ANALIZA GOSPODARCZA DOLNEGO ŚLĄSKA

Wypowiedź ekspercka w newsletterze Forum Ekonomicznego

 

Dr Maciej Zathey

Dyrektor Instytutu Rozwoju Terytorialnego

Przewodniczący Zespołu ds. jakości powietrza i efektywności energetycznej na Dolnym Śląsku

 

Siła gospodarcza Dolnego Śląska

Rozwój przedsiębiorczości, pozyskiwanie nowych inwestycji zagranicznych oraz wspieranie eksportu zarówno dużych, jak i mniejszych przedsiębiorstw jest kluczowym zadaniem dla województwa. Rozwój działalności zagranicznej przynosi bowiem liczne profity nie tylko dla bezpośrednio zaangażowanych stron, ale również dla całego regionu.

Dolny Śląsk od lat zajmuje czołowe lokaty w gospodarczych rankingach w Polsce. Dogodna lokalizacja, powiązania komunikacyjne z Europą Zachodnią, rozwinięta infrastruktura, bogactwo zasobów naturalnych, walory przyrodnicze, dobrze wykształcone kadry, liczne tereny aktywności gospodarczej, otwarcie na inwestorów oraz dbałość o promocję regionu sprawiają, że jest on jednym z atrakcyjniejszych i dynamiczniej rozwijających się województw Polski. W 2019 roku w regionie wytworzono 8,3% produktu krajowego brutto, a jego wartość w przeliczeniu na mieszkańca kształtowała się na poziomie 65,2 tys. zł i klasyfikowała Dolny Śląsk na 2. miejscu w kraju (109,5% średniej krajowej, 80% średniej UE-27 w standardzie siły nabywczej).

O sile gospodarczej regionu stanowi ponad 382,9 tysiąca zarejestrowanych tu podmiotów gospodarczych. Pod względem struktury wielkościowej, podobnie jak w kraju, na Dolnym Śląsku przeważają mikroprzedsiębiorstwa, zatrudniające do 9 osób (96,8%). Region znajduje się także na 4. miejscu wśród województw pod względem liczby dużych i bardzo dużych przedsiębiorstw. Co piąte przedsiębiorstwo zarejestrowane na Dolnym Śląsku związane jest z handlem oraz naprawą pojazdów samochodowych, co ósme z budownictwem, co dziewiąte prowadzi działalność w zakresie obsługi rynku nieruchomości, a co dziesiąte działalność profesjonalną, naukową i techniczną. Do bazy REGON w regionie wpisana jest największa liczba podmiotów gospodarczych związanych z obsługą rynku nieruchomości w kraju (16,5% tego typu podmiotów w Polsce). Na tle kraju Dolny Śląsk wyróżniają również przedsiębiorstwa związane z górnictwem rud metali, bowiem aż ok. 30% z nich ma swoją siedzibę w naszym regionie.

W strukturze sektorowej gospodarki na Dolnym Śląsku przeważa więc zróżnicowany branżowo przemysł oraz wyspecjalizowane usługi, m.in. w zakresie informacji i komunikacji, finansowe, obsługi rynku nieruchomości i outsourcingowe. Przemysł generuje 32,5% uzyskiwanych przychodów ze sprzedaży, usługi 43,4%, a handel 24,1%. Ważną rolę w gospodarce Dolnego Śląska odgrywa produkcja miedzi elektrolitycznej, srebra oraz renu. Silnie rozwinięty jest tu sektor motoryzacyjny, elektromaszynowy i  high-tech. Szczególnie istotne w obecnej sytuacji rozwoju technologii i zmieniających się dynamicznie warunków na rynkach globalnych są również ponoszone przez przedsiębiorstwa nakłady na działalność innowacyjną. W przeliczeniu na mieszkańca w 2019 roku na Dolnym Śląsku przedsiębiorstwa przemysłowe wykazały 748 zł wydatków na ten cel, co było wartością wyższą niż przeciętnie w kraju (604 zł).

Dolny Śląsk jest również trzecim regionem w Polsce najchętniej wybieranym przez inwestorów zagranicznych. Działalność gospodarczą prowadzi tu ponad 2,1 tys. podmiotów z udziałem kapitału zagranicznego, w tym 11% dużych przedsiębiorstw (zatrudniających powyżej 250 osób). Inwestorzy zagraniczni ulokowali na Dolnym Śląsku 10,2% kapitału zainwestowanego w Polsce, czyli 22 433,6 mln zł. W przeliczeniu na mieszkańca jego wartość na poziomie 12,9 tys. zł jest wyższa niż średnio w kraju (9,5 tys. zł) i plasuje region na 2. miejscu, po województwie mazowieckim (30,7 tys. zł).

Ważny element wzrostu gospodarczego Dolnego Śląska stanowi eksport towarów i usług. W województwie działalność gospodarczą prowadzi 6,7% przedsiębiorstw eksportujących w Polsce (ponad 3,1 tys. podmiotów). Wartość eksportu w 2019 roku wyniosła 20,7 mld euro, co klasyfikowało region do czołówki liderów eksportowych w kraju, z udziałem na poziomie 8,8%. Województwo dolnośląskie było jedynym, w którym w porównaniu do 2018 roku odnotowano wzrost wartości wskaźnika kontrybucji, czyli udziału województwa w generowaniu ogółu eksportu dla kraju, a wzrost eksportu, wynoszący około 2,3 mld euro (12,8%), był tu najwyższy ze wszystkich regionów. Na Dolnym Śląsku notuje się również najwyższy wśród województw wskaźnik koncentracji eksportu, informujący o wartości eksportu przypadającej na jedną eksportującą firmę, na poziomie 6,6 mln euro. Stopień otwartości gospodarki na współpracę i wymianę handlową z zagranicą, mierzony wartością eksportu w relacji do wartości sprzedanej przemysłu, wynoszący 65,6%, również plasował go na wysokim 2. miejscu w kraju.

Rozwój przedsiębiorczości, pozyskiwanie nowych inwestycji zagranicznych oraz wspieranie eksportu dużych, jak i mniejszych przedsiębiorstw jest kluczowym zadaniem dla województwa. Rozwój działalności zagranicznej przynosi liczne profity nie tylko dla zaangażowanych stron, ale również dla całego regionu. Intensyfikacja handlu zagranicznego przekłada się na wzrost sprzedaży w przedsiębiorstwach, co pozwala na zwiększenie zatrudnienia, postęp technologiczny oraz zwiększenie przychodów w budżetach jednostek samorządu w województwie. Aspekty te wpływają bezpośrednio na rozwój Dolnego Śląska oraz poprawę społeczno-gospodarczej sytuacji regionu, w tym na sytuację na rynku pracy.