Bitwa o miasta. Krajobraz przed wyborami lokalnymi 

Anna Kurowska

Już w maju w Chorwacji odbędą się wybory samorządowe. Będzie to prawdziwy test dla obecnych władz – wyniki wyborów niczym papierek lakmusowy pokażą, czy obywatele byli zadowoleni ze sposobu zarządzania i radzenia sobie z kryzysem przez władze lokalne. 

  • Majowe wybory lokalne w Chorwacji zapowiadają się na poważną polityczną walkę; 
  • Burmistrz Zagrzebia walczy o reelekcję, jego oponenci – o pozbawienie go stanowiska; 
  • W Rijece SDP próbuje utrzymać 20-letnie rządy; 
  • Duża aktywność ruchów miejskich jest charakterystyczna dla wyścigu o władzę w dwóch największych miastach Chorwacji. 

Po trudnym i pełnym wyzwań roku 2020 wielu obserwatorów życia politycznego w większości krajów zadaje sobie pytanie, czy władze krajowe i lokalne poradziły sobie z kryzysem wywołanym przez epidemię. Przed ekipą rządzącą w Chorwacji stoi zatem bardzo poważne zadanie. Dobry wynik w nadchodzących wyborach lokalnych będzie oznaczał, że obywatele zadowoleni są ze sposobu, w jaki obóz rządzący uporał się z pierwszą i drugą falą epidemii oraz z systemem dystrybucji szczepionek. Największe emocje wywołują oczywiście wybory na włodarzy największych miast Chorwacji – Zagrzebia i Rijeki. 

W stolicy Chorwacji od niemal 16 lat niepodzielnie rządzi Milan Bandić. Kontrowersyjny polityk wielokrotnie oskarżany był o korupcję (w związku z czym przełom 2014 i 2015 roku spędził w więzieniu), a w ostatnich miesiącach coraz częściej pojawiały się głosy – nie tylko wśród aktywistów miejskich, ale również wśród mieszkańców – o potrzebie zmiany osoby odpowiedzialnej za politykę miasta. Bandić, reprezentujący własne ugrupowanie Milan Bandić 365 – Partia Pracy i Solidarnościpostanowił ponownie ubiegać się o mandat. W walce o fotel burmistrza będzie musiał jednak pokonać wielu kandydatów.  

Jednym z nich jest wspierany przez rządzącą HDZ Davor Filipović, który został oficjalnym kandydatem tej partii na burmistrza Zagrzebia. Na środowej konferencji prasowej premier Andrej Plenković przedstawiając Filipovićia powiedział, że “swoim zaangażowaniem w Radzie Miejskiej w ostatnich 4 latach zapewnił sobie dobrą pozycję, rozumie wszelkie tematy ważne dla przyszłości mieszkańców Zagrzebia, a jednocześnie swoim doświadczeniem akademickim daje pewność ważnego wkładu w rozwój miasta”. Filipović, urodzony w Sarajewie ekonomista, był kolejnym z kandydatów HDZ na stanowisko burmistrza – jeszcze pod koniec ubiegłego roku wskazywano na Mislava Hermana, później zaś prowadzono rozmowy z Damirem Vanđelićiem, dyrektorem Funduszu Odnowy.  

Kandydatem drugiej największej partii politycznej w Chorwacji SDP jest Joško Klisovićbyły Wiceminister Spraw Zagranicznych i Europejskich oraz poseł chorwackiego Saboru. Wcześniejszą opcją tej partii był Gordan Maras, szef zagrzebskiej formacji SDP. Został on jednak zmuszony do ustąpienia z funkcji przez lidera partii  Peđi Grbina. Co ciekawe, Maras również nie był jedynym kandydatem, którego poprzeć miało SDP. Wg informacji podawanych na początku grudnia, SDP poważnie rozważało poparcie Tomislava Tomaševićia, lidera ruchu Zagreb je naš! oraz posła chorwackiego parlamentu z ramienia ugrupowania Možemo! Ruch ten miał zjednoczyć zagrzebską opozycję Milana Bandićia – ewentualne spory polityczne między dwoma opozycyjnymi kandydatami mogły zadziałać tylko na korzyść urzędującego burmistrza. Plany zjednoczenia nie doszły jednak do skutku – SDP wystawiło własnego kandydata, Tomašević zaś kandyduje jako reprezentant ruchów miejskich i obywatelskich.  

Rijekę również czekają wielkie zmiany. Miasto to od ponad 20 lat było istnym bastionem SDP –tamtejszy burmistrz, Vojko Obersnel, piastuje swój urząd od 2000 roku. Partia ta na swojego kandydata wyznaczyła dotychczasowego zastępcę Obersnela w urzędzie miasta Marko Filipovićia. Część rijeckiego oddziału partii jest całkowicie przekonana, że i tym razem SDP odniesie zwycięstwo. Jednak słychać coraz liczniejsze głosy, że do wygranej w majowych wyborach potrzebna będzie dużo bardziej wymagająca walka, a Filipović nie jest dość rozpoznawalny. 

Ugrupowanie Možemo! Nie wyznaczyło kandydata na stanowisko burmistrza. Nebojša Zelič, koordynator lokalnego oddziału Možemo! powiedział, że jego ugrupowanie pragnie “miasta, które troszczy się o swoich mieszkańców, które ich wspiera, chce być innowacyjne, odważne i które jest w stanie zapewniać miejsca pracy (…). Miasta, które przy każdym działaniu będzie sprawdzać, jak wpływa ono na jakość życia mieszkańców”.  

HDZ jeszcze nie ogłosiło swojego oficjalnego kandydata. Na “giełdzie nazwisk” pojawiało się parę osób, jednak nie zapadła jeszcze oficjalna decyzja. Wśród potencjalnych kandydatów znaleźli się m.in. Vedran Devčić (były dyrektor portu w Rijece) oraz Davor Štimac (były szef KBC Rijeka). Początkowo rozważano poparcie Štimca jako kandydata niezależnego, jednak ostatecznie postanowiono, że konieczne jest wystawienie własnego kandydata, który otwarcie będzie mówił o przynależności do HDZ. Štimac odrzucił również wstępną ofertę od HDZ i do wyborów stanie jako kandydat niezależny, zebrawszy wokół siebie sztab złożony z rijeckich przedsiębiorców oraz znanych aktywistów miejskich. 

 

 

https://www.novilist.hr/novosti/hrvatska/hdz-predstavio-kandidata-za-zagreb-boljeg-od-vandelica/?meta_refresh=true 

https://www.jutarnji.hr/vijesti/hrvatska/nadvikivanje-u-otvorenom-pljustale-optuzbe-hdz-ovac-filipovic-tricom-u-zadnjoj-minuti-dobivam-u-zagrebu-15049656 

https://www.vecernji.hr/vijesti/lokalni-izbori-postaju-sve-napetiji-hdz-ce-napasti-rijeku-sa-svojim-kandidatom-1453845 

https://www.vecernji.hr/vijesti/lokalni-izbori-postaju-sve-napetiji-hdz-ce-napasti-rijeku-sa-svojim-kandidatom-1453845 

https://www.novilist.hr/rijeka-regija/rijeka/lista-za-rijeku-ima-kandidatkinju-za-gradonacelnicu-rijeke/?meta_refresh=true