Design + Miasto – efektywna współpraca projektanta z samorządem

Nowoczesny design to zorientowana na użytkownika innowacja polegająca na wdrażaniu nowych lub znacznie ulepszonych produktów i usług. W kontekście miejskim łączy się z mieszkańcami, dla których priorytetowa jest jakość życia. Człowiek wraz ze swoimi potrzebami oraz ograniczeniami staje się kluczowym elementem w procesie projektowania nie tylko produktów, ale i usług.

W ostatnich latach coraz większą rolę zyskują projektanci oraz ich inicjatywy, działające na rzecz wprowadzania pozytywnych i praktycznych zmian w regionach. Kim jest dzisiaj projektant i w jaki sposób design może przyczynić się do rozwoju regionu?

Współcześni projektanci nie ograniczają się już tylko do przygotowania dokumentacji technicznej ale pełnią bardzo odpowiedzialną rolę – projektują budynki czy urządzenia, w taki sposób, aby ułatwiały i uprzyjemniały życie. Wspierają urzędy w zakresie koordynacji wszelkich inicjatyw służących rozwojowi sektora designu w regionie, między innymi poprzez działania: edukacyjne, promocyjne oraz informacyjne. Wsłuchują się w potrzeby użytkowników i pamiętają, że technologia nie wyklucza rzemiosła, a praca w XXI wieku wymaga nie tylko jakości ale również oryginalności. W tym kontekście praca jest silnie związana z odpowiedzialnością wobec ludzi oraz środowiska. Sukces na rynku odnoszą ci, którzy nie tylko odpowiadają na potrzeby klientów, ale przede wszystkim je kreują.

Świetnym przykładem i zarazem polem współpracy projektanta z samorządem jest województwo śląskie, które jako pierwsze w Polsce wpisało wzornictwo do Strategii Rozwoju Innowacji. Tam powstało również pierwsze regionalne centrum designu. Śląsk niegdyś kojarzony wyłącznie z hutami, kopalniami, terenami przemysłowymi oraz ciężką pracą, dziś jest symbolem dobrego wzornictwa. Region stereotypowo kojarzony dotychczas z ciężkim przemysłem za sprawą jedynego w Polsce, regionalnego konkursu dizajnu – „Śląska Rzecz” zmienił swoje oblicze. Dzięki organizatorowi konkursu  – Zamkowi Cieszyn –  zaczęto promować produkty, usługi i projekty graficzne, które zostały wdrożone w województwie śląskim. Celem konkursu jest zmiana na lepsze regionu oraz codziennego życie jego mieszkańców. Do wzięcia udziału w projekcie zapraszane są: firmy, projektananci, organizacje pozarządowe oraz instytucje publiczne z województwa śląskiego i od niedawna również opolskiego. Patrząc na poprzednie edycje wydarzeń, gdzie nagradzane były takie projekty jak na przykład: system dynamicznej informacji parkingowej czy kolekcja kurtek będąca połączeniem superlekkich japońskich tkanin ze stuprocentowym polskim puchem gęsim. Nie można oprzeć się wrażeniu, że projekty nagradzane w „Ślaskiej Rzeczy” faktycznie poprawiają jakość przestrzeni publicznej oraz ułatwiają i ubarwiają codzienne życie mieszkańców tego regionu. Design jest więc sposobem na wprowadzenie praktycznych a zarazem pięknych zmian.[1]

Nie tylko Śląsk zauważył bardzo ważną rolę designu w rozwoju regionu. W Lublinie, w 2015 roku powstał Lubelski Instytut Designu. Jego misją jest promowanie designu, jako strategicznego czynnika rozwoju gospodarczego, głównego czynnika wsparcia innowacji i obszar, za pomocą którego można poprawić jakość życia. Wspierany przez samorząd województwa lubelskiego Instytut promuje dobre praktyki oraz wspiera stworzenie platformy współpracy lubelskich uczelni, biznesu, środowiska projektantów i administracji publicznej. Skupia się również na zwiększeniu wykorzystania wzornictwa w procesach innowacyjnych firm i instytucji publicznych. Nie bez znaczenia jest również jego działalność w zakresie wspierania designu w sektorze publicznym – projektowania usług publicznych
i innowacji społecznych mających na celu zwiększenie zadowolenia z jakości usług oraz poprawę standardów życia.[2]

Wymienione powyżej inicjatywy to tylko ułamek działań mających na celu wspieranie sektora kreatywnego w Polsce. Jakie jeszcze są dobre przykłady i praktyki wspierania design? Co projektant myśli o przyszłości miasta i za pomocą jakich narzędzi ją planuje? Czy może liczyć na przejrzyste procedury, wsparcie kompetentnych urzędników i mieszkańców? Co zyskają przedsiębiorcy, samorządy czy instytucje publiczne współpracujące z projektantem?

Tego będzie można  się dowiedzieć w dniach 8-9 kwietnia podczas V Europejskiego Kongresu Samorządów w Krakowie, w ramach, którego odbędzie się panel Design + Miasto – efektywna współpraca projektanta z samorządem. W części merytorycznej swój udział potwierdziły między innymi „odpowiedzialne” za wyżej wymienione inicjatywy – Ewa Gołębiewska – dyrektor Zamku w Cieszynie i Joanna Hołda – dyrektor Lubelskiego Instytutu Designu. Europejski Kongres Samorządów będzie doskonałą okazja do rozmowy o designie oraz zmieniającej się roli projektanta w społeczeństwie.

[1] http://www.zamekcieszyn.pl/pl/artykul/instytucje-sa-dla-ludzi-427

[2] https://lpnt.pl/lubelski-instytut-designu