak i europejscy uczestnicy mówili o potencjalnie pozytywnej roli Traktatu Lizbońskiego, podkreślając jednak potrzebę szybszej i bardziej spójnej integracji UE.

W dyskusji nad tymi wyzwaniami żaden z uczestników nie zapomniał nadmienić, że USA i UE mają wiele wspólnych celów w różnych obszarach działania. Te wspólne cele stanowią solidną podstawę dla przyszłego rozwoju sojuszu transatlantyckiego. Ważne, by pamiętać, że powinniśmy poszerzać pole współdziałania, stawiając jednocześnie czoła różnicom interesów i priorytetów w nadchodzącej przyszłości.

Ważną inspiracją do ożywionej i intensywnej dyskusji był raport pt. „Ramię w ramię: kształtowanie strategicznego partnerstwa USA-UE" przedstawiony przez Daniel Hamiltona, dyrektora Centrum Stosunków Transatlantyckich.

 

Ramowy Program Forum
 

9 grudnia – środa

19:30 Uroczysta kolacja: Czy Stany Zjednoczone i Unia Europejska mogą być strategicznymi partnerami?

 

10 grudnia – czwartek

9:00 – Otwarcie Forum

9:15 – Panel dyskusyjny: Strategiczne partnerstwo USA-UE – propozycje zmian

10:30 – Panel dyskusyjny: Transatlantycki obszar sprawiedliwości, wolności i bezpieczeństwa

11:30 – Przerwa na kawę

11:45 – Panel dyskusyjny: Rozwiązywanie konfliktów w kontekście współpracy między USA i UE

13:00 – Uroczysty Lunch: Czy Stany Zjednoczone i Unia Europejska mogą być strategicznymi partnerami ?

14:30 – Panel dyskusyjny: Poza Kopenhagą: transatlantycka współpraca partnerska na rzecz zrównoważonej energii

15:45 – Przerwa na kawę

16:00 – Panel dyskusyjny: Współpraca transatlantycka w dziedzinie ekonomii

17:00 – Podsumowanie obrad

19:30 – 19:30 Uroczysta kolacja: Rola i pozycja Europy Środkowej i Wschodniej w stosunkach transatlantyckich

Pełny Program

 

Uroczysta kolacja: Rola i pozycja Europy Środkowej i Wschodniej w stosunkach transatlantyckich

 

Robert Wexler, Kongresmen, Członek Komisji Spraw Zagranicznych, Przewodniczący Podkomisji ds. Europy

 

Reka Szemerkenyi, były doradca ds. Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa Narodowego Premiera Węgier; Camille Grand, Dyrektor, Fondation pour la Recherche Stratégique, Francja; Jacek Kotas, Wiceprezes, Instytut Studiów Wschodnich

 

Sala obrad podczas panelu dyskusyjnego

 

Rola i pozycja Europy Środkowej i Wschodniej w stosunkach transatlantyckich
Kurt Volker
, Centrum Studiów Transatlantyckich SAIS; Emil Constantinescu, Prezydent Rumunii (1996 – 2000); Tony Blinken, Doradca ds. Bezpieczeństwa Narodowego, USA; Włodzimierz Cimoszewicz, Senat Rzeczypospolitej Polskiej; Oleksandr Chalyi, Ambasador Nadzwyczajny i Pełnomocny, Ukraina

 

Miejsce obrad:
Johns Hopkins University – School for Advanced International Studies (SAIS) Paul H. Nitze School building Kenney Auditorium
1740 Massachusetts Avenue, NW
Washington, DC 20036-1983

Zakwaterowanie gości:
Hotel Madera  www.hotelmadera.com
1310 New Hampshire Avenue
N.W. Washington, DC 20036
Tel: (800) 430-1202

 

Więcej informacji: k.redlowska@isw.org.pl