USA-UE-Rosja: Wspólne Interesy w Przestrzeni Postsowieckiej
W tym jednym z najciekawszych wydarzeń V Forum Europa Rosja uczestniczyło ponad 200 osób, a panelistami byli m.in. Lech Wałęsa, Cristian Diaconescu minister Spraw zagranicznych Rumunii, Adrian Severin poseł do Parlamentu Europejskiego.
Rozpoczynając swoje przemówienie programowe Lech Wałęsa, były Prezydent Rzeczpospolitej Polskiej, podkreślił, że jego postrzeganie polityki jest inne - ma on skłonność do zwracania mniejszej uwagi na teorię, a większej na stronę praktyczną procesu decyzyjnego. Polska, znajdująca się geograficznie między dwoma wielkimi narodami - rosyjskim i niemieckim, ma duże doświadczenie w wyczuwaniu możliwości i zagrożeń. Inne narody nie są tak wrażliwe na pewne sygnały jak Polacy. Obecnie Polska jest członkiem NATO oraz UE i potwierdza to, że realia uległy zmianie. Pewna epoka dobiegła końca, a zapoczątkowana została nowa. Stare wzorce nie pasują do tej rzeczywistości. Współczesne pokolenia mają szanse na spokojne i dostatnie życie. Jednakże, pewne rzeczy należy wciąż z pewnością zmienić, jak na przykład system gospodarczy. Ponadto należy szanować podstawowe wartości moralne. Szczególnie w kontekście wzrostu pozycji Chin na arenie międzynarodowej.
Cristian Diaconescu, Minister Spraw Zagranicznych Rumunii, otworzył swoje wystąpienie uwagą, że w relacjach między UE a Rosją mamy do czynienia z wieloma wyzwaniami. Ważne jest to, że relacje te są budowane na wspólnych wartościach, zwłaszcza w erze post-sowieckiej. Partnerstwo na linii UE-USA-Rosja wymaga wzajemnego zaufania. O wspólne interesy należy zabiegać poprzez budowanie partnerstwa w symetrycznych relacjach, postępowanie zgodnie z tymi samymi wartościami i odpowiedzialne zachowanie. Bezpieczeństwo energetyczne leży we wspólnym, długofalowym interesie wszystkich stron dialogu, łącznie z Rosją. Rumunia postrzega Partnerstwo Wschodnie i Synergię Morza Czarnego jako istotne instrumenty dialogu. Silna wola polityczna jest fundamentem konstruktywnej dyskusji na temat roli UE, USA oraz Rosji w przestrzeni post-sowieckiej. W tym sensie, rozwiązania techniczne mają drugorzędne znaczenie. Cristian Diaconescu podkreślił, że bilateralne relacje w przestrzeni post-sowieckiej powinny koncentrować się na współpracy a nie konkurowaniu.
Heydar Djemal, Przewodniczący Komitetu Islamskiego Rosji, zwrócił uwagę na fakt, że UE, USA i Rosja mają rozbieżne interesy, charakteryzuje je inny poziom biurokracji i tradycje polityczne.
Martha Brill Olcott, Starszy Partner w Carnegie Endowment for International Peace z Waszyngtonu rozpoczął od uwagi na temat wielkiej gry. Paradygmat wielkiej gry pomógł zwrócić uwagę na kwestię rozszerzenia NATO o Gruzję i Ukrainę. Wydarzenia, które miały miejsce w Gruzji w sierpniu udowadniają, że ten naród jest obecny w polityce międzynarodowej. Odnośnie polityki energetycznej, zarówno USA jak i UE mają wspólne cele w przestrzeni post-sowieckiej. Z drugiej strony, państwa regionu Morza Kaspijskiego mają odmienne interesy, jeżeli chodzi o rozbudowę różnych rurociągów. Dodatkowo, Chiny stały się niezmiernie ważnym graczem. W wyniku zaangażowania się Chin, przejrzystość gospodarcza stała się jednym z najważniejszych problemów dla interesów UE i USA w państwach byłego bloku sowieckiego. Olcott zwrócił również uwagę na fakt, że rozwiązanie sytuacji w Afganistanie, ważne z punktu widzenia stabilizacji w obszarze post-sowieckim, wymaga nowego paradygmatu.
Adrian Severin, Poseł Parlamentu Europejskiego, przedstawił swoją tezę dotyczącą głównego tematu dyskusji. W chwili obecnej możemy zauważyć, że na świecie panuje wielobiegunowy porządek. W państwach dawnego bloku sowieckiego pojęcie wspólnego sąsiedztwa jest w trójstronnym dialogu dużym wyzwaniem podobnie jak globalna odpowiedzialność. Podczas dyskusji na temat państw post-sowieckich należy pamiętać o wszystkich tych pojęciach. Promowanie integracji regionalnej i tworzenie globalnej sieci partnerskiej jest również głównym wyzwaniem, zwłaszcza dla Unii Europejskiej. Koncepcja miękkiego bezpieczeństwa powinna zastąpić tradycyjną koncepcję twardego bezpieczeństwa i powinna być ona intensywnie rozwijana. Wolna konkurencja, otwarte rynki i transparentne transakcje handlowe są wymaganiami wstępnym dla globalnego bezpieczeństwa energetycznego, ale przede wszystkim dla bezpieczeństwa energetycznego UE.
Bernard Guetta, felietonista i redaktor z Francji powiedział, że poszerzenie granic NATO było nierozsądne. Politycy powinni być realistyczni i pragmatyczni. Federacja Rosyjska ma wspólny międzynarodowy cel z UE i USA: bezpieczeństwo globalne i stabilizacja gospodarcza. Powinno to być jasne dla każdego. Wspólne cele są ważniejsze od wzajemnego braku zaufania.