Czy program Czyste Powietrze ograniczy problem smogu? 

Tomasz Dzbeński

  • Tej zimy, jak co roku, w miastach wzrasta poziom smogu 
  • Próbując walczyć z tym zjawiskiem, w roku 2018 uruchomiono program Czyste Powietrze 
  • Na konferencji w Świętochłowicach lokalni samorządowcy podpisali umowę w sprawie otwarcia już tysięcznego w Polsce punktu informacyjnego programu Czyste Powietrze. 

W ostatnich dniach na terenie całego kraju (wyłączając tereny Polski północno-wschodniej) zostały znacznie przekroczone normy dobowego stężenia pyłu. Niskie temperatury, brak wiatru oraz ogrzewanie domów piecami o złej jakości i nieodpowiednim paliwem to główne przyczyny aktualnie występującego zanieczyszczenia powietrza. W środę 11 lutego w wielu miastach jakość powietrza była na tyle zła, że mieszkańcom zalecano unikanie spędzania czasu na wolnym powietrzu. Środowa sytuacja zagrażała zdrowiu w tak znacznym stopniu, że wydziały zarządzania kryzysowego urzędów miast szczególnie zagrożonych smogiem zaapelowały o unikanie intensywnego wysiłku fizycznego i pozostanie wewnątrz pomieszczeń.  

Środowe problemy ze smogiem zbiegły się z poniedziałkowymi (08.02) zapowiedziami rządu związanymi z promocją programu Czyste Powietrze. Podczas konferencji w Świętochłowicach premier Mateusz Morawiecki ocenił, że uruchomiony dwa lata temu program “Czyste powietrze” to rewolucja w polityce środowiskowej. Zwrócił uwagę, że docelowo ponad 100 mld zł ma być zainwestowane w termomodernizację domów i wymianę źródeł ciepła na te bardziej ekologiczne. 

Program Czyste Powietrze to rządowy program priorytetowy, który rozpoczął się w roku 2018 i ma potrwać do 2029 roku. Jego głównym celem jest ograniczenie emisji do atmosfery szkodliwych substancji, powstających na skutek ogrzewania domów jednorodzinnych słabej jakości paliwem w piecach o przestarzałej konstrukcji. Program jest skierowany do właścicieli budynków jednorodzinnych lub wydzielonego w budynku jednorodzinnym lokalu mieszkalnego. W ramach programu można wystąpić o dofinansowanie wymiany starego i mało efektywnego źródła ciepła na paliwo stałe na nowoczesne, spełniające wyśrubowane normy źródło, jak węzeł cieplny, pompa cieplna, kocioł olejowy, ogrzewanie elektryczne etc. 

Choć program obowiązuje od roku 2018, w maju ubiegłego roku weszła w życie nowa edycja programu, w której uproszczono procedury uzyskiwania dotacji na wymianę nie spełniających nowoczesnych standardów kotłów a także na ocieplenie domów. Zmieniono mn. formularz wniosku o dofinansowanie, który był zawiły a jego wypełnienie czasochłonne. Dofinansowanie w programie realizowanym przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we współpracy z wojewódzkimi funduszami ochrony środowiska można przeznaczyć na wymianę, zakup i montaż źródeł ciepła, instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej, wentylację mechaniczną z odzyskiem ciepła, ocieplenie przegród budowlanych, stolarkę okienną i drzwiową oraz dokumentację projektową i audyt energetyczny. Finansowanie przekazywane jest w formie dotacji, NFOŚiG zrezygnował z pomocy w formie pożyczek, na które nie było chętnych. 

Minister klimatu i środowiska Michał Kurtyka ujawnił, że Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej skieruje, w ramach programu Czyste Powietrze, ponad 100 mln. złotych do gmin w całym kraju. Pieniądze te mają być przeznaczone na działania promocyjne oraz edukacyjne. Minister uczestniczył na konferencji prasowej w śląskich Świętochłowicach, podczas której lokalni samorządowcy podpisali umowę w sprawie otwarcia punktu informacyjnego Czystego Powietrza. Jest to już tysięczna umowa podpisana w kraju w tej właśnie kwestii. 

Dzisiaj świętujemy tysięczną gminę, która przystąpiła do Czystego Powietrza; od 21 października odnotowujemy szybkie przyspieszenie, do programu dołączyło ponad 250 gmin. Ale nieustannie zapraszamy, aby pozostałe 1477 gmin w Polsce również wykazało się aktywnością i zmobilizowało się na rzecz tego wspólnego wyzwania cywilizacyjnego” – mówił Kurtyka – Jesteśmy gotowi przeznaczyć na to bardzo znaczące środki. (…) NFOŚiGW przeznaczy kwotę ponad 100 mln zł dla tych gmin, które włączają się w program Czyste Powietrze po to, żeby ułatwić dotarcie do niego swoim mieszkańcom, żeby organizowały punkty doradczo-informacyjne, prowadziły działania promocyjno-edukacyjne, wreszcie mogły sfinansować inne pomysły, które przyczynią się do tego, że ten program będzie cieszył się jeszcze większym zainteresowaniem” – dodał minister. 

 

samorzad.pap.pl