FORUM EUROPA - AZJA CENTRALNA
14 - 16 grudnia 2005, Krynica Zdrój
W trwającym 3 dni Forum Europa – Azja Centralna wzięło udział ponad 130 uczestników - przedstawicieli elit politycznych, szefów instytucji centralnych, reprezentantów biznesu i mediów. Z Europy i Rosji było obecnych około 65 osób, podobnie z krajów Azji Centralnej (Kazachstanu, Kirgistanu, Uzbekistanu, Tadżykistanu).
Skąd pomysł tego pierwszego w historii spotkania? - Wybraliśmy ten temat ze względu na rosnące znaczenie regionu środkowo-azjatyckiego w polityce światowej. Są tam olbrzymie złoża ropy naftowej oraz gazu ziemnego o strategicznym znaczeniu dla świata i powinny być one traktowane jako alternatywne źródła dostaw paliw – powiedział Zygmunt Berdychowski, Przewodniczący Rady Programowej Forum, w wypowiedzi dla Rzeczpospolitej.
? Forum w mediach
Pomysł zorganizowania Forum Europa-Azja Centralna w Krynicy nie jest przypadkiem. (...) W ostatnich latach świat spogląda coraz częściej na ten region, ponieważ dysponuje olbrzymimi zasobami ropy naftowej i gazu ziemnego. Największe państwo - Kazachstan - chce znaleźć się w pierwszej dziesiątce producentów ropy na świecie. Region Azji Środkowej jest coraz istotniejszy także dla szybko rozwijającej się gospodarki chińskiej (...) przez Azję Centralną biegnie najkrótszy i w miarę bezpieczny lądowy szlak z Europy do Chin. Z roku na rok region będzie miał więc coraz większe znaczenie dla światowego transportu.
Wieczornyj Biszkek (Kirgistan)
Dało się zauważyć, ze zainteresowanie Kirgizją wzrosło po marcowych wydarzeniach. Przecież, jak wiadomo, Unia Europejska nie wyklucza trans-granicznych dostaw energii elektrycznej przez centralno-azjatyckie kraje, między innymi Kazachstan i Kirgistan. Jak zauważył Zygmunt Berdychowski, przewodniczący Rady Programowej Forum Ekonomicznego, współpraca z wyżej wymienionymi krajami będzie umacniać bezpieczeństwo energetyczne Europy. Oczywiście, aby inwestować środki w wielkie projekty, inwestorzy muszą być pewni, że ich ryzyko się opłaci. Jednakże, aby tak było, potrzebne są gwarancje politycznej i gospodarczej stabilności. Takie gwarancje będą zapewne przestrzegane w krajach, w których doszło do rewolucji: Ukrainie, Gruzji, Kirgizji. Te państwa są partnerami Unii Europejskiej na drodze do wprowadzania ogólnoświatowych standardów gospodarczych.
? Wybrane wypowiedzi*
Danuta Hübner, Komisarz UE ds. polityki regionalnej: Dla Unii Europejskiej ważne jest, że wszystkie kraje środkowoazjatyckie przechodzą głębokie reformy ekonomiczne. Chcielibyśmy uczestniczyć w tym procesie. Odległości między nami uległy zmniejszeniu. Niedługo członkami UE zostaną Bułgaria i Rumunia, w dalszej przyszłości i Turcja. W ten sposób granice Unii podejdą pod Kaukaz, a stąd do Kazachstanu już bardzo blisko.
Thierry Coville, ekonomista, francuskie Narodowe Centrum Badań Naukowych: Wzrost gospodarczy w Kazachstanie napędzany jest wydatkami rządowymi. W przyszłości mogą pojawić się problemy, bo brakuje pomysłów na efektywne zagospodarowanie pieniędzy z trwającej hossy. Niestety, państwa naftowe nie chcą uczyć się na błędach innych.
