Elastyczne zatrudnienie: globalny chaos czy nowa równowaga rynku pracy?

Elastyczne formy zatrudnienia charakteryzuje wzrost różnorodności szans na lepsze wykorzystanie umiejętności pracowniczych i potencjału ludzkiego. Jednocześnie wzrasta ryzyko osłabienia więzi społecznych, w których jednostki stają się odizolowane, niepewne i wyalienowane.

Zapraszamy do wzięcia udziału w dyskusji „Elastyczne zatrudnienie: globalny chaos czy nowa równowaga rynku pracy?”, która odbędzie się w ramach XXVIII Forum Ekonomicznego. Mówcy skoncentrują się na prognozie i ocenie skutków ekonomicznych i społecznych procesów w sferze zatrudnienia.

Elastyczne formy zatrudnienia charakteryzuje wzrost różnorodności szans na lepsze wykorzystanie umiejętności pracowniczych, potencjału ludzkiego i przezwyciężenia ograniczeń standardowego zatrudnienia. Zdalne (peryferyjne) rynki pracy mogą wykorzystać możliwości rewolucji 4.0 poprzez rozszerzenie bazy ofert pracy, a także zaangażowanie odpowiednich pracowników drogą zdalnego zatrudnienia, uczestnictwa w offshoringu miejsc pracy, włączając się do globalnego łańcucha tworzenia wartości. Pozytywny potencjał rozwoju elastycznego zatrudnienia można osiągnąć dzięki terminowej analizie tego zjawiska,  prawno-normatywnemu dostosowaniu ram regulacyjnych, modernizacji systemu edukacji, szkoleniu i przekwalifikowaniu personelu.

Rosnąca złożoność rynków pracy i różnorodność form zatrudnienia stwarza warunki dla poprawy wydajności, rozwoju i wykorzystania potencjału siły roboczej i przedsiębiorczości pracowników oraz zwiększenia wydajności pracy. Wielokrotnie zwiększa naturalny intelekt ludzki dla wzrostu spójności rynków pracy, gospodarek i społeczeństw, zachowania sterowalności społeczno-przyrodniczych systemów na wszystkich poziomach działalności ludzi.

Jednocześnie zwiększają się ryzyka zastąpienia silnych sieci społecznych, wynikających ze stabilnych stosunków pracy. Sytuacjami, w których odrębne jednostki stają się odizolowane, niepewne i wyobcowane. Międzynarodowa Organizacja Pracy wiąże to z „nieformalną gospodarką”, „niestandardowymi formami pracy”, krótkoterminowymi, przejściowymi formami zatrudnienia, mobilnością przestrzenną i funkcjonalną pracowników.

Niestandardowe zatrudnienie coraz bardziej nabiera cech niestabilnego zatrudnienia (precarity of employment), przejawiającego się jako zatrudnienie przymusowe, powodujące utratę przez pracownika standardowych stosunków pracy opartych na umowie o pracę na czas nieokreślony z pełnym tygodniem pracy i zastępowanie ich niekonwencjonalnym zatrudnieniem w gospodarce formalnej lub w szarej strefie (nieformalne zatrudnienie), albo też czasowym brakiem pracy. Elementy niezrównoważonego zatrudnienia coraz bardziej przenikają też do sfery stosunków pracy regulujących standardowe zatrudnienie.

Jest to jeden z obszarów problemowych współczesnych stosunków społecznych, gdzie ma miejsce zaostrzenie sytuacji w rezultacie obecnej rewolucji naukowo-technologicznej, globalizacji, ogólnoświatowych powiązań we wszystkich dziedzinach i ich wykorzystania w interesach państw i ośrodków kapitału. Niepewne zatrudnienie powoduje stres, a nawet patologiczne procesy w psychice ludzi, z rezultacie niskiego poziomu i jakości życia, zahamowania stopy urodzeń, ogromnej skali migracji zarobkowej, etno-kulturowych, religijnych i innych oddziaływań na niestabilność społeczeństw w poszczególnych krajach i całego układu stosunków w świecie.

Czy elastyczne (niestandardowe) zatrudnienie otwiera drogę do globalnego chaosu w zatrudnieniu, czy też do nowego modelu zrównoważonych rynków pracy? Wielorakie wzajemne powiązania rewolucji 4.0. i rozwoju sfery pracy i społeczeństwa w warunkach kapitalistycznej globalizacji stanowią ogromne wyzwanie dla ludzkości. Jego konsekwencje w znacznym stopniu określą przyszłość.

W dyskusji udział wezmą goście z Rosji, Niemiec, Węgier, Kazachstanu i Polski. Moderatorem panelu będzie prof. dr hab. Wiaczesław Bobkow, kierownik Pracowni Standardów i Poziomu Życia w Instytucie Badań Społeczno-Ekonomicznych nad Ludnością Rosyjskiej Akademii Nauk. Jest też Głównym Pracownikiem Naukowym w Rosyjskim Uniwersytecie Ekonomicznym im. Plechanowa. Uznany za jednego z twórców kierunku badań naukowych, poświęconych jakości i poziomowi życia ludności Federacji Rosyjskiej na podstawie systemu standardów socjalnych i monitoringu dochodów.