Fundusz Trójmorza inwestuje w przyszłość regionu 

10 inwestorów, blisko miliard euro zgromadzonego kapitału i trzy inwestycje infrastrukturalne, to bilans dwuletniej działalności Funduszu Trójmorza. Wszystkie inwestycje mają charakter transgraniczny i mają na celu poprawę infrastruktury na osi północ-południe. 

Region Trójmorza szczególnie potrzebuje inwestycji infrastrukturalnych w transport, energetykę i technologie cyfrowe. Potrzebne finansowanie w tych trzech obszarach do 2030 r. sięga 600 mld euro, szacuje ośrodek analityczny SpotData. 

Pomimo pandemii, w bardzo krótkim czasie od powołania Funduszu, dokonaliśmy pierwszych inwestycji. Pierwszej w październiku 2020 roku, a ostatniej w maju tego roku. Strategia Funduszu zakłada inwestycje w trzech obszarach: transporcie, energetyce i infrastrukturze cyfrowej. W każdym z tych sektorów mamy już po jednej inwestycji. Bardzo ważne jest to, że każda inwestycja dotyczy więcej niż jednego państwa. Takie założenie przyjęliśmy w strategii inwestycyjnej Funduszu. Jestem przekonana, że myśląc w ten sposób – o regionie jako całości, a nie o poszczególnych krajach, jesteśmy w stanie dużo lepiej, efektywniej odpowiedzieć na potrzeby naszych państw w tej części Unii Europejskiej - podkreśla Beata Daszyńska-Muzyczka, prezes Banku Gospodarstwa Krajowego i Przewodnicząca Rady Nadzorczej Funduszu Trójmorza. 

3 x infrastruktura 

Przez dziesięciolecia inwestycje infrastrukturalne w regionie skupiały się na efektywnym połączeniu Trójmorza z centrami przemysłowymi w Europie Zachodniej. Natomiast  infrastruktura łącząca kraje północne z południowymi ma wiele zaległości. To znacząco obniża konkurencyjność regionu i uniemożliwia pełne wykorzystanie geograficznego potencjału, jakim jest położenie między trzema morzami – Adriatyckim, Bałtyckim i Czarnym. 

W maju tego roku Fundusz dokonał swojej pierwszej inwestycji w sektorze energetycznym i nabył udziały w spółce Enery Development GmbH. Spółka ta ma elektrownie słoneczne w Rumunii, Bułgarii, Czechach i na Słowacji. Dzięki pozyskanym środkom Enery zainwestuje ponad 1 mld euro w transformację energetyczną Trójmorza. 

Inwestycją w sektorze infrastruktury cyfrowej jest budowa największego i najbardziej wydajnego energetycznie centrum danych w regionie bałtyckim. Projekt realizuje estońska spółka Greenergy Data Centers, której cyfrowe rozwiązania dostępne będą nawet dla 12 krajów regionu.  

Pierwszą inwestycją Funduszu w obszarze transportu jest spółka Cargounit – lider rynku wynajmu lokomotyw, z siedzibą w Polsce. Spółka planuje rozszerzenie swojej działalności na kilka państw regionu, co pozwoli obniżyć koszty transportu w krajach Trójmorza.  

Kapitał prywatny potrzebny od zaraz 

Infrastrukturalne potrzeby regionu są znaczące. Środki publiczne i unijne nie wystarczą do pokrycia tych wydatków, uzupełnieniem dla nich będą środki prywatne. To właśnie zwiększenie udziału inwestorów prywatnych w inwestycjach infrastrukturalnych jest jednym z powodów utworzenia w 2019 r. Funduszu Inwestycyjnego Inicjatywy Trójmorza (Fundusz Trójmorza). 

Planujemy, że docelowa wielkość Funduszu Trójmorza wyniesie 3-5 mld euro. Obecnie w Fundusz zaangażowanych jest 10 inwestorów, większość z nich to regionalne banki rozwoju; jest też pierwszy inwestor prywatny. Liczymy, że prywatnych środków będzie coraz więcej. Prowadzimy rozmowy z inwestorami ze Stanów Zjednoczonych, Japonii, Korei, Australii i Kanady – mówi Beata Daszyńska-Muzyczka. Prezes BGK zaznacza, że projektów jest dużo. Doradca finansowy Funduszu zidentyfikował dotychczas prawie 200 projektów infrastrukturalnych. 

Według szacunków m.in. Spotdata udział środków prywatnych w inwestycjach infrastrukturalnych w regionie wynosi obecnie ok. 30-40 procent, podczas gdy na zachodzie Europy jest to 60-70 procent. W dłuższej perspektywie kraje Trójmorza powinny dążyć do osiągnięcia podobnych proporcji. 

Szczególną rolę w osiągnięciu tego celu odgrywają państwowe banki rozwoju, które pomagają łączyć finansowanie publiczne i prywatne. Stąd też Bank Gospodarstwa Krajowego jest inicjatorem i współzałożycielem Funduszu Trójmorza, a jego pierwszymi inwestorami państwowe instytucje rozwoju z krajów regionu.   

Fundusz Trójmorza jest projektem komercyjnym – oprócz zacieśnienia współpracy między krajami oraz poprawy infrastruktury w regionie, celem Funduszu jest przyniesienie zysku inwestorom. Bez tego aspektu przyciągnięcie inwestorów prywatnych nie byłoby możliwe. 

Region ma wiele zalet, które są ważne z punktu widzenia inwestorów: szybki rozwój gospodarczy, stabilność polityczną, dobrze wykształcone społeczeństwo, a także korzystne położenie geograficzne. Kryzys wywołany pandemią może wpływać na zmiany w globalnych łańcuchach dostaw i pozwoli lepiej pozycjonować się na światowych rynkach. Jednak by w pełni wykorzystać tę szansę i posiadany potencjał, kraje Trójmorza już dzisiaj muszą zwiększyć swoje nakłady na infrastrukturę.