Brigit Brauer, korespondentka tygodnika "The Economist" w Kazachstanie: Kazachstan czeka hossa naftowa. Miliardy dolarów, które zasilą gospodarkę, mogą sprawić, że kraj popadnie w tzw. chorobę holenderską. Cierpiące na nią państwa rozwijają się wolniej, niż mogłyby, ponieważ w nieodpowiedni sposób wykorzystują posiadane zasoby.
Igor Torbakov, niezależny analityk Fundacji Jamestown na Ukrainie: Zachód nie ma żadnego interesu we wspieraniu demokracji w Azji Środkowej, zaś pomoc USA jest niekiedy przyjmowana dosyć sceptycznie. Po ostatnich wydarzeniach w Kirgistanie Amerykanom nie zależy już też na wspieraniu lokalnych reżimów. Za to znaczenie Rosji bardzo wzrosło.
*wypowiedzi zaczerpnięte z materiałów prasowych opracowanych przez dziennikarzy "Rzeczpospolitej" - patrona medialnego Forum Europa – Azja Centralna
? W Forum uczestniczyli m.in.:
- Danuta Hübner, Komisarz UE ds. polityki regionalnej
- Janusz Wojciechowski, Parlament Europejski
- Audronius Ažubalis, Wiceprzewodniczący Komisji Spraw Zagranicznych Parlamentu Litewskiego
- Vicken Cheterian, Organizacja Pozarządowa CINEMA, Szwajcaria
- Sergey Dyachenko, Wiceprzewodniczący Parlamentu Kazachstanu
- Sabit Zhusupov, Prezes Instytutu Społeczno - Gospodarczych Badań i Prognozowania, Kazachstan
- Valentyn Nalyvaichenko, Wiceminister Spraw Zagranicznych Ukrainy
- Rapil Zhoshybayev, Wiceminister Spraw Zagranicznych Kazachstanu
- Erling Dessau, Specjalny Doradca Rektora, Uniwersytet Pokoju przy ONZ
- Anatoliy Bashmakov, Senator, Parlament Republiki Kazachstanu
- Yerkin Tukumov, Partner, Dyrektor Centralnoazjatyckiej Fundacji Rozwoju Demokracji, Kazachstan
- György Schöpflin, Parlament Europejski
? Tematyka dyskusji panelowych:
- Europa - Azja Centralna na drodze do współpracy i porozumienia
- Bezpieczeństwo energetyczne Europy a Azja Centralna: mechanizmy rynkowe i polityczne
- UE i Azja Centralna: wyzwania energetyczne
- Transformacja gospodarcza w krajach Azji Centralnej
- Współpraca regionalna oraz programy pomocowe jako czynnik rozwoju
- Poprzez efektywne państwo do efektywnej gospodarki
- Grupy finansowo - przemysłowe i ich rola w nawiązywaniu i poszerzaniu kontaktów gospodarczych między Europą i Azją Centralną
- Woda, zapobieganie konfliktom, bezpieczeństwo ekologiczne w Azji Środkowej
- Transformacja polityczna: szanse i zagrożenia
- Globalizacja i regionalizm w Azji Centralnej: przeciwstawne rezultaty
- Budowa i rozwój instytucji społeczeństwa obywatelskiego
- Ekstremizm religijny w Europie i Azji Centralnej
- Walka z terroryzmem, fundamentalizmem islamskim i międzynarodową przestępczością zorganizowaną: razem czy osobno?
- Azja Centralna jako pole walki o sfery wpływów politycznych i gospodarczych
- Stosunki UE - Azja Centralna: wzajemne wyzwania
- Zagrożenia bezpieczeństwa w Azji Centralnej
? Jednym z wydarzeń towarzyszących Forum było pierwsze wydanie publikacji „Azja Centralna. Raport z transformacji” (w języku angielskim). Jego prezentacja odbyła się 13 grudnia 2005 r. w siedzibie „Rzeczpospolitej” oraz ponownie podczas obrad Forum w Krynicy.
? Partnerzy
Centralnoazjatycka Fundacja Rozwoju Demokracji
Europejski Fundusz Rozwoju Wsi Polskiej
Rzeczpospolita
