„Adriatyk-Bałtyk-Morze Czarne. Wizje współpracy” – podsumowanie projektu

Instytut Studiów Wschodnich właśnie zakończył serię spotkań promujących publikację „Adriatyk–Bałtyk–Morze Czarne. Wizje Współpracy”. Projekt powstał dzięki wsparciu finansowemu Departamentu Dyplomacji Publicznej i Kulturalnej Ministerstwa Spraw Zagranicznych w ramach konkursu Dyplomacja publiczna 2017”.

Inicjatywa Trójmorza to koncept promujący zacieśnianie współpracy gospodarczej między krajami Europy Środkowej i Wschodniej. Projekt, którego istota rozumiana jest dzisiaj jako wzmacnianie współpracy infrastrukturalnej w regionie, może jednak rozwijać się dalej na bardzo wielu płaszczyznach.

W trakcie pierwszej debaty w Bukareszcie ustalono, że obecnie priorytetem powinna być identyfikacja najważniejszych wyzwań dla Inicjatywy i problemów jakie może spotkać, a następnie znalezienie odpowiednich narzędzi, aby te problemy rozwiązać. Po raz pierwszy padło wtedy stwierdzenie, że projekt ma również na celu wzmocnienie pozycji państw regionu. Głównymi obszarami współpracy są transport, infrastruktura i energia.

Prezentacja w stolicy Łotwy wskazała, że Inicjatywa Trójmorza posiada ogromny potencjał, jednak największą przeszkodę w realizacji jej założeń stanowi brak połączenia infrastrukturalnego między krajami regionu, co jednak powoli się zmienia, czego najlepszymi przykładami są Via Carpathia czy Via Baltica.

Estońska debata, która odbyła się w Tallinie, skupiła się aspektach ważnych dla tego kraju. Najważniejszą wskazaną potrzebą jest przeniesienie bezpieczeństwa energetycznego Estonii i innych państw bałtyckich z dala od Rosji i w kierunku UE. Jeśli chodzi o dostęp do transportu z Estonii do innych państw UE, to jest dość ograniczony i należy go poprawić.

Konferencja w Rzymie przyniosła ciekawe spostrzeżenie i porównanie makroregionów, ponieważ Włochy były promotorem idei makroregionów. Istnieją jednakże pewne różnice; pierwsza polega na tym, że chodzi o projekt kontynentalny, który dociera do europejskich granic z Turcją i Rosją. Jest to zatem inicjatywa Północ-Południe, podczas gdy większość innych skupia się na kombinacji Wschód-Zachód. To nowa wizja, w której tkwi wysoki poziom misji strategicznej. Inicjatywa może również wzmocnić współpracę w basenie Morza Śródziemnego.

Kończąca projekt debata w Zagrzebiu ponownie skupiła się na głównych zagadnieniach projektu. Konieczne są inwestycje nie tylko w korytarze transportowe, ale również w energetykę i cyfryzację. Nasze położenie geograficzne niesie za sobą wyjątkowe możliwości, zatem powinniśmy budować infrastrukturę, by wykorzystać ją do rozwoju gospodarczego i społecznego.

W trakcie konferencji została zaprezentowana publikacja „Adriatyk–Bałtyk–Morze Czarne. Wizje współpracy” (kliknij, aby pobrać pdf).

Partnerami projektu byli:

  • New Strategy Center (Rumunia),
  • Latvian Institute of International Affairs (Łotwa),
  • International Center for Defence & Security (Estonia),
  • Eastwest (Włochy),
  • iDEMO – Institue for Democracy (Chorwacja)