Prężny rozwój gospodarki kontra rosnące zadłużenie obywateli – ekonomiczne podsumowanie roku w Czechach


04.01.2018 – Kinga Szubańska

Gospodarka naszych południowo-zachodnich sąsiadów rozwija się najprężniej od lat. Czesi mogą pochwalić się również wyjątkowo niskim wskaźnikiem bezrobocia i wzrostem przeciętnego wynagrodzenia. Z drugiej jednak strony borykają się z zadłużeniem, niskimi emeryturami i szalonymi cenami nieruchomości. Przyjrzyjmy się, jak w 2017 roku wyglądały czeskie realia ekonomiczne.

Sytuacja na czeskim rynku pracy rokuje. Przedsiębiorstwom brakuje jedynie 214 tys. pracowników, co można uznać za historyczny rekord. Jednocześnie w urzędach pracy zarejestrowanych jest 265 tys. ubiegających się o stanowiska. Jeżeli tendencja ta będzie się rozwijać, po raz pierwszy w Republice Czeskiej będzie więcej wolnych miejsc pracy, niż bezrobotnych. Co istotne, wskaźnik bezrobocia wśród pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych i pokrewnych zmniejszył się z 21 na 11 proc.

Mimo że Republika Czeska od trzech lat może chwalić się najniższym poziomem bezrobocia wśród mężczyzn Unii Europejskiej, wskaźnik zatrudnienia kobiet plasuje Czechy na 11. pozycji w UE. Ponadto ich wynagrodzenia są wciąż niższe, a decyzja o macierzyństwie niejednokrotnie oznacza wykluczenie z rynku pracy. Z tej perspektywy sytuację w Czechach można uznać za jedną z najgorszych wśród krajów należących do Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju.

Interesująca wydaje się też powiększająca się różnica między liczbą bezrobotnych podawaną przez urzędy pracy, a wskaźnikiem określanym przez czeski Urząd Statystyczny. Sprzeczności te biorą się najprawdopodobniej z tego, że część obywateli pobiera zasiłek, jednocześnie nielegalnie pracując. Poszukiwanie takich rozwiązań może się wiązać – jak sugerują analitycy – ze wzrastającym poziomem zadłużenia wśród obywateli. A na niego, z kolei w znacznej mierze wpływają ceny nieruchomości, które w Czechach drożeją najszybciej w Europie. Spowodowało to, ze Czesi biorą coraz większe kredyty hipoteczne. Duże znaczenie ma tutaj także podniesienie przez Czeski Bank Narodowy stóp procentowych po raz pierwszy od 2009 roku.

W ciągu ostatnich trzech lat poziom zadłużonych, wobec których wszczęto procedury egzekucyjne wzrósł ponad dwa razy. Oznacza to między innymi, że na emeryturę przechodzi coraz więcej zadłużonych obywateli. Co więcej, wysokość świadczeń emerytalnych jest często na tyle niska, że nie mogą oni spłacić swoich długów. Niepokojące jest to, że wbrew obietnicom wyborczym państwu nie udało się znowelizować prawa egzekucyjnego.

Za wydarzenie 2017 roku należy niewątpliwie uznać zakończenie interwencji walutowej w celu pobudzenia inflacji. Czeski Bank Narodowy ogłosił je w kwietniu 2017 roku. W wyniku tej decyzji korona umocniła się wobec euro już o ponad 5 proc. Koniec interwencji spowodował również znaczny przypływ kapitału spekulacyjnego. Pomimo dobrej passy gospodarczej, Czeski Bank Narodowy musi kontynuować i rozbudowywać swoją strategię wyjątkowo ostrożnie, ponieważ czeska gospodarka zaczyna ulegać procesowi przegrzania, o czym świadczy inflacja przewyższająca jego założenia – w listopadzie wynosiła ona 2,6 proc. Pocieszeniem jest, że spowolnienie rozwoju ekonomicznego nie musi nieuchronnie zakończyć się kryzysem gospodarczym.

Jeżeli chodzi o planowany na rok 2017 deficyt budżetowy, to miał on wynosić 60 mld koron. Według obliczeń ekonomistów z końca ubiegłego roku, po ostatecznej kalkulacji będzie się on równał ok. 25 mld koron. Głównym powodem wyniku przewyższającego założenia jest wyraźny rozwój gospodarczy – spadł deficyt funduszu emerytalnego, wzrosły z kolei podatki. Jedynie poziom opodatkowania przedsiębiorstw zmniejszył się – firmom bowiem zmniejszyły się zyski, ponieważ więcej pieniędzy zaczęły przeznaczać na wypłacanie wynagrodzeń.

Reasumując, obecna rzeczywistość gospodarcza w Republice Czeskiej jest relatywnie stabilna, a rok 2017 z perspektywy ekonomicznej można uznać za sukces. Kształtuje się jednak zarys konkretnych problemów, które w porę rozwiązane, bo w myśl zasady „lepiej zapobiegać niż leczyć”, nie muszą okazać się dla Republiki wielkim zagrożeniem.

 

Źródła:
https://davidbusta.atavist.com/untitled-project-vkd9z
https://www.novinky.cz/ekonomika/454922-neblahy-vliv-raketoveho-rustu-ceska-ekonomika-se-zacina-prehrivat.html