Adriatyk-Bałtyk-Morze Czarne. Wizje współpracy – debata w Rydze

Inicjatywa Trójmorza posiada ogromny potencjał, jednak największą przeszkodę w realizacji jej założeń stanowi brak połączenia infrastrukturalnego między krajami regionupowiedziała w poniedziałek Ewa Dębska, ambasador RP w Republice Łotewskiej podczas panelu dyskusyjnego „Adriatyk-Bałtyk-Morze Czarne. Wizje współpracy” połączonego z otwartą debatą na temat koncepcji Trójmorza. Spotkanie w Rydze zorganizowała Fundacja Instytut Studiów Wschodnich.

Inicjatywa Trójmorza to koncept promujący zacieśnianie współpracy gospodarczej między krajami Europy Środkowej i Wschodniej. Projekt, którego istota rozumiana jest dzisiaj jako wzmacnianie współpracy infrastrukturalnej w regionie, może jednak rozwijać się dalej na bardzo wielu płaszczyznach.

Spotkanie w Rydze zostało otwarte przez Ewę Dębską. Ambasador RP w Republice Łotewskiej powitała gości w imieniu współorganizującej wydarzenie Ambasady Polski na Łotwie. Zaznaczyła, że Inicjatywa Trójmorza posiada ogromny potencjał, jednak największą przeszkodę w realizacji jej założeń stanowi brak połączenia infrastrukturalnego między krajami regionu. Podkreśliła, że projekt nie jest skierowany przeciwko UE, ani komukolwiek innemu. Inicjatywa skupia się na współpracy ekonomicznej w celu zwiększania potencjału regionu.

Kinga Redłowska, dyrektor programowy Instytutu Studiów Wschodnich w Polsce przedstawiła projekt Adriatyk-Bałtyk-Morze Czarne: Wizje współpracy oraz zaakcentowała, że do głównych obszarów współpracy między członkami Inicjatywy Trójmorza należy zaliczyć transport, energię i cyfryzację. Przypomniała, że deklaracje w tym zakresie zostały przyjęte podczas pierwszego szczytu Inicjatywy w Dubrowniku 25 i 26 sierpnia 2016 roku. W tegorocznym szczycie wziął udział prezydent USA Donald Trump, którego obecność zagwarantowała zwiększenie międzynarodowej rozpoznawalności projektu.

Przemysław Żurawski Vel Grajewski, doradca ministra spraw zagranicznych RP wskazał, że Inicjatywa Trójmorza nie jest projektem dotyczącym bezpieczeństwa, lecz współpracy gospodarczej wewnątrz wspólnego rynku europejskiego. Podał kilka przykładów potencjału, jaki drzemie w rynkach regionu. Projekt ABC jest oparty na współpracy infrastrukturalnej w obszarze m.in. bezpieczeństwa energetycznego, rynku cyfrowego oraz infrastruktury transportowej (m.in. Via Carpathia, Via Baltica). Inicjatywa jest jednak ograniczona tylko do państw członkowskich UE, z tego też powodu Ukraina nie jest włączona w projekt. Bardzo ważne jest aby nie mieszać różnych inicjatyw oraz aby nie tworzyć wrażenia, że jest to projekt wymierzony przeciwko komuś.

Gheorghe Magheru, doradca ministra spraw zagranicznych Rumunii podkreślił rolę współpracy między think-tankami z Polski, Rumunii I Chorwacji. Elastyczność jest tutaj bardzo ważnym pojęciem, które pozostaje istotnym aspektem dla Rumunii w kwestii współpracy z sąsiadami w ramach UE. Musimy oddzielić się od konceptu centrum i peryferii Unii Europejskiej. Powinniśmy również więcej mówić o przyszłości, a nie o przeszłości.

Pan Ilgvars Kļava, ambasador i dyrektor generalny Departamentu Stosunków Bilateralnych Ministerstwa Spraw Zagranicznych na Łotwie przyznał, że atrakcyjność Inicjatywy Trójmorza jest wysoka oraz że dla Łotwy, jak i dla wszystkich państw bałtyckich, najważniejszym jej aspektem jest rozwój infrastruktury. Ambasador podkreślił, że Łotwa może cieszyć się z dobrych połączeń infrastruktury Zachód-Wschód oraz dodał, że istotne jest aby skupić się teraz na zapewnieniu jej nowych elementów, jak na przykład linie kolejowe. Podkreślił, że istnienie Inicjatywy nie jest wymierzone przeciwko nikomu i że Łotysze muszą wyzbyć się negatywnego jej postrzegania.

Dyskusja była moderowana przez Andrisa Sprūds, dyrektora Łotewskiego Instytutu Spraw Zagranicznych, który był partnerem prezentacji w Rydze.