Edukacja jutra [RELACJA]

Młodzi, wykształceni obywatele, to olbrzymi kapitał dla każdego kraju. Dlatego podczas XIII Forum Europa-Ukraina ekspercie rozmawiali o tym, jak powinna wyglądać nowoczesna edukacja i edukacja przyszłości. Czy powinniśmy podążać za najnowszymi trendami, i jak definiować w dzisiejszych czasach wykształconego człowieka?

Dyskusję poprzedziła prezentacja: Zjawiska społeczno-gospodarcze na terenie regionów pogranicza, którą przedstawił doktor Marek Cierpiał-Wolan z Głównego Urzędu Statystycznego w Rzeszowie. Moderatorem dyskusji był prof. Jan Draus z Uniwersytetu Rzeszowskiego. Gośćmi dyskusji byli: Stanisław Kowalski – rektor Wyższej Szkoły Ekonomii i Informatyki w Krakowie, Jerzy Malec
prorektor Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie, Renata Rybacka – prezes Wydawnictwa Muzycznego, oraz Krystyna Szumilas, była minister edukacji, obecnie poseł na Sejm RP.

Dyskusja miała znaleźć odpowiedzi na następujące pytania – Czy współczesny system edukacji powinien podążać za potrzebami współczesnego rynku pracy? Jakie są współczesne trendy edukacyjne? Jaka jest ich geneza, i czy rzeczywiście mają one praktyczne zastosowanie? Czy współczesna pedagogika za tymi trendami podąża?

Podstawą rozważań było zdefiniowanie, jakiego człowieka chce współczesna edukacja ukształtować? Krystyna Szumilas podkreśliła, że powinien być to człowiek, który będzie odpowiadał na wezwania świata, w którym żyje. Ważne jest, aby się zastanowić, jakie powinien mieć cechy oraz umiejętności, aby mógł z sukcesem funkcjonować. Współczesna edukacja powinna kształtować człowieka, który będzie mógł odnaleźć własną drogę, którą w przyszłości chciałby iść. Podkreśliła, że ważne jest, aby szkoła przekazywała nie tylko wiedzę, ale również umiejętności, które pozwolą człowiekowi odróżnić tą wiedzę powierzchowną od tej, którą będzie mógł w przyszłości praktycznie wykorzystać. Szkoła powinna odchodzić od przekazywania jedynie wiedzy stricte encyklopedycznej. Żyjemy w czasach nowoczesności, w stanie pewnego rodzaju zabiegania i w tym zabieganiu zapominamy o wartościach, które są fundamentem ładu społecznego i kulturowego.

Jerzy Malec podkreślił, że mimo braku wykształcenia pedagogicznego, jest przekonany jako wykładowca, że współczesna edukacja powinna odchodzić od „starej formy”nauczania, w której nauczyciel przekazuje wiedzę, studenci ją zapamiętują, a następnie ta wiedza jest sprawdzana przez nauczyciela. Współcześnie nauczyciel powinien stawiać przed studentami problemy do rozwiązania, ale również umożliwić wybór rozwiązania tegoż problemu.

Stanisław Kowalski podparł swoją wypowiedź słowami Konfucjusza, który powiedział: Powiedz mi, a zapomnę, pokaż mi a zapamiętam, pozwól mi zrobić, a zrozumiem. Wspomniał, że w rankingach PISA z 2018 roku Polska młodzież wypadła znakomicie. Jednak podkreślił, że wśród ankietowanych uczniów widoczna była również duża niepewność i pesymizm. Większość uczniów twierdzi, że sobie nie poradzi w życiu. Kowalski jest przekonany, że wynika to faktu, że młodzież jest uczona tylko tej wiedzy książkowej, mało jest włączana w działania, gdzie miałaby podejmować samodzielne decyzje. Dlatego podkreślił ogromną rolę pracy w grupach, bo ta metoda pracy pozwala na wyrażanie własnych opinii.

Jakiej zatem edukacji nam dziś potrzeba? Krystyna Szumilas stwierdziła, że należy zachęcić ucznia do nauki, do zastanowienia się nad tym, co jest dziś ważne. Należy nauczać a duchu tradycji, ale również spoglądać w przyszłość i myśleć o współczesności. Ważne jest, aby przygotować ucznia tak, aby poradził sobie w świecie. Nie tylko w otoczeniu, w którym obecnie żyje, ale również aby mógł konkurować z obywatelami innych krajów. Edukacja powinna być powszechna i wszyscy powinni mieć do niej dostęp, bez względu na miejsce urodzenia.

Jaka zatem powinna być współczesna edukacja? Przede wszystkim system edukacyjny powinien umożliwiać dostęp do edukacji każdemu uczniowi. Wychowanie, wiedza i umiejętności są bowiem niezmiernie ważnym aspektem współczesnej edukacji. W edukacji panuje na szczęście egalitaryzm. Dostęp do studiów wyższych jest łatwiejszy, stąd też zmienia się wartość posiadanego dyplomu. Jednocześnie stawia się na badania naukowe i wspiera się je finansowo.

Skoro nie wiemy, jaka będzie przyszłość świata i dokąd on zmierza, powinniśmy wykształcić człowieka, który odnajdzie się w każdej sytuacji. Kultura w kształceniu człowieka jest niezmiernie ważna. To co najważniejsze – współczesna edukacja powinna kształcić ludzi, którzy będą w stanie sprostać wyzwaniom rynku pracy.