Blok tematyczny: Dlaczego reforma decentralizacyjna nie zmieniła Ukrainy?

Blok tematyczny otworzyła prezentacja pod tytułem „Jak zapewnić sukces reformy decentralizacyjnej?” przygotowana przez Katerynę Tsybenko, Menedżerkę Projektu Transparency International Ukraina. „Na Ukrainie istnieje ogromna potrzeba przejrzystości decyzji podejmowanych przez władze centralne i lokalne” – podkreśliła Tsybenko. Dodała, że od 2011 roku prowadzona jest szeroka kampania na rzecz przeciwdziałania korupcji w kraju. Działacze Transparency pracują na poziomie lokalnym by zwiększyć przejrzystość funkcjonowania miast. Wszystko to w celu zwiększenia stopnia decentralizacji państwa.

Panel poprowadziła Kristina Awramczenko, Wicedyrektor Instytutu Studiów Społecznych i Gospodarczych na Ukrainie. Przywitała ona panelistów i zachęciła do przedstawienia własnego punktu widzenia na reformę terytorialną na Ukrainie. „Ja osobiście nie zgadzam się z tytułem panelu. Reforma to sukces” – oznajmiła.

Paweł Kowal, Adiunkt na Instytucie Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk, stwierdził, że nie można próbować powtarzać reform z Europy Środkowo-Wschodniej na gruncie ukraińskim. „Polska decentralizacja nie miała żadnego znaczenia, czy dylematu strategicznego” wskazał Kowal. Ekspert powiedział, że ukraińska transformacja przypomina bardziej wielkie zjednoczenia z XIX wieku, niż przemiany ustrojowe po 1989 roku. „W kontekście samorządowym oznacza to łączenie bardzo różnych kultur ustrojowych poszczególnych regionów” – podsumował Kowal.

„Na Ukrainie nie ma jeszcze prawdziwej decentralizacji” ocenił Wojciech Misiąg, Profesor Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie. Jak zdefiniował, przede wszystkim samorząd musi mieć określone kompetencje, w każdym samorządzie musi być organ wykonawczy niezależny od władzy centralnej i w końcu niezależne decyzje obywateli na poziomie lokalnym muszą być poparte odpowiednim zapleczem finansowym. „Najgorszą opcją jest udawanie procesu decentralizacji w faktycznie scentralizowanym państwie” – uznał profesor.

Oleg Wałow, Zastępca Przewodniczącego Tarnopolskiej Obwodowej Administracji Państwowej, podzielił się przykładami z pracy jego zespołu. „Według wielu ekspertów, w tym zachodnioeuropejskich, reforma decentralizacji została uruchomiona i nie da się jej już  zatrzymać” powiedział Wałow. Według samorządowca znacząco zwiększył się obecnie poziom finansowania rad lokalnych oraz ich wyposażenie kadrowe. To z kolei poskutkowało usprawnieniem działania administracji publicznej na prowincji. „Być może zmiany nie są tak głębokie jak niektórzy by oczekiwali, niemniej jednak nieodwracalnie postępują” – dodał Wałow.

Jako ostatnia głos zabrała Zora Popowa, Starsza Ekspertka Europejskiego Centrum dla Zagadnień Mniejszości Narodowych (ECMI) w Niemczech. Odniosła się ona do aspektów demograficznych decentralizacji. „Ta reforma wymaga właściwego zarządzania procesu reprezentacji wszystkich grup etnicznych Ukrainy” podkreśliła Popowa. Specjalistka wymieniła szereg praw społecznych, które muszą być zagwarantowane wszystkim obywatelom, bez względu na ich przynależność kulturową, na poziomie lokalnym.

Wśród uczestników debaty nie było zgody co do tego, czy obecne zmiany są skuteczne, jednak wszyscy opowiadali się za dalszymi reformami na rzecz demokratyzacji państwa ukraińskiego.