Historyczne porozumienie macedońsko- greckie. Koniec czy początek (kolejnych) sporów?

Anna Kurowska

To niezwykle ważny czas dla macedońskiej polityki zagranicznej. We wtorek, 12 czerwca premierzy Zoran Zaev (Macedonia) oraz Alexis Tsipras (Grecja) ogłosili porozumienie w sprawie długiego sporu o oficjalną nazwę Macedonii.

Głowy rządów obu państw zgodziły się, że Macedonia (do tej pory nazywana FYROM – Former Yugoslav Republic of Macedonia) w oficjalnych dokumentach wewnętrznych oraz kontaktach zagranicznych będzie posługiwała się nazwą Republika Północnej Macedonii.

Spór ten od lat 90. był jednym z najważniejszych problemów w kontaktach macedońsko-greckich. Grecy od początku nie zgadzali się na używanie nazwy Macedonii, która odnosi się do starożytnego państwa Aleksandra Wielkiego oraz bogatej spuścizny kulturowej. Jest to również główny powód, dla którego Grecy do tej pory skutecznie blokowali wstąpienie Macedonii w szeregi państw Unii Europejskiej oraz NATO. Ostateczne przyjęcie nowej nazwy będzie zależało od wyniku referendum, które premier Zaev zapowiedział na jesień.

Wydaje się więc, że historyczne porozumienie – które powinno zostać podpisane przez ministrów spraw zagranicznych obu państw w najbliższych dniach – zakończy długotrwały spór i ostatecznie otworzy (długą jeszcze) drogę Macedonii ku integracji europejskiej. Tuż po oficjalnym ogłoszeniu porozumienia, w obu krajach pojawiły się wyraźne głosy sprzeciwu i protesty. Przeciwne podpisaniu porozumienia są głównie środowiska nacjonalistyczne (macedońska partia VMRO-DPMNE czy grecka koalicyjna partia Niezależni Grecy). Co więcej, macedoński prezydent Gjorge Ivanov zapowiedział, że nie podpisze porozumienia z Grecją, twierdząc, że jest ono szkodliwa dla Macedonii i zawarte są w nim zbyt duże ustępstwa na rzecz Greków. Jego zdaniem nie można tłumaczyć podpisania tak złej umowy chęcią jak najszybszego wejścia w struktury UE oraz NATO. Odmówił również rozmowy
z premierem Zaevem na ten temat.

W stolicy Macedonii – Skopje, odbyły się głośne protesty przeciwko osiągniętemu konsensusowi. Na ulicach padały oskarżenia o zdradę narodowych interesów zarówno przez rząd Zaeva jak i przez opozycyjne partie.

Źródła:

http://www.balkaninsight.com/en/article/macedonia-name-dispute-06-12-2018

http://www.balkaninsight.com/en/article/in-pictures-macedonians-protest-against-name-deal-with-greece-06-13-2018

https://www.independent.co.uk/news/world/europe/north-macedonia-new-name-greece-macedon-un-eu-alexis-tsipras-zoran-zaev-a8395971.html

http://www.pap.pl/aktualnosci/news,1453323,macedonia-prezydent-iwanow-nie-podpisze-umowy-z-grecja-ws-nazwy.html