17 listopada
Sesja plenarna:
Czy konieczna jest wspólna polityka energetyczna UE?
Panele:
Wyzwania dla rozwoju energetyki jądrowej
Regionalne energetyczne projekty strategiczne
Czy konieczna jest wspólna polityka energetyczna UE?
Poniedziałek, 16 listopada, 9:00 - 10:30
Moderator: Janos Martonyi, były Minister Spraw Zagranicznych Węgier
Podkreślił ważność ustawodawstwa regulującego sprawy konkurencji oraz konieczność bardziej szczegółowego monitoringu w tym zakresie. Zwrócił uwagę również na to, że duże korporacje powinny współpracować z rządem.
Claude Mandil, były Dyrektor Wykonawczy Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA), Francja
Rozpoczął od tego, że postawił pytanie czy UE potrzebuje wspólnej polityki energetycznej, od razu odpowiadając twierdząco. W dalszej części wystąpienia poruszył kwestię wewnętrznej liberalizacji rynków energii elektrycznej podkreślając, że jest to duże osiągnięcie, chociaż częściowe. Mandil podkreślił również, że UE brakuje wspólnej polityki bezpieczeństwa. W tej sferze, zdaniem Mandila, są potrzebne stabilne ramy prawne, ramy ustawodawcze mające charakter ogólnoeuropejski. Zauważył również, że gaz turkmeński jest rozwiązaniem dla rynków, które rozwijają się szybciej, niż rynki europejskie. UE, zdaniem Mandila, potrzebuje takich źródeł energii jak gaz skroplony. Mandil podkreślił, że zasada solidarności powinna być podstawą europejskiej polityki energetycznej, co zapewni możliwość, w wypadku zaprzestania dostaw gazu, od razu włączyć mechanizm dostaw z innych części Europy.
Laszlo Varro, Starszy Wice Prezydent ds. Rozwoju Strategicznego, MOL Group, Węgry
Nie mamy kryzysu energetycznego, chociaż często można usłyszeć, że taki kryzys ma miejsce. Mamy dużo dostawców. Powinniśmy być zaniepokojeni emisją CO2, bo w odróżnieniu od nieistniejącego kryzysu energetycznego, kryzys klimatyczny istnieje. Chiny i Indie będą w najbliższym czasie zwiększać emisję CO2. Jeżeli chociażby do 2025 roku uda się nam namówić Chiny i Indie podpisać dokument w sprawie zmniejszenia emisji CO2 – będzie to duże osiągnięcie. Warro podkreślił, że powinniśmy mieć bardziej zintegrowaną politykę energetyczną.
Keith Smith, Centrum Badań Strategicznych i Międzynarodowych (CSIS), USA
Zauważył, że pomiędzy krajami Europy Zachodniej i Europy Wschodniej nie ma potrzebnej solidarności. W Zachodniej części Europy koniecznie trzeba wprowadzić nową politykę bazującą na solidarności.
Finansowanie sektora energetycznego w Europie Środkowej i Wschodniej: Czy są dostępne zasoby finansowe?
Wtorek, 17 listopada, 10:45 – 11:15
Pierluigi Oratei, Włochy.jpg)
Firma Enel jest obecna w 23 krajach, w których zajmuje się produkcją energii. Zapewnienie energii w tych krajach jest ważnym celem naszej firmy. Mamy do czynienia z wieloma wyzwaniami, np. kwestią zmian demograficznych, wzrost populacji jest czynnikiem determinującym dla energii i elektryczności w skali globalnej. Musimy również rozwijać infrastrukturę.
Zrównoważony rozwój jest dla nas korzystny. Firmy istnieją, aby generować zyski. Istotny jest jednak również aspekt społeczny, gdybyśmy o tym zapomnieli, to naraziłoby to naszą firmę na koszty. Zrównoważony rozwój wszedł już do globalnego słownika.
Integracja jest dla nas sposobem na osiągnięcie sukcesu. Naszym zadaniem jest przekonanie interesarjuszy. Zaangażowanie interesarjuszy umożliwia dostosowanie strategii korporacji do aspektów społecznych i środowiskowych.
Naszym układem odniesienia powinny być: społeczeństwo, gospodarka i przemysł oraz środowisko.
Filantropię powinno się uznać za praktykę zrównoważonego rozwoju.
Adalbi Shagoshev, Rosja
Globalny kryzys wpłynął na państwa Europy Środkowej i Wschodniej, ale również 
wywarł szczególny wpływ na sytuację ekonomiczną w Rosji. Podczas dyskusji na temat państw członkowskich UE, większość rosyjskich ekspertów wspomina o potrzebie dywersyfikacji i restrukturyzacji. Globalny system finansowy nie jest perfekcyjny. Cieszy nas, że w Rosji realizowanych jest szereg projektów na rzecz społeczeństwa. Niestety nasza branża otrzymuje bardzo niewielkie wsparcie finansowe. Powinniśmy doprowadzić do dywersyfikacji tej branży ze zwiększeniem roli małych i średnich przedsiębiorstw, ponieważ w tym obszarze trudno jest mówić o pieniądzach.
Przyjęliśmy w Rosji budżet i mamy deficyt na poziomie 30%. Państwa Europy Środkowej i Wschodniej odczuły mocno kryzys, ale otrzymały również znaczące wsparcie finansowe w ramach integracji z Unią Europejską, z EBOiR i EIB (Europejskiego Banku Inwestycyjnego). Polska jest dzisiaj gotowa na zakup gazu po cenach rynkowych. W czasie kryzysu gospodarczego ceny ropy poszły w górę, a główną przyczyną kryzysu były złe długi. Nie mamy pewności, że nie dojdzie do drugiej fali kryzysu. Aby zdobyć pieniądze powinniśmy przygotować się do dywersyfikacji.
Justin Dargin, Katar
Przedstawię mój punkt widzenia, jako przedstawiciela Środkowego Wschodu. Ten region jest potencjalnym partnerem dla państw Europy Środkowej i Wschodniej, które chcą dywersyfikacji dostawców gazu. Katar posiada ogromne rezerwy gazu, i po Rosji zajmuje trzecie miejsce na świecie pod tym względem. Katar uczestniczy w bardzo wielu projektach związanych z produkcją i eksportem energii. Co to oznacza dla państw Europy Wschodniej? Państwa Europy Środkowej i Wschodniej nie powinny być uzależnione wyłącznie od jednego dostawcy, ponieważ stają się one wtedy bardzo podatne na takie wpływy jak w przeszłości kryzys ukraińsko-rosyjski. Polska i inne państwa Europy Środkowej i Wschodniej będą musiały zainwestować w infrastrukturę gazową, jeżeli będą chciały doprowadzić do dywersyfikacji.
.jpg)
Grzegorz Onichimowski, Polska
Gdzie możemy znaleźć potrzebne środki finansowe, kiedy potrzeby są tak ogromne? W czasie mojej prezentacji skupię się na energii i przedstawię Państwu nasze niedawne doświadczenia w Polsce i płynące z nich wnioski:
1. bardzo udany debiut giełdowy PGE
2. nieudana prywatyzacja ENEA z udziałem inwestora branżowego.
Wydaje się dzisiaj, że inwestorzy finansowi mają większe możliwości niż branżowi.
Pieniądze są w rękach ludzi, są na ulicy. Należy przekonać ludzi, że nasza spółka jest wiarygodna, żeby podjęli decyzję o zainwestowaniu. Jak można zdobyć to zaufanie? Poprzez transparentność i transparentny rynek akcji. Zagrożenia są ogromne, np. ryzyko regulacyjne, ryzyko polityczne (polityka klimatyczna), ceny paliw. Dlaczego nie udało się na do tej pory stworzyć giełdy paliw płynnych? Jednym z głównych czynników niskiej płynności na rynku jest brak prywatyzacji. Trudno sobie wyobrazić rynek, na którym wszyscy gracze mają jednego właściciela.
Innym powodem braku giełdy paliw płynnych są:
- zbyt niskie wpływy z rynku. Inicjatywy regionalne służące stworzeniu wspólnego rynku kasowego nie są dość silnie rozwinięte.
W celu uzyskania większej płynności powinniśmy doprowadzić do współpracy między rynkami: np. francusko-niemiecka inicjatywa EPEX Spot, czesko-słowacka (w EŚW).
Wyzwania dla rozwoju energetyki jądrowej
Wtorek, 17 listopada, 12:30 – 14:00
Joachim Pfeiffer, Deputowany Niemieckiego CDU / Rzecznik Frakcji CDU ds. polityki energetycznej , Niemcy.JPG)
Energia nuklearna jest najefektywniejszym źródłem zaopatrzenia w energię, dlatego stanowi ważki element rozwiązania kwestii bezpieczeństwa energetycznego. Najważniejszym dla promocji takich rozwiązań jest zdobycie akceptacji społecznej. Brak informacji rodzi strach. Ten w efekcie powoduje niechęć do energii nuklearnej. Stąd też zapewnienie bezpieczeństwa w elektrowniach atomowych, szkolenie specjalistów i przestrzeganie wysokich standardów są kluczem do sukcesu oraz przekonania społeczeństwa do tej technologii.
.JPG)
Gerard Cognet, Przedstawiciel na Europę Środkową Komisariatu Energii Atomowej (CEA), Francja
Energia nuklearna ma dwie podstawowe zalety: nie stwarza zagrożenia zmian klimatycznych ani nie może stać się przedmiotem rozgrywek geopolitycznych. Kluczową kwestią jest zapewnienie bezpiecznego sposobu składowania odpadów oraz zabezpieczenie dostaw uranu. Natomiast użytkowanie energii atomowych jest bezpieczne dzięki nowym technologiom wykorzystywanym w budowie reaktorów czwartej generacji.
Thomas Epron, Dyrektor ds. Rozwoju w Europie Środkowej, AREVA, Francja
.JPG)
Energia nuklearna ma we Francji 80 proc. udziału w pokryciu zapotrzebowania na energię. Budowa elektrowni atomowych wymaga jednak ogromnych nakładów finansowych, które trzeba zamrozić na lata zanim zaczną przynosić zyski.
Obecnie na świecie jest w budowie 50 reaktorów nuklernych. W Europie brak całościowej koncepcpecji przyszłości energetyki nuklearnej. UE nie posiada żadnego specjalnego projektu wsparcia w tym zakresie.
Gilbert J. Brown, Profesor, Dyrektor Programu ds. Energii Nuklearnej, Uniwersytet Massachusetts, USA
USA ma najdłuższe na świecie tradycje w zakresie energetyki nuklearnej. W USA pokrywa ona 20 proc. zapotrzebowania, co jednak biorąc pod uwagę wielkość tego państwa, stanowi wysoki wskaźnik. Energia nuklearna jest jedynym rozwiązaniem, które może na dużą skalę zastąpić paliwa kopalne.
Steve Thomas, Profesor, Uniwersytet Greenwich, Wielka Brytania
Trudno mówić o jakimkolwiek renesansie idei nuklearnej.
Uzasadnienia:
- sektor energetyki nuklearnej zostal mocno dotknięty kryzysem ekonomicznym,
- brak umiejętności i zdolności wytwórczej w celu dostarczenia niezbędnych komponentów w procesie wytwarzania energii nuklearnej,
- długa procedura wydawania decyzji przez organy powołane do nadzoru nad bezpieczeństwem stosowania energii jądrowej,
- trudności z pozyskiwaniem środków na inwestycje, które mają to do siebie, że są długoterminowe (budowa elektrowni trwa wiele lat).
Regionalne energetyczne projekty strategiczne
Poniedziałek, 17 listopada, 10:45-12:15
Miklos Poos, Węgry
Powiedział, że Węgry są zainteresowane dywersyfikacją dostaw gazu. Dlatego popierają zarówno Nabucco, jak i South Stream. W dalszej części swego wystąpienia Miklos Poos zwrócił uwagę na konieczność dywersyfikacji możliwości transportowych, żeby zapewnić bezpieczeństwo dostaw. Miklos Poos opowiedział również o współpracy regionalnej krajów Grupy Wyszechradzkiej. 6 listopada przedstawiciele tych krajów podjęli decyzję o utworzeniu komisji koordynacyjnej ds. kształtowania wspólnej polityki energetycznej. Priorytetem, zdaniem Miklos Poosa, jest wypracowanie wspólnego podejścia do polityki energetycznej Europy Centralnej oraz harmonizacja współpracy. Na koniec swego wystąpienia Miklos Poos podkreślił konieczność bardziej ścisłej współpracy na poziomie przedsiębiorstw.
Igor Prokofyev, Zastępca Dyrektora, Rosyjski Instytut Badań Strategicznych, Rosja
Zaznaczył, że właśnie poprzez projekty strategiczne jest realizowana narodowa polityka energetyczna. Specyfiką projektów strategicznych, zdaniem Prokofyeva, jest kierunek w przyszłość, ale decyzje są podejmowane na podstawie informacji, która jest dostępna na dzień dzisiejszy. Energia odnawialna – to europejski projekt strategiczny. Kolejny projekt strategiczny dla Europy (ale również dla całego świata) – to gaz skroplony, który jest atrakcyjny ze względu na swój dynamizm. Ale jeżeli nie dopełnić gazu skroplonego kontraktami, istnieje ryzyko, że stanie się on podstawą do spekulacji (ponieważ może być łatwo przekierowany od jednego odbiorcy do innego). Prokofyev uważa, że współpraca UE i Rosji w dziedzinie energetyki jest zbytnio upolityczniona.
Vladimir Socor, Ekspert, Jamestown Foundation, USA
Zaznaczył, że realistycznej oceny wykorzystania złóż Sztormańskich w projekcie North Stream nie może być do 2020 roku. Nikt z oficjalnych osób podczas negocjacji nigdy nie określił tych zasobów, dzięki którym będzie wypełniony rurociąg South Stream. Zdaniem Socora South Stream wydaje się być blefem politycznym zaś projekt Korytarza Południowego wydaje się być obiecujący. Azerbejdżan dzisiaj szuka alternatywnych opcji. Rurociągi już tam są więc podjęcie decyzji wydaje się być dość łatwe.
Michael Mertl, Dyrektor Zarządzający, Adria LNG, Chorwacja
Powiedział, że kryzys gazowy 2009 roku zmusił do ponownego rozpatrzenia cen ropy naftowej. Wśród wyzwań, które stoją przed bezpieczeństwem dostaw energii do UE wymieniono m.in.: bardziej stabilne zużycie i czystsze zasoby energetyczne. Dużą rolę w zapewnianiu bezpieczeństwa dostaw w UE gra również gaz skroplony. Rząd Chorwacji oczekuje, że terminal Adria LNG zacznie funkcjonować w 2014 roku.
Gorgij Vashakmadze, Dyrektor, Corporate Development, White Stream Consortium, Gruzja
Postawił pytanie czy Europa potrzebuje więcej gazu i czy są potrzebne jego nowe źródła. Według Vashakmadze gaz skroplony to łączność z rynkiem światowym. Uważa również, że trzeba nawiązać bezpośrednią łączność pomiędzy Europą a regionem Kaspijskim. Potrzebuje tego Europa, ale potrzebuje tego też region Kaspijski, ponieważ UE jest rynkiem stabilnym.
Maxim Bobrov, Dziennikarz, 1 Kanał Telewizji, Rosja
Zauważył, że rosyjski półwysep Jamał jest regionalnym projektem strategicznym. Ale półwysep ten nie posiada odpowiedniej infrastruktury.
Rola alternatywnych źródeł w koszyku energetycznym - jaka jest przyszłość zielonej energii w nowych realiach ekonomicznych?
Wtorek, 17 listopada, 12:30-14:00
Lutz Mez, Wolny Uniwersytet, Berlin, Niemcy
Zauważyłem, że w czasie tej konferencji padły poważne stwierdzenia na korzyść energii nuklearnej. Wydaje mi się, że jest to najprawdopodobniej najlepsza możliwość przejścia z energii tradycyjnej na odnawialną. Już dziś 2,5% aktualnego zużycia energii alternatywnej pochodzi ze źródeł nuklearnych.
Eduardo Oliveira Fernandes, Prezes, Agencja Energetyczna Porto, Portugalia
Miasta i systemy energetyczne, które w nich funkcjonują, są poważnymi podmiotami w czasie dyskusji na temat strategii dla polityki energetycznej. Jestem przekonany, że w 2100 roku 90% energii wytwarzanej i konsumowanej przez tereny miejskie będzie pochodzić ze źródeł odnawialnych, reszta z tradycyjnych źródeł kopalnianych. Dziś jest odwrotnie.
Ponadto, należy pamiętać iż wydajność i oszczędność energetyczna są kluczowymi kategoriami, gdy rozmawiamy o zielonej przyszłości. Energia powinna być wytwarzana i gospodarowana lokalnie, zasobami już dziś zarządza się również na terenach miejskich. A to budynki są głównymi magazynami energii. Trzeba by były bardziej szczelne.
W Portugali dzisiaj filiżanka herbaty zaparzonej z użyciem wody podgrzanej na gazie emituje tyle samo CO2, co woda zaparzona w czajniku elektrycznym! Elektryczność nie może być produkowana w taki sposóbUmowa burmistrzów podpisana w Brukseli – zobowiązuje nas do rozwoju.
W przyszłości nie ma innej opcji niż odnawialne źródła energii! Musimy to zrozumieć i uwierzyć w to, kiedy podejmujemy dzisiaj decyzje. Potrzebujemy mocy, aby korzystać z potencjału, budować maszyny i konieczne jest postępowanie zgodnie z podejściem oddolnym.
Hans Joachim Ziesing, Strszy Doradca, Instytut Ekologiczny, Niemcy
Wydajność energetyczną można osiągnąć wyłącznie dzięki energii odnawialnej.
Musimy zredukować wykorzystanie paliw kopalnych w celu przetrwania a równocześnie zaspokojenia popytu i potrzeb środowiskowych.
Niemcy mają ambicje, aby w latach 1999 - 2020 podwoić swoją wydajność energetyczną, ale aby to osiągnąć musimy rozwinąć sektor energii odnawialnej.
Należy zająć się nie tylko branżą elektroenergetyczną, ale również budownictwem (energooszczędne i samowystarczalne domy) i sektorem transportu – są one bowiem nierozerwalnie związane . Potrzebne nam są lepsze budynki, które nie zużywają tak wiele energii i pozwalają zredukować koszty! W Niemczech istnieją rozwiązania prawne, które dotyczą ogrzewania ze źródeł energii odnawialnej, sektora paliwowego itp. Potrzebujemy poważnych zmian strukturalnych naszych systemów energetycznych w celu spełnienia ambitnych celów zwiększenia wydajności.
Wdrożenie nowej polityki w zakresie energii odnawialnej jest trudne ze względu na bardzo zróżnicowane interesy, które są ze sobą sprzeczne w tej dziedzinie.
W Niemczech można osiągnąć 80% udziału energii odnawialnej w sektorze energetycznym w 2050 r.
Łatwo jest formułować cele, ale my potrzebujemy namacalnej polityki i środków. Jak również instytucji.
Carlo Manna, Dyrektor Departamentu Badań, Włoska Agencja ds. Nowych Technologii, Energii i Środowiska, Włochy
Jesteśmy daleko od osiągnięcia celów wyznaczonych przez UE do roku 2020. W celu oceny scenariuszy energetycznych we Włoszech skorzystaliśmy z modelu rynku włoskiego. Zarówno Włochy, jak i cała Unia Europejska potrzebuje inwestycji w celu wdrożenia podejścia opartego na integracji systemu energetycznego i gospodarczego.
Peter Kaderjak, Dyrektor Regionalnego Centrum Badań nad Polityką Energetyczną, Węgry
Głównym celem w regionie Europy Środkowo-Wschodniej jest osiągnięcie jak najwyższej wydajności energetycznej. 30 - 35% wydajności w konwersji energii paliw na elektryczność na Węgrzech, jest to niski wynik, w dodatku mamy duże straty w przesyle elektryczności (5%).
Jeżeli chodzi o wykorzystanie biomas na Węgrzech - jest to przede wszystkim tradycyjne spalanie drewna w domu. Sektor energii odnawialnej powstał na Węgrzech zaledwie kilka lat temu podczas, gdy Niemcy są liderem w tej dziedzinie. Potrzebujemy większych dotacji i większych bodźców w naszym regionie w celu rozwoju tego sektora. Na Węgrzech nie ma potencjału dla energii słonecznej, baterie słoneczne i energia słoneczna są nadal bardzo kosztowne. Wprowadzane są natomiast nowe generatory prądu na wiatr.
Ogromne subsydia dla energii pochodzącej z wydobycia węgla, lignitu i gazu nadal stanowią znaczącą barierę dla energii odnawialnej zarówno na Węgrzech, jak i w większości państw naszego regionu. Łatwo jest składać deklaracje polityczne, ale faktycznie żaden rząd, na przykład w Polsce, nie jest przygotowany do tego, aby zwolnić górników i zamknąć kopalnie. Widzę ogromny rozdźwięk między deklaracjami a stanem faktycznym. Wiadomo również, że alternatywnym rozwiązaniem dla Polski byłoby przejście na gaz rosyjski, co jest niepożądane i oznacza jeszcze większe uzależnienie